Swoją uchwałą – niezależnie od Sejmu – także senatorowie uczcili rocznicę wydarzeń sprzed 45 lat.

Sejm przyjął uchwałę w sprawie Kryzysu Bydgoskiego:

Uchwała Sejmu w sprawie upamiętnienia 45. rocznicy wydarzeń Kryzysu Bydgoskiego 1981 roku

Również w Senacie przypomniano te wydarzenia.

Przez aklamację senatorowie przyjęli treść uchwały, wcześniej zaaprobowaną w klubach:

„Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w 45. rocznicę Bydgoskiego Marca.

W 2026 roku przypada 45. rocznica wydarzeń określanych mianem Bydgoskiego Marca – jednego z istotnych momentów historii Rzeczypospolitej Polskiej. Rocznica jest okazją do refleksji nad okresem głębokich przemian społecznych i politycznych związanych z działalnością Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego «Solidarność» oraz z dążeniami rolników indywidualnych do uzyskania prawa do niezależnej reprezentacji związkowej.

19 marca 1981 roku przedmiotem obrad Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy były zagadnienia dotyczące sytuacji w rolnictwie oraz postulat rejestracji niezależnego związku zawodowego rolników indywidualnych. W toku posiedzenia obrady przerwano, a przedstawicieli «Solidarności» usunięto z sali, dopuszczając się wobec nich przemocy fizycznej, co wywołało szeroką reakcję społeczną oraz znacząco wpłynęło na atmosferę życia publicznego w kraju.

W odpowiedzi na zajścia bydgoskie 27 marca 1981 roku przeprowadzony został ogólnopolski strajk ostrzegawczy. Równocześnie podjęto przygotowania do strajku generalnego. Skala mobilizacji społecznej unaoczniła wagę podnoszonych postulatów oraz potrzebę prowadzenia rozmów w celu wypracowania rozwiązań odpowiadających oczekiwaniom różnych środowisk.

30 marca 1981 roku zawarto porozumienie pomiędzy przedstawicielami Rady Ministrów a kierownictwem «Solidarności», określane jako Porozumienie Bydgoskie. Dokument ten przewidywał podjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia okoliczności zajść z 19 marca oraz kontynuowanie rozmów w sprawie rejestracji niezależnego związku zawodowego rolników indywidualnych.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej w 45. rocznicę Bydgoskiego Marca oddaje hołd uczestnikom tamtych wydarzeń.

Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej «Monitor Polski»”.

Senator Jerzy Chróścikowski – nie zgłaszając poprawek – wskazał na różnice w treści uchwały obecnej i tej przyjętej pięć lat wcześniej.

Zacytował treść uchwały z 2021 roku: „Czterdzieści lat temu w Bydgoszczy podczas sesji Wojewódzkiej Rady Narodowej 19 marca 1981 r. doszło do napaści milicji na zaproszonych przedstawicieli bydgoskiego Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ «Solidarność». Wśród nich znajdowali się także przedstawiciele nieuznawanego przez władze komunistyczne Komitetu Założycielskiego NSZZ «Solidarność» Rolników Indywidualnych.

Po brutalnej akcji Milicji Obywatelskiej, zwłaszcza dotkliwym pobiciu Michała Bartoszcze, Mariusza Łabentowicza i Jana Rulewskiego, wydarzenia bydgoskie szybko nabrały wymiaru ogólnopolskiego, a wobec pobitych podjęto akcję dyskredytującą. Społeczeństwo polskie, wielokrotnie doświadczane w minionych latach kryzysami żywnościowymi, z całą mocą stanęło w obronie działaczy związkowych pobitych przez funkcjonariuszy reżimu komunistycznego. Dało temu wyraz w strajku ostrzegawczym, największym w powojennej historii Polski.

Celem ówczesnych protestów było zwrócenie uwagi władz komunistycznych na problem wyżywienia narodu. W tamtym czasie wprowadzono kartki żywnościowe na mięso, co było ostatecznym dowodem bankructwa polityki gospodarczej, w tym rolnej, rządów PRL. Polityka ta, posługująca się różnymi metodami kolektywizacji rolnictwa, spowodowała, że rolnicza Polska była wielkim importerem żywności. Rolnicy w Polsce, przy wsparciu NSZZ «Solidarność» i Kościoła Katolickiego, powiedzieli «dość» tej degradacji i w całym kraju domagali się gwarancji autentycznej własności gospodarstwa rodzinnego oraz zachowania tradycji i kultury wsi polskiej”.

Jak wskazał senator, strajki bydgoskie to wydarzenia mające duży wpływ na doprowadzenie do rejestracji Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych.

– To pokazuje oczywiście, że 5 lat temu, kiedy podejmowaliśmy tę uchwałę, troszkę szerzej to opisywaliśmy, co chciałbym tu szczególnie podkreślić, bo dzisiaj tak bardziej lakonicznie… – mówił Jerzy Chróścikowski. – No, ja rozumiem, że uchwały mają być krótkie, ale, proszę państwa, mówiąc szczerze, strajk nie zakończył się 30 marca, on się zakończył dopiero 17 kwietnia, kiedy to porozumienie z rolnikami podpisano. Dopiero po 17 kwietnia miała być realizacja, ale ówczesne władze doprowadziły do tego, że w końcu musiała być przyjęta ustawa, i dopiero po uchwaleniu ustawy zarejestrowano Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych, 12 maja. Ale żeby było dobitniej, to musiały być jeszcze socjalistyczne związki, czyli kółka i organizacje rolnicze, one też zostały zarejestrowane jako wynikające z ustawy, bo komuna nie mogła sobie pozwolić na to, żeby tylko jedna organizacja była niezależna.

Analiza różnic w uchwałach wskazuje na różne aspekty wydarzeń, które upamiętniają, ale też na zmiany w odbiorze historii. Zapominamy o trudnościach z wyżywieniem, wspólnym działaniu całego społeczeństwa, używaniu przemocy i o osobach, które nie wahały się walczyć i narażać życia?