Osiągnięto tymczasowe porozumienie między Parlamentem a Radą. Ponad 372,7 mln euro przeznaczono na kluczowe priorytety, takie jak badania naukowe, ochrona zdrowia i ochrona ludności.

Całkowity budżet na przyszły rok ustalono na kwotę 192,8 mld euro. Umowa wciąż wymaga formalnego zatwierdzenia przez Radę i Parlament. Posłowie do Parlamentu Europejskiego wywalczyli zwiększenie budżetu UE na rok 2026 i zabezpieczyli fundusze na program Horyzont Europa, sieci transportowe i energetyczne, ochronę ludności i rolnictwo.

W sobotni poranek 15 listopada negocjatorzy Parlamentu Europejskiego i Rady osiągnęli wstępne porozumienie w sprawie budżetu UE na rok 2026, przed upływem terminu trwania okresu pojednawczego.

Negocjatorzy uzgodnili, że ogólny poziom środków na zobowiązania na rok 2026 (prawne obietnice płatności w tym samym roku lub później) wyniesie 192,8 mld euro, a środki na płatności (rzeczywiste płatności dokonane na rzecz beneficjentów) 190,1 mld euro. Porozumienie tymczasowe przywraca kwotę 1,3 mld euro, obniżoną przez rządy UE, do poziomów pierwotnie proponowanych przez Komisję w odniesieniu do środków na zobowiązania.

Parlament zabezpieczył dodatkowe fundusze na kluczowe programy UE

Parlamentowi udało się wynegocjować dodatkowe 372,7 mln euro finansowania wykraczające poza pierwotny wniosek Komisji, koncentrując się na programach i politykach mających na celu poprawę życia obywateli, zwiększenie konkurencyjności i sprostanie wyzwaniom obronnym. Szczegółowe dane liczbowe będą dostępne w odpowiednim czasie.

Badania i infrastruktura

Posłowie do Parlamentu Europejskiego zagwarantowali zwiększenie alokacji na program Horyzont Europa o 20 mln euro oraz na sieci transportowe i energetyczne o 23,5 mln euro, aby pobudzić konkurencyjność, tworzenie miejsc pracy i infrastrukturę transgraniczną. Posłowie do Parlamentu Europejskiego zwiększyli wsparcie dla edukacji, przeznaczając 3 mln euro na program Erasmus+ .

Rolnictwo i środowisko

Unijny instrument na rzecz środowiska i działań na rzecz klimatu, program LIFE, otrzyma dodatkowe 10 mln euro dofinansowania, a program EU4Health – kolejne 3 mln euro. Zgodnie z priorytetami Parlamentu i w celu stworzenia nowych możliwości, zwłaszcza dla młodych rolników, finansowanie działań promujących europejskie produkty rolne w ramach Europejskiego Funduszu Gwarancji Rolnej zostało zwiększone o 105 mln euro. Wzrost ten był możliwy dzięki wyższym niż oczekiwano dochodom i przeniesionym środkom.

Zdolności reagowania i mobilność wojskowa

Parlament zabezpieczył dodatkowe 10 milionów euro na Mechanizm Ochrony Ludności i RescEU, aby usprawnić koordynację i reagowanie na klęski żywiołowe w związku z rosnącą częstotliwością klęsk żywiołowych. Mobilność wojskowa, odgrywająca kluczową rolę w gotowości obronnej UE, otrzyma dodatkowe 10 milionów euro finansowania. Posłowie do PE zapewnili również wzmocnienie zarządzania granicami o dodatkowe 10 milionów euro.

Niestabilność geopolityczna, kryzysy globalne

Parlament zabiegał o dodatkowe 35 mln euro dla południowego sąsiedztwa UE oraz o 25 mln euro dla sąsiedztwa wschodniego. Zapewnił również zwiększenie pomocy humanitarnej o 35 mln euro w odpowiedzi na rosnącą niestabilność geopolityczną, narastające globalne kryzysy humanitarne oraz sytuacje nadzwyczajne wywołane zmianami klimatu.

Koszty spłaty pakietu naprawczego NextGenerationEU

UE stoi w obliczu nieoczekiwanego przekroczenia kosztów finansowania NextGenerationEU o 4,2 mld euro w 2026 roku, co stanowi dwukrotność prognoz Komisji. Posłowie do Parlamentu Europejskiego zagwarantowali, że nie powinno to prowadzić do zmniejszenia finansowania kluczowych programów, takich jak Erasmus+ czy EU4health, i cofnęli część cięć wprowadzonych przez rządy UE do pierwotnych kwot oszacowanych przez Komisję. Przekroczenie kosztów jest rozpatrywane zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami w ramach „mechanizmu kaskadowego”, mającego na celu zarządzanie zwrotem rosnących kosztów finansowania NextGenerationEU i ochronę programów flagowych.

– W centrum budżetu UE leżą potrzeby obywateli: dobrobyt, bezpieczeństwo i solidarność. UE realizuje badania naukowe, bezpieczeństwo granic, mobilność wojskową, cyberbezpieczeństwo i program Erasmus+, jednocześnie pracując nad wzmocnieniem jednolitego rynku. Żyjemy w burzliwych czasach, z rosnącymi oczekiwaniami i coraz większymi wymaganiami wobec budżetu UE. W miarę jak zmieniają się priorytety obywateli, Parlament i instytucje UE muszą ich słuchać i skutecznie reagować. Postępy są widoczne, ale sam budżet nie wystarczy. Konieczne będą dalsze wysiłki i działania w celu zwiększenia konkurencyjności – powiedział przewodniczący Komisji Budżetowej, Johan Van Overtveldt (ECR, Belgia).

– Dzięki silnemu stanowisku Parlamentu Europejskiego i szerokiemu poparciu ze strony różnych grup politycznych osiągnęliśmy porozumienie w sprawie kluczowych priorytetów. Obejmuje to zwiększenie bezpieczeństwa naszych obywateli, w szczególności wzmocnione zarządzanie granicami i mobilność wojskową, wzmocnienie bezpieczeństwa żywnościowego i zdrowia, a także nowe możliwości dla przedsiębiorstw, rolników i młodzieży, z dodatkowym wsparciem dla inicjatyw badawczych programu Horyzont Europa, promocją produktów rolnych oraz wzmocnieniem programu Erasmus+ – powiedział Andrzej Halicki (EPP, PL), główny sprawozdawca ds. budżetu UE na rok 2026 (dla sekcji III – Komisja) .

– Z zadowoleniem przyjmuję dzisiejsze porozumienie budżetowe, które jest mocno osadzone w priorytetach Parlamentu i wzmacnia zdolność Europy do działania. Zwiększając wsparcie dla cyberbezpieczeństwa i praworządności, zapewniamy kluczowym instytucjom UE większą odporność i rozliczalność, jednocześnie chroniąc nasze wspólne wartości. Ten budżet pokazuje również, że pozostajemy uważni na potrzeby obywateli i zaangażowani w zapewnienie sprawnego funkcjonowania Unii – powiedział sprawozdawca pozostałych sekcji, Matjaž Nemec (S&D, SI) .

Następne kroki

Po formalnym przyjęciu kompromisu przez Radę, zostanie on omówiony w Komisji Budżetowej w najbliższy czwartek (20 listopada), a następnie poddany pod głosowanie na posiedzeniu plenarnym Parlamentu Europejskiego (podczas sesji listopadowej w Strasburgu) i podpisany przez jego przewodniczącego.

Tło

Ponad 93% budżetu UE trafia bezpośrednio do programów UE wspierających ludzi i projekty w państwach członkowskich. Roczny budżet UE, obejmujący 27 krajów i 450 milionów Europejczyków, jest stosunkowo niewielki – średnio 160–200 miliardów euro w latach 2021–2027. Jest to porównywalne z budżetem krajowym Polski, który obejmuje 39 milionów osób, lub równowartością 30% budżetu Niemiec, które obsługują 84 miliony osób. (Źródło: Komisja Europejska)

Źródło informacji: Parlament Europejski