W związku z rosnącym ryzykiem pożarów lasów w całej Europie Komisja Europejska pomaga finansować i koordynować rozmieszczenie rekordowej liczby strażaków, samolotów i ekspertów ds. sytuacji nadzwyczajnych w ramach Mechanizmu Ochrony Ludności.

777 strażaków z 14 krajów europejskich zostanie strategicznie rozmieszczonych na obszarach wysokiego ryzyka na Cyprze, w Grecji, Włoszech, Francji, Hiszpanii i Portugalii. Jest to najwyższy poziom uczestnictwa od czasu uruchomienia programu wstępnego pozycjonowania w 2022 r. Jednocześnie 22 samoloty gaśnicze i 5 śmigłowców z floty UE są gotowe wspierać państwa znajdujące się pod presją.

Ponieważ sezony pożarów lasów stają się dłuższe, wcześniejsze i bardziej niszczycielskie, Komisja dopilnowuje, aby dodatkowi strażacy, samoloty i wiedza fachowa byli gotowi do wspierania służb krajowych, gdy i gdzie ryzyko jest największe.

Reakcja ta jest poparta całodobową koordynacją i wsparciem. Przez cały sezon pożarowy eksperci z unijnego całodobowego Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego będą śledzić zagrożenia i wspierać rozmieszczanie z wykorzystaniem analiz meteorologicznych i naukowych. Centrum wzmocni swoje monitorowanie dzięki dodatkowym ekspertom ds. pożarów lasów z państw członkowskich i krajów uczestniczących, a także specjalistom z partnerstw Komisji z instytucjami naukowymi.

Europejski system informacji o pożarach lasów zapewni stałe prognozy ryzyka pożarów lasów, natomiast unijne usługi satelitarne, takie jak Copernicus, zapewnią mapowanie sytuacji nadzwyczajnych i analizę geoprzestrzenną w celu wsparcia procesu decyzyjnego w terenie.

Ponadto w 2026 r. UE uruchomi również nową europejską regionalną stację gaszenia pożarów na Cyprze, aby zwiększyć gotowość na wypadek pożarów i zdolności reagowania na nie w całej Europie i w południowym regionie Morza Śródziemnego. Cypryjska regionalna stacja przeciwpożarowa pomieści sześć samolotów, a także będzie organizować szkolenia i ćwiczenia dla praktyków ochrony ludności w celu wspierania wymiany wiedzy i najlepszych praktyk.

Przegląd floty letniej na 2026 r. wspieranej w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności

Chorwacja: Dwa średnie samoloty desantowe.

Cypr: Dwa lekkie samoloty (oprócz czterech lekkich samolotów finansowanych z innych instrumentów UE).

Czechy: Dwa helikoptery.

Francja: Cztery średnie samoloty desantowe i jeden helikopter.

Grecja: Cztery średnie samoloty desantowe.

Włochy: Dwa średnie samoloty desantowe.

Macedonia Północna: Dwa lekkie samoloty.

Portugalia: Dwa lekkie samoloty.

Rumunia: Jeden helikopter.

Słowacja: Jeden helikopter.

Hiszpania: Dwa średnie samoloty desantowe.

Szwecja: Dwa lekkie samoloty.

Za pośrednictwem Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności państwa dotknięte pożarami lasów mogą zwrócić się o pomoc operacyjną, gdy zdolności krajowe są przeciążone. Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego zapewnia nieprzerwane operacje, koordynując oferty pomocy i wspierając rozmieszczenie personelu, sprzętu i specjalistycznych zdolności zapewnianych przez państwa uczestniczące.

Kluczowym elementem europejskich ram reagowania na klęski i katastrofy jest europejska pula ochrony ludności, która łączy wcześniej zadeklarowane zasoby reagowania udostępnione przez kraje uczestniczące w celu szybkiego rozmieszczenia. Obejmują one samoloty gaśnicze, załogi naziemne, zespoły ratownictwa medycznego, możliwości schronienia i wyspecjalizowanych ekspertów przeszkolonych do działania w trudnych warunkach.

Aby uzupełnić te zasoby, UE ustanowiła rescEU, strategiczną rezerwę zdolności w sytuacjach nadzwyczajnych, która ma zapewnić dodatkowe wsparcie podczas kryzysów na dużą skalę. Obejmuje to samoloty i śmigłowce gaśnicze, zdolności w zakresie ewakuacji medycznej, szpitale polowe i strategiczne zapasy podstawowych materiałów. Aktywa rescEU są finansowane przez UE i mogą być rozmieszczane, gdy krajowe i połączone zdolności są niewystarczające.

UE wzmacnia również swoje podejście do zintegrowanego zarządzania ryzykiem pożarów lasów. W komunikacie przedstawionym w marcu 2026 r. uznano, że pożary lasów należy zwalczać poprzez zapobieganie im i gotowość do reagowania na nie oraz odbudowę. Obejmuje to wspieranie krajobrazów poprzez zrównoważone gospodarowanie gruntami i odbudowę ekosystemów, ulepszone oceny ryzyka pożarów lasów i systemy wczesnego ostrzegania, wzmocnioną gotowość społeczności oraz ściślejszą współpracę. Podejście to ma na celu zmniejszenie ryzyka pożarów lasów przy jednoczesnym zwiększeniu długoterminowej odporności Europy na coraz częstsze i bardziej intensywne sezony pożarowe.

Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej, powiedziała:

– Strażacy z całego kontynentu mają wspólną misję: ochrona ludzi, domów i lasów. W ramach naszej największej w historii operacji prawie 800 strażaków zostanie wstępnie rozmieszczonych tam, gdzie ryzyko jest największe, a europejskie statki powietrzne będą gotowe do natychmiastowego rozmieszczenia. To jest europejska solidarność w działaniu.

Źródło informacji: Komisja Europejska