Komisja Europejska przyjęła 30 stycznia roczne sprawozdanie dotyczące jednolitego rynku i konkurencyjności za 2026 r., szóste w serii takich sprawozdań wydawanych raz do roku.

Oceniono w nim funkcjonowanie jednolitego rynku oraz warunki, w jakich przedsiębiorstwa wprowadzają innowacje, rozwijają się i konkurują przy jednoczesnym zapewnieniu obywatelom Unii trwałego dobrobytu.

Sprawozdanie opiera się na 29 kluczowych wskaźnikach skuteczności działania. Wskaźniki te obejmują takie obszary jak integracja i bariery rynkowe, ceny energii elektrycznej i tendencje inwestycyjne, a także określają priorytetowe obszary działania.

W sprawozdaniu wskazano, że sześć wskaźników zmniejszyło się, sześć uległo poprawie, a 15 pozostało na tym samym poziomie. Dwa wskaźniki są nowe.

Wskaźniki, co do których poprawę względem ostatniego sprawozdania, to: uznawanie umiejętności i kwalifikacji potrzebnych obywatelom UE do wykonywania zawodu w innych państwach członkowskich; nadzór rynku UE, mierzony na podstawie badań produktów przeprowadzonych przez organy nadzoru rynku; odsetek przedsiębiorstw w UE korzystających ze sztucznej inteligencji, przetwarzania w chmurze i analizy danych; wielkość inwestycji w ramach InvestEU wspierających transformację przemysłową; udział produkcji energii ze źródeł odnawialnych w stosunku do całkowitego zużycia energii; roczny przyrost zdolności do wytwarzania odnawialnej energii elektrycznej.

Wskaźniki, które uległy pogorszeniu, to: udział handlu między państwami członkowskimi UE w unijnym PKB; odsetek transponowanych dyrektyw UE dotyczących jednolitego rynku, w odniesieniu do których wszczęto postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; średni czas potrzebny na opracowanie norm; niedobór pracowników w zawodach wymagających szczególnych umiejętności na potrzeby zielonej transformacji; postępy w nauce uczniów w wieku 15 lat mierzone wynikami PISA; inwestycje prywatne jako odsetek PKB.

Wskaźniki, które pozostały na tym samym poziomie to, między innymi: wydajność pracy (mierzona PKB na przepracowaną godzinę); łatwość przestrzegania przepisów (mierzona na podstawie badań wśród przedsiębiorstw); łączne wydatki prywatne i publiczne na badania i rozwój jako odsetek PKB; liczba zgłoszeń patentowych; inwestycje kapitału wysokiego ryzyka jako odsetek PKB; krajowe zdolności produkcyjne w zakresie czystych technologii.

Ponadto od tego roku Komisja wprowadziła nowy wskaźnik śledzenia działań na rzecz uproszczenia. Wskaźnik ten pokazuje, że przewidywane oszczędności administracyjne wynikające z przyjętych przez Komisję wniosków zbiorczych i innych wniosków dotyczących uproszczenia wynoszą około 15 mld euro. Dodano także nowy wskaźnik śledzący udział całkowicie cyfrowych procedur administracyjnych jednolitego rynku.

W sprawozdaniu ujęto również obszary, w których Komisja w 2026 r. skoncentruje swoje wysiłki zmierzające do usuwania barier na jednolitym rynku. Działania te skupią się na rozwiązaniu problemu opóźnień w płatnościach i przeszkód w świadczeniu kluczowych usług związanych z zieloną transformacją. Komisja zajmie się tymi i pozostałymi barierami przez prowadzenie dialogu z państwami członkowskimi oraz, w razie potrzeby, przez wszczynanie postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Aby korzyści dla obywateli i przedsiębiorstw wynikające z tych działań w obrębie egzekwowania prawa były jednoznaczne, Komisja opublikuje jasne wyjaśnienia dotyczące realizowanych celów i osiągniętych wyników.

Sprawozdanie uzupełniono tabelą wyników jednolitego rynku i konkurencyjności za 2026 r., dostępną online. Sprawozdaniu towarzyszą również takie dokumenty, jak przegląd wdrażania Kompasu konkurencyjności dla UE, Paktu dla czystego przemysłu, strategii jednolitego rynku oraz sprawozdanie roczne Grupy Zadaniowej ds. Egzekwowania Przepisów dotyczących Jednolitego Rynku.

Stéphane Séjourné, wiceprzewodniczący wykonawczy do spraw dobrobytu i strategii przemysłowej, ocenił:

– Roczne sprawozdanie na temat jednolitego rynku i konkurencyjności potwierdza, że jednolity rynek to nie tylko nasze główne źródło dobrobytu, ale również główny filar siły Europy w dzisiejszym kontekście geopolitycznym. Aby sprostać wyzwaniom i uwolnić pełny potencjał jednolitego rynku, wprowadzono już szereg ukierunkowanych działań. Teraz UE i jej państwa członkowskie muszą podjąć zdecydowane kroki w celu usunięcia najbardziej szkodliwych barier, tzw. „czarnej dziesiątki”, i wdrożenia strategii jednolitego rynku w taki sposób, aby europejscy obywatele i przedsiębiorstwa mogli czerpać korzyści.

Źródło informacji: komunikat prasowy Komisji Europejskiej