KE podjęła decyzję o skierowaniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawy przeciwko Polsce w związku z nieprzedłożeniem ostatecznej wersji zaktualizowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu.

Komisja Europejska podjęła wczoraj decyzję o skierowaniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawy przeciwko Polsce w związku z nieprzedłożeniem ostatecznej wersji zaktualizowanego zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (KPEiK) zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999 w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu.

Ostateczny zaktualizowany krajowy plan w dziedzinie energii i klimatu stanowi narzędzie planowania strategicznego dla państw członkowskich służące określeniu działań i polityk mających na celu zapewnienie osiągnięcia unijnych celów w zakresie m.in. redukcji emisji gazów cieplarnianych, energii ze źródeł odnawialnych i efektywności energetycznej. Stanowi on również dla Komisji Europejskiej kluczowe narzędzie oceny postępów państw członkowskich w realizacji wspólnych celów UE w zakresie klimatu i energii na 2030 r.

Zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną wszystkie państwa członkowskie są zobowiązane do przedłożenia ostatecznej wersji zaktualizowanych KPEiK do 30 czerwca 2024 r., z uwzględnieniem zaleceń Komisji i indywidualnych ocen. Polska przedłożyła projekt planu, a Komisja opublikowała odpowiednią ocenę w kwietniu 2024 r., w tym zalecenia dotyczące obszarów, w których Polska powinna zwiększyć swoje ambicje zgodnie z celami UE na 2030 r. Ponieważ wspomniane państwo członkowskie nie przedłożyło ostatecznego planu, Komisja skontaktowała się z nim w ramach dialogu poprzedzającego wszczęcie postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w lipcu 2024 r. W listopadzie 2024 r. Komisja podjęła decyzję o wszczęciu postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, kierując do Polski wezwanie do usunięcia uchybienia. W marcu 2025 r. Komisja wydała uzasadnioną opinię w związku z brakiem ostatecznego planu.

Komisja uznała nieprzedłożenie przez Polskę ostatecznej wersji zaktualizowanego KPEiK za równoznaczne z niewywiązaniem się przez to państwo z jego zobowiązania prawnego, w związku z czym kieruje sprawę przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Kontekst

W rozporządzeniu w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu zobowiązano państwa członkowskie do regularnego przedkładania krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu, określających, w jaki sposób zamierzają osiągnąć cele w zakresie klimatu i energii na 2030 r. oraz cele unii energetycznej. Mają one kluczowe znaczenie dla stworzenia sprawiedliwej, odpornej i neutralnej dla klimatu Europy oraz ukierunkowania bardzo potrzebnych inwestycji na rzecz transformacji klimatycznej i energetycznej. Zostały one po raz pierwszy sfinalizowane w 2020 r., ale musiały zostać zaktualizowane, aby uwzględnić uzgodniony pakiet legislacyjny i cele na 2030 r., tzw. pakiet „Gotowi na 55”.

Projekty zaktualizowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu miały być gotowe do 30 czerwca 2023 r. Komisja opublikowała ogólnounijną ocenę wraz z ocenami i zaleceniami dla poszczególnych krajów w grudniu 2023 r. (oraz w lutym i kwietniu 2024 r. w odniesieniu do pozostałych państw członkowskich). Biorąc pod uwagę te zalecenia, państwa członkowskie były następnie zobowiązane do przedłożenia ostatecznej wersji swoich krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu do 30 czerwca 2024 r.

W maju 2025 r. Komisja opublikowała ocenę ostatecznych zaktualizowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu, która zawierała wstępne informacje na temat celów ogólnych przekazane przez Polskę (wraz z bardziej aktualnymi danymi dostarczonymi zgodnie z projektem zaktualizowanego planu). KPEiK należy niezwłocznie przedłożyć. Brak tego ostatecznego planu uwypukla pilną konieczność zapewnienia przez wszystkie państwa członkowskie skoordynowanych i ambitnych działań oraz unikania wszelkich opóźnień we wspólnych postępach w realizacji celów na 2030 r.

Źródło informacji: komunikat prasowy KE