Komisja Europejska ogłosiła 1 kwietnia pierwszy konkretny środek mający na celu wzmocnienie Europejskiego Systemu Handlu Emisjami (EU ETS).

Wniosek, będący kontynuacją zapowiedzi przewodniczącej von der Leyen złożonej na marcowym posiedzeniu Rady Europejskiej, dostosowuje rezerwę stabilności rynkowej (MSR) w ramach ETS, zwiększając stabilność i przewidywalność.

Komisja zaproponowała poprawkę do decyzji w sprawie rezerwy stabilności rynkowej (MSR), aby wzmocnić instrument zapewniający stabilny i sprawnie funkcjonujący rynek emisji dwutlenku węgla. W obecnym systemie wszystkie uprawnienia w rezerwie powyżej 400 milionów są unieważniane. Proponowana poprawka zniesie mechanizm unieważniania, umożliwiając zachowanie tych uprawnień jako bufora, który może wspierać stabilność rynku. Rezerwa stabilności rynkowej (MSR) ogranicza podaż uprawnień na rynku, gdy jest ich zbyt wiele w obiegu, i wprowadza je do obiegu, gdy występuje niedobór na rynku.

System EU ETS jest kluczowym czynnikiem dekarbonizacji. Znacznie ograniczył zużycie paliw kopalnych, zmniejszając zależność Unii od importu i wzmacniając jej odporność. Ponadto przyczynił się do znacznych inwestycji w transformację energetyczną w kierunku czystej energii, w tym odnawialnych i niskoemisyjnych źródeł energii. Są one lokalne i zwiększają naszą niezależność energetyczną. Jednak w świetle ostatnich wyzwań, system EU ETS wymaga modernizacji i zwiększenia elastyczności.

Głównie dzięki ETS emisje krajowe w UE spadły o 39%, a gospodarka wzrosła o 71% w latach 1990–2024. W kontekście zwiększonej zmienności cen energii i napięć geopolitycznych Komisja współpracuje z państwami członkowskimi, aby zapewnić, że ETS będzie stabilnym narzędziem, które nadal będzie przynosić te korzyści, a jednocześnie pozostanie solidne, przewidywalne i dostosowane do potrzeb.

Proponowana zmiana lepiej przygotuje MSR do reagowania na przyszłe zmiany rynkowe, w tym potencjalne niedobory podaży w nadchodzących dekadach. Propozycja zachowuje fundamentalną, opartą na regułach konstrukcję MSR oraz integralność EU ETS jako instrumentu rynkowego, jednocześnie wzmacniając zdolność systemu do zapewnienia zarówno stabilności, jak i przewidywalności.

Tło

System MSR funkcjonuje od 2019 roku jako oparty na regułach mechanizm dostosowywania podaży uprawnień w ramach EU ETS. Skutecznie rozwiązał on problem strukturalnej nadwyżki uprawnień, która narosła po kryzysie finansowym z 2008 roku, i od tego czasu przyczynił się do odbudowy zaufania do rynku emisji dwutlenku węgla. Do końca 2024 roku unieważniono 3,2 miliarda uprawnień.

Następne kroki

Wniosek dotyczący zmiany decyzji w sprawie rezerwy stabilności rynkowej (MSR) zostanie teraz przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie i będzie musiał zostać przyjęty zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (współdecydowania).

Kompleksowy przegląd unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) odbędzie się w lipcu 2026 r. Obejmie on wszelkie istotne zmiany mające na celu dostosowanie MSR do potrzeb następnej dekady.

Wopke Hoekstra, komisarz ds. klimatu, zerowej emisji netto i czystego wzrostu, mówi:

– Dziś realizujemy jedno ze zobowiązań podjętych przez naszych liderów. To ważny pierwszy krok w modernizacji naszego rynku emisji dwutlenku węgla. Wzmacniając Rezerwę Stabilności Rynkowej, zwiększamy odporność systemu EU ETS na wahania i zapewniamy, że nadal będzie on napędzał dekarbonizację, wspierał konkurencyjność i wspierał czyste inwestycje.

Źródło informacji: komunikat prasowy Komisji Europejskiej

Czytaj też:

Pytania i odpowiedzi na temat rezerwy stabilności rynkowej EU ETS