Dzisiejsza propozycja Komisji Europejskiej ustala budżet UE na 2026 r. na poziomie 193,26 mld euro, uzupełniony o szacowane 105,32 mld euro wypłat w ramach NextGenerationEU.

Opierając się na śródokresowej rewizji wieloletnich ram finansowych UE (WRF), projekt budżetu na przyszły rok ma na celu wsparcie celów strategicznych, w tym wsparcia dla Ukrainy, konkurencyjności, zarządzania migracjami, bezpieczeństwa i obrony oraz inwestycji strategicznych, przy jednoczesnym utrzymaniu dynamiki w zakresie priorytetów ekologicznych i cyfrowych.

Propozycja budżetu pojawia się po serii nieprzewidzianych wydarzeń w okresie obowiązywania WRF na lata 2021–2027, w tym globalnej pandemii, kryzysu energetycznego i gwałtownego wzrostu inflacji, powrotu wojny na kontynent europejski i rosnących napięć geopolitycznych na arenie międzynarodowej.

Budżet UE nadal wykazuje swoją wszechstronność w rozwiązywaniu nowych problemów w ramach ograniczonych ram. Jednak pokazał również ograniczenia swoich środków, wymagając rewizji w połowie okresu, aby zająć się najbardziej pilnymi problemami, w tym dodatkowymi potrzebami Ukrainy, zarządzaniem migracjami, reagowaniem na kryzys na Bliskim Wschodzie i innymi. Rewizja zagwarantowała wystarczające finansowanie bieżących priorytetów, takich jak zielona i cyfrowa transformacja, jednocześnie stymulując ożywienie gospodarcze po wybuchu pandemii COVID-19.

Projekt budżetu na rok 2026 będzie nadal zapewniał kluczowe finansowanie priorytetów politycznych UE. Obejmuje on stabilne i przewidywalne finansowanie dla Ukrainy za pośrednictwem instrumentu Ukraine Facility, a także zwiększone finansowanie bezpieczeństwa i obrony, azylu i migracji. Ponadto ważnym wydarzeniem w projekcie budżetu jest dodatkowe finansowanie przewidziane w ramach wniosku o przegląd w połowie okresu spójności. Tworzy to duże zachęty i elastyczność dla państw członkowskich w celu przeprogramowania dostępnego finansowania spójności na nowe priorytety, w szczególności w obszarach konkurencyjności, obrony, niedrogiego mieszkalnictwa, odporności na wodę i transformacji energetycznej.

Komisja proponuje przeznaczyć następujące kwoty na poszczególne priorytety UE:

Obszar polityki                           Kwota zaangażowana (w mld EUR)

1. Jednolity rynek, innowacje i cyfryzacja 22 054,4
2. Spójność, odporność i wartości 71 726,1

— Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna  56,592.5

— Odporność i wartości                                 15,133.6

3. Zasoby naturalne i środowisko 56 971,9

— W tym wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie  40 465,2

4. Migracja i zarządzanie granicami 5,010,0
5. Bezpieczeństwo i obrona 2,803.5
6. Sąsiedztwo i świat 15 505,0
7. Europejska administracja publiczna 13 475,2

Instrumenty specjalne tematyczne          5,715.9

Łączne środki                                      193 262,0

Roczny budżet na rok 2026 będzie musiał zostać formalnie przyjęty przez władzę budżetową przed końcem roku.

Projekt budżetu UE na rok 2026 obejmuje wydatki objęte środkami przyznanymi w ramach długoterminowych pułapów budżetowych, finansowane ze środków własnych. Są one uzupełniane wydatkami w ramach NextGenerationEU, finansowanymi z pożyczek na rynkach kapitałowych. W przypadku budżetu „podstawowego” w projekcie budżetu zaproponowano dwie kwoty dla każdego programu – zobowiązania i płatności. „Zobowiązania” odnoszą się do finansowania, które można uzgodnić w umowach w danym roku, a „płatności” do pieniędzy faktycznie wypłaconych. Wszystkie kwoty podano w cenach bieżących.

Dysponując budżetem wynoszącym do 807 miliardów euro w cenach bieżących,  NextGenerationEU pomaga naprawić bezpośrednie szkody gospodarcze i społeczne spowodowane pandemią koronawirusa i przygotować UE na przyszłość. Instrument ten pomaga zbudować UE po COVID-19, która jest bardziej ekologiczna, bardziej cyfrowa, bardziej odporna i lepiej przygotowana na obecne i nadchodzące wyzwania. Centralnym punktem NextGenerationEU jest Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) – instrument zapewniający dotacje i pożyczki na wsparcie reform i inwestycji w państwach członkowskich UE. Umowy/zobowiązania w ramach NextGenerationEU można zawierać do końca 2023 r., płatności związane z pożyczkami będą realizowane do końca 2026 r.

Źródło informacji: komunikat prasowy Komisji Europejskiej