Debata o przyszłości polityki spójności i spójnego rozwoju regionów UE, przyjęcie konkluzji Rady ds. Ogólnych ws. spójności i polityki spójności po 2027 r. i tzw. Deklaracji Warszawskiej oraz organizacja kilkunastu wydarzeń różnego szczebla, w tym Konferencji Wysokiego Szczebla Regionów Wschodnich UE – to najważniejsze osiągnięcia polskiej prezydencji z perspektywy Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.

Wśród najważniejszych priorytetów Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej na czas polskiej prezydencji w Radzie UE, w pełni zrealizowanych, należy wymienić:

– refleksję nad rolą polityki spójności w zapewnieniu spójnego rozwoju regionów UE w obliczu coraz szybciej zmieniających się unijnych i globalnych uwarunkowań społeczno-gospodarczych oraz wyzwań rozwojowych;

– wypracowanie wniosków i rekomendacji, które mogłyby zostać włączone do projektu nowych rozporządzeń dot. przyszłej polityki spójności;

– zakończenie debaty nt. „odnowionej” polityki spójności i przyjęcie konkluzji w ramach Rady ds. Ogólnych.

Dzięki staraniom MFiPR udało się wypracować silny głos w Radzie UE dot. przyszłej polityki spójności w postaci konkluzji Rady, w którym zaznaczono, że polityka spójności powinna pozostać otwarta dla wszystkich unijnych regionów, a szczególnego wsparcia potrzebują te najbardziej dotknięte skutkami wojny – graniczące z Ukrainą oraz Białorusią i Rosją. Uzgodniliśmy też stanowisko Rady ws. śródokresowego przeglądu polityki spójności, który umożliwi przeprogramowanie priorytetów m.in. na finansowanie obronności już w kolejnej perspektywie finansowej na lata 2028-2034.

Bogaty kalendarz spotkań

Od początku stycznia do końca czerwca br. resort samodzielnie zorganizował 13 wydarzeń, współorganizował lub uczestniczył w kolejnych 14 spotkaniach. W przygotowaniu i realizacji resortowego programu prezydencji wzięło udział w sumie ponad 200 pracowników ministerstwa.

Pierwszym ważnym wydarzeniem z perspektywy MFiPR była międzynarodowa konferencja pn. „Rozwój po europejsku. Jaka polityka rozwoju dla bezpiecznej, odpornej i globalnie konkurencyjnej Unii Europejskiej?”, która odbyła się w Krakowie (30-31 stycznia br.). Dwudniowa debata nt. roli polityki spójności we wzmacnianiu bezpieczeństwa, odporności i globalnej konkurencyjności Unii Europejskiej była jedną z siedmiu flagowych konferencji polskiego rządu w czasie polskiej prezydencji.

Pod koniec marca 2025 r. Rada ds. Ogólnych w formacie spójnościowym, na posiedzeniu które odbyło się w Brukseli, przyjęła konkluzje w sprawie spójności i polityki spójności po 2027 r. Minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, która przewodniczyła obradom, podkreślała, że UE musi stawić czoła wielu wyzwaniom: wojnie w Ukrainie, zwiększeniu konkurencyjności, odporności i zdolności obronnych UE. Europa musi być silniejsza, bardziej suwerenna i odpowiedzialna.

W maju, podczas nieformalnego spotkania ministrów do spraw polityki spójności, spójności terytorialnej oraz polityki miejskiej, przyjęto z kolei Wspólną Deklarację – tzw. Deklarację Warszawską. Podkreślono w niej znaczenie podejścia terytorialnego jako kluczowego elementu dla zrozumienia i kształtowania polityk unijnych, w tym polityki spójności po 2027 r.

Resort był też odpowiedzialny za organizację prac dwóch grup roboczych Rady Unii Europejskiej: Grupy ds. działań strukturalnych i regionów najbardziej oddalonych (tzw. Grupa B.5 – 12 posiedzeń) oraz Grupy ds. wsparcia i odbudowy Ukrainy (tzw. Grupa C.41 – 14 posiedzeń).

Debata o bezpieczeństwie wschodnich regionów UE

Ostatnim, niezwykle istotnym wydarzeniem, akordem wieńczącym polską prezydencję w Radzie UE, była dwudniowa Konferencja Wysokiego Szczebla Regionów Wschodnich UE W Białowieży (25-26 czerwca br.). W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Komisji Europejskiej (jako współorganizator), Europejskiego Komitetu Regionów, Finlandii, Estonii, Litwy, Łotwy, Słowacji, Rumunii, Węgier a także województwa podlaskiego, pomorskiego, warmińsko-mazurskiego, podkarpackiego i lubelskiego. Rozmowy dotyczyły przede wszystkim potencjalnych możliwości wsparcia wschodnich regionów UE w nowej perspektywie finansowej na lata 2028-2034. Ich celem jest zagwarantowanie bezpieczeństwa i stworzenie perspektyw rozwoju społeczno-gospodarczego na obszarach znajdujących się bezpośrednio przy wschodniej granicy Unii Europejskiej.

W ramach podsumowania działań Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej 3 lipca br. w siedzibie MFiPR odbyło się spotkanie eksperckie poświęcone przyszłości polityki spójności oraz Wieloletnich Ram Finansowych UE po 2027 r. Spotkanie otworzył wiceminister funduszy i polityki regionalnej Jan Szyszko, a jego uczestnikami byli m.in. przedstawiciele administracji publicznej, samorządu terytorialnego oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Stanowiło ono też inspirację do przygotowań Polski do nowych wyzwań związanych z negocjowaniem i kształtowaniem budżetu unijnego na lata 2028-2034.

Źródło informacji: MFiPR; PAP MediaRoom