Gospodarka o obiegu zamkniętym: Rada UE i Parlament osiągnęły porozumienie w sprawie przepisów dotyczących obiegu zamkniętego pojazdów i zarządzania pojazdami wycofanymi z eksploatacji.

Prezydencja Rady i przedstawiciele Parlamentu Europejskiego osiągnęli dziś wstępne porozumienie w sprawie rozporządzenia dotyczącego wymogów dotyczących obiegu zamkniętego w projektowaniu pojazdów i zarządzaniu pojazdami wycofanymi z eksploatacji (ELV). Nowe przepisy zastąpią dwie dotychczasowe dyrektywy i wprowadzą wymogi mające na celu zapewnienie, że nowe pojazdy będą projektowane w sposób sprzyjający ich ponownemu użyciu, recyklingowi i odzyskowi.

Nowe rozporządzenie stanowi fundament Europejskiego Zielonego Ładu i planu działania na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym, mającego na celu transformację sektora motoryzacyjnego w kierunku modelu bardziej cyrkularnego. Wprowadza ono środki obejmujące cały cykl życia pojazdów, od projektu i produkcji po utylizację po zakończeniu eksploatacji, mając na celu dwojakie cele: zwiększenie ochrony środowiska i zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednolitego rynku. Kluczowym celem jest rozwiązanie uporczywego problemu „brakujących pojazdów” poprzez poprawę identyfikowalności i środków kontroli.

– To tymczasowe porozumienie stanowi ważny krok w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym dla europejskiego sektora motoryzacyjnego. Udało nam się uzgodnić solidne ramy prawne, które usuwają luki prawne, zapewniają utrzymanie cennych materiałów w gospodarce UE i ograniczają eksport zanieczyszczających środowisko, niesprawnych pojazdów do krajów trzecich. Nowe rozporządzenie będzie stymulować innowacje w zakresie zrównoważonego projektowania i stworzy silniejszy, czystszy rynek materiałów i komponentów – mówi Magnus Heunicke, minister środowiska Danii.

Główne elementy umowy

Zakres regulacji

Nowe rozporządzenie znacząco rozszerza zakres poprzednich dyrektyw, obejmując większą liczbę kategorii pojazdów, a tym samym większą część floty pojazdów UE oraz podzespołów spełniających wymogi gospodarki o obiegu zamkniętym.

Umowa nadal w pełni dotyczy samochodów osobowych i lekkich samochodów dostawczych, jednak rozszerza wymogi dotyczące przetwarzania (zbieranie, usuwanie zanieczyszczeń, obowiązkowe usuwanie części) i obejmuje wszystkie standardowe pojazdy ciężarowe (np. ciężarówki), motocykle i pojazdy specjalistyczne (zarówno małe, jak i ciężkie).

Współustawodawcy zgodzili się na wyłączenie z obowiązku stosowania przepisów małych producentów ciężkich pojazdów specjalistycznych.

Projektowanie w obiegu zamkniętym i materiały pochodzące z recyklingu

Współustawodawcy określili wymogi, które mają zapewnić, że nowe pojazdy będą projektowane w sposób ułatwiający recykling, ponowne wykorzystanie i regenerację części i podzespołów. Kluczowym elementem porozumienia jest wprowadzenie obowiązkowych celów dotyczących zawartości materiałów pochodzących z recyklingu, zwłaszcza tworzyw sztucznych, w nowych pojazdach. Cele te będą wdrażane etapami w ciągu dziesięciu lat:

– 15% w ciągu 6 lat

– 25% w ciągu 10 lat.

Co najmniej 20% plastiku poddawanego recyklingowi musi pochodzić z obiegu zamkniętego (czyli z materiałów odzyskanych ze zużytych pojazdów), aby zagwarantować, że cenne materiały zostaną zachowane w ramach gospodarki o obiegu zamkniętym UE.

Na podstawie studium wykonalności, które ma zostać ukończone w ciągu roku od wejścia w życie rozporządzenia, Komisja musi wprowadzić przyszłe cele dla innych materiałów, takich jak stal pochodząca z recyklingu, aluminium, magnez i surowce krytyczne, w drodze aktu delegowanego. Priorytetem pozostaje zapewnienie, że cele te zostaną osiągnięte poprzez wykorzystanie odpadów pokonsumenckich.

Status i możliwość śledzenia pojazdów wycofanych z eksploatacji

Każdego roku z dróg UE znika bez śladu około 3,5 miliona pojazdów, które są nielegalnie eksportowane, demontowane lub utylizowane. Aby rozwiązać problem „pojazdów zaginionych” i nielegalnego demontażu, umowa wprowadza jaśniejsze zasady dotyczące rozróżnienia między pojazdem używanym a pojazdem wycofanym z eksploatacji (ELV) .

Ustanowiono jasny zestaw kryteriów, które ostatecznie określają, kiedy pojazd jest uznawany za odpad (tj. pojazd wycofany z eksploatacji). Gdy pojazd spełnia te kryteria, musi zostać poddany obróbce w autoryzowanym zakładzie przetwarzania (ATF) i nie może być legalnie eksportowany ani odsprzedawany jako pojazd używany.

Umowa ustanawia również ścisłe ramy dla przenoszenia własności przez podmioty gospodarcze. W przypadku przenoszenia własności przez osoby prywatne przyjęto podejście oparte na ryzyku, wymagające dokumentacji w sytuacjach, które najprawdopodobniej doprowadzą do zaginięcia pojazdów, na przykład gdy:

• pojazd został uznany przez firmę ubezpieczeniową za szkodę całkowitą;
• sprzedaż odbywa się za pośrednictwem platformy internetowej, wyłącznie bez fizycznego przekazania pojazdu pomiędzy sprzedającym a kupującym.

Rozszerzona odpowiedzialność produkcyjna

Porozumienie znacząco wzmacnia zasadę rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR) , czyniąc producentów odpowiedzialnymi finansowo i organizacyjnie za cały cykl życia swoich pojazdów.

Zakres tej odpowiedzialności obejmuje promowanie projektowania zgodnego z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym oraz zapewnienie bezpłatnego odbioru i właściwego przetwarzania wszystkich pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Aby zagwarantować funkcjonowanie systemu na całym jednolitym rynku UE, rozporządzenie ustanawia transgraniczny mechanizm rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Ma on zagwarantować, że producenci ponoszą odpowiedzialność finansową za przetwarzanie swoich pojazdów niezależnie od państwa członkowskiego, w którym pojazd osiąga koniec okresu eksploatacji.

Eksport

Rozporządzenie zakazuje eksportu używanych pojazdów, które nie nadają się już do ruchu drogowego, zapewniając tym samym wypełnienie przez UE zobowiązań do niegenerowania zanieczyszczeń w krajach trzecich oraz do przechowywania cennych materiałów na swoim terytorium. Współprawodawcy uzgodnili, że zakaz zacznie obowiązywać po upływie 5 lat od wejścia w życie rozporządzenia.

Następne kroki

Porozumienie tymczasowe musi teraz zostać zatwierdzone przez Radę i Parlament, zanim zostanie formalnie przyjęte. Rozporządzenie zacznie obowiązywać 2 lata po jego wejściu w życie.

Tło

Każdego roku w UE powstaje ponad 6 milionów pojazdów wycofanych z eksploatacji (ELV – pojazdów, które osiągnęły koniec swojego cyklu życia i są traktowane jako odpady). Niewłaściwe zarządzanie tymi pojazdami powoduje zanieczyszczenie środowiska i utratę ton materiałów. Przemysł motoryzacyjny jest jednym z najbardziej zasobochłonnych sektorów w UE i jednym z największych konsumentów surowców pierwotnych, takich jak stal (ponad 7 milionów ton rocznie), aluminium (około 2 milionów ton rocznie), miedź (6% całkowitego zużycia w UE, wykorzystywana do produkcji części samochodowych) i tworzywa sztuczne (6 milionów ton rocznie), ale w niewielkim stopniu wykorzystuje materiały pochodzące z recyklingu.

Obowiązujące przepisy doprowadziły do ​​poprawy zbiórki pojazdów wycofanych z eksploatacji i zwiększenia recyklingu tych pojazdów do około 85% zawartych w nich materiałów. Jednak większość tych materiałów to odpady metalowe, które są rozdrabniane i nie są wystarczająco sortowane i waloryzowane, a jedynie 19% tworzyw sztucznych z pojazdów wycofanych z eksploatacji podlega recyklingowi. Ponadto, istniejące przepisy nie obejmują samochodów ciężarowych, autobusów i motocykli.

Źródło informacji: komunikat prasowy Rady Unii Europejskiej