Rozszerzenie wzmacnia bezpieczeństwo UE i zapobiega destabilizacji wynikającej z geopolitycznych szarych stref. Koszt braku rozszerzenia przewyższyłby koszt przyjęcia nowych członków.

Posłowie do Parlamentu Europejskiego stwierdzają, że rozszerzenie jest strategiczną odpowiedzią na zmieniającą się rzeczywistość geopolityczną i inwestycją w bezpieczeństwo i stabilność UE.

Parlament argumentuje, że koszt braku rozszerzenia przewyższyłby koszt przystąpienia nowych członków do UE, w związku z ryzykiem powstania geopolitycznych szarych stref podatnych na wrogie wpływy zewnętrzne. Sprawozdanie odnotowuje, że Czarnogóra i Albania wyznaczyły już ambitne cele zakończenia negocjacji akcesyjnych odpowiednio do końca 2026 i 2027 roku. UE powinna wspierać te kraje, gdy ich ambicjom towarzyszą wymierne reformy, a posłowie wzywają Radę do uznania tych osiągnięć i usunięcia wszelkich przeszkód leżących po stronie UE. Posłowie chcą również szybkiego otwarcia klastrów negocjacyjnych z Ukrainą i Mołdawią.

Akcesja musi pozostać oparta na postępach

Potwierdzając, że akcesja musi pozostać oparta na postępach w negocjacjach, oraz że żadne państwo nie powinno być traktowane jako element pakietu, posłowie podkreślają, że nie może być żadnych skrótów w zakresie wartości i fundamentalnych zasad UE. Praworządność, reformy demokratyczne, wolność mediów, prawa mniejszości, niezależność sądownictwa i walka z korupcją muszą pozostać w centrum procesu rozszerzenia, przy jednoczesnym stałym wsparciu dla społeczeństwa obywatelskiego.

Dostosowanie do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE (WPZiB) jest kluczowym wskaźnikiem orientacji geostrategicznej kraju kandydującego. Posłowie zauważają, że najbardziej niepokojące cofanie się demokracji następuje w krajach rozszerzenia o najniższym poziomie dostosowania do WPZiB oraz w tych, w których proces akcesyjny faktycznie utknął w martwym punkcie.

Posłowie odnotowują wzrost poparcia dla członkostwa w UE w  Islandii oraz z zadowoleniem przyjmują potencjalne inicjatywy Grenlandii zmierzające do zacieśnienia jej więzi z UE.

Monitorowanie reform

Posłowie wzywają do wzmocnienia monitorowania reform w krajach kandydujących w ramach „klastra podstawowego” oraz do zwiększenia wsparcia dla proeuropejskich podmiotów społeczeństwa obywatelskiego zaangażowanych w niezbędne reformy i wyznających wartości europejskie.

Sprawozdanie wskazuje również na konieczność zapewnienia odpowiedniego finansowania przedakcesyjnego w ramach nowego długoterminowego budżetu UE oraz zacieśnienia współpracy w zakresie infrastruktury, bezpieczeństwa, odporności i przeciwdziałania zagranicznej manipulacji informacją.

Sprawozdanie zostało przyjęte 385 głosami za, 147 przeciw i 98 wstrzymującymi się.

Sprawozdawca Petras Auštrevičius (Renew, LT) powiedział:

– Z każdym rozszerzeniem polityczna i gospodarcza siła Europy rosła, zapewniając dobrobyt i bezpieczeństwo jej obywatelom. W obliczu dzisiejszych wyzwań musimy udoskonalić model integracji UE, aby lepiej odzwierciedlał interesy Unii i oczekiwania krajów kandydujących. Rozszerzenie UE musi iść w parze z reformami wewnętrznymi, mającymi na celu ochronę sprawności instytucjonalnej i usprawnienie procesów decyzyjnych, w tym szersze stosowanie głosowania kwalifikowaną większością głosów. UE musi zakończyć swoje reformy wewnętrzne do czasu, gdy czołowe kraje kandydujące spełnią kryteria członkostwa i będą gotowe do przystąpienia do UE.

Źródło tekstu: komunikat prasowy Parlamentu Europejskiego