Zaktualizowane przepisy mają na celu zagwarantowanie dostępu do zabezpieczenia społecznego pracownikom z UE, którzy mieszkają lub pracują w innym państwie członkowskim, przy jednoczesnym sprawiedliwym rozłożeniu obowiązków między państwa członkowskie.

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych Parlamentu Europejskiego zatwierdziła tymczasowe porozumienie z rządami UE w sprawie zaktualizowanych przepisów dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego 47 głosami za, 3 przeciw i 4 wstrzymującymi się.

Jeśli zostanie ono formalnie przyjęte przez Parlament i Radę, porozumienie wprowadzi jaśniejsze kryteria określania, którego kraju przepisy dotyczące zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie. Powinno ono również sprzyjać współpracy między państwami członkowskimi, tak aby niezbędne informacje były szybko udostępniane, co pomoże w identyfikacji błędów lub oszustw, w tym nadużyć, takich jak firmy działające na zasadzie przykrywki.

Zasiłek dla bezrobotnych

Porozumienie wyjaśnia, w jaki sposób okresy pracy, samozatrudnienia lub ubezpieczenia ukończone w różnych państwach członkowskich są liczone przy ocenie uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych. Państwo członkowskie, w którym dana osoba ostatnio pracowała lub była ubezpieczona, będzie odpowiedzialne, jeśli osoba ta była tam aktywna przez co najmniej jeden nieprzerwany miesiąc.

Osoby, które udają się do innego kraju UE w celu poszukiwania pracy, będą uprawnione do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych przez sześć miesięcy od kraju, z którego wyjechały. Okres ten może zostać przedłużony do końca okresu, w którym przysługują im świadczenia.

W odniesieniu do pracowników transgranicznych zaktualizowane prawo wyjaśnia, które państwo członkowskie jest odpowiedzialne za wypłatę świadczeń. Jeśli bezrobotny pracownik transgraniczny był zatrudniony, prowadził działalność na własny rachunek i/lub był ubezpieczony przez nieprzerwany okres 22 tygodni w państwie członkowskim, świadczenia będą wypłacane przez to państwo członkowskie.

Świadczenia rodzinne

Zmienione przepisy wyjaśniają rozróżnienie między świadczeniami rodzinnymi w gotówce, mającymi na celu zastąpienie dochodu w przypadku rezygnacji z pracy lub zmniejszenia jej wymiaru w celu wychowania dziecka, a innymi świadczeniami rodzinnymi. Będzie to promować bardziej równy podział obowiązków związanych z wychowywaniem dzieci i usunie potencjalne finansowe zniechęcenia dla rodziców, którzy zmniejszają swój czas pracy, aby opiekować się dzieckiem.

Świadczenia z tytułu opieki długoterminowej

Umowa wyjaśnia, w jaki sposób świadczenia z tytułu opieki długoterminowej powinny być koordynowane w całej UE, zwiększając pewność prawną dla osób potrzebujących opieki i osób, które się nimi opiekują. Dodaje nową definicję świadczeń z tytułu opieki długoterminowej i listę świadczeń objętych tymi przepisami.

Pracownicy wysłani do pracy w innym kraju UE

Pracownicy lub osoby samozatrudnione wysłane za granicę na okres do 24 miesięcy (bez zastępstwa za wcześniej wysłanego pracownika) pozostają ubezpieczone w kraju UE, w którym ma siedzibę ich pracodawca lub w którym normalnie prowadzą działalność na własny rachunek. Aby zapobiec oszustwom i błędom, muszą być ubezpieczeni przez co najmniej 3 miesiące przed wysłaniem za granicę.

Porozumienie wprowadza obowiązkowy system wcześniejszego powiadamiania: gdy pracownik wykonuje działalność w innym państwie UE, właściwe organy państwa członkowskiego wysyłającego muszą zostać powiadomione z wyprzedzeniem, z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczy to podróży służbowych i krótkoterminowych działań trwających nie dłużej niż 3 kolejne dni w okresie 30 kolejnych dni. Sektor budowlany nie będzie objęty tym wyjątkiem.

Praca w dwóch lub więcej państwach członkowskich

W przypadku pracowników wykonujących działalność w dwóch lub więcej państwach członkowskich, zaktualizowane przepisy zapewniają dodatkowe wskazówki dotyczące określania „siedziby zarejestrowanej lub miejsca prowadzenia działalności” pracodawcy lub przedsiębiorstwa. Pomoże to ustalić, którego państwa członkowskiego przepisy dotyczące zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie. Aby ustalić miejsce prowadzenia działalności, istotne czynniki obejmują miejsce, w którym podejmowane są istotne decyzje, miejsce generowania obrotów oraz miejsca, w których odbywają się walne zgromadzenia.

Obywatele nieaktywni ekonomicznie

Wreszcie negocjatorzy uzgodnili, zgodnie z orzeczeniami Trybunału Sprawiedliwości UE, że mobilni obywatele nieaktywni ekonomicznie powinni posiadać kompleksowe ubezpieczenie zdrowotne w przyjmującym państwie członkowskim.

Gabriele Bischoff (S&D, DE), sprawozdawczyni ds. tego dokumentu, powiedziała:

– Dzisiejsze głosowanie w komisji jest kolejnym ważnym krokiem w kierunku jaśniejszych, sprawiedliwszych i łatwiejszych do wyegzekwowania przepisów dla wszystkich, którzy mieszkają lub pracują za granicą w UE. Pracownicy mobilni muszą móc polegać na swoich prawach do zabezpieczenia społecznego, niezależnie od tego, czy szukają pracy, opiekują się dzieckiem, potrzebują długoterminowej opieki, czy są wysyłani do innego państwa członkowskiego przez swojego pracodawcę. Po prawie 10 latach negocjacji, to porozumienie pokazuje, że Europa może sprostać: chroni pracowników, wspiera sprawiedliwą mobilność, wzmacnia zaufanie między systemami krajowymi i wzmacnia koordynację między państwami członkowskimi w celu zwalczania nadużyć. Wszystkie oczy zwrócone są teraz na głosowanie plenarne, abyśmy mogli wreszcie zaktualizować te długo oczekiwane przepisy i zapewnić większą pewność prawną pracownikom, przedsiębiorstwom i państwom członkowskim.

Następne kroki

Zarówno Parlament, jak i Rada muszą formalnie przyjąć tymczasowe porozumienie, zanim przepisy wejdą w życie.

Źródło informacji: komunikat prasowy Parlamentu Europejskiego