Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz niektórych innych ustaw proponuje opodatkowanie podatkiem od nieruchomości budynków mieszkalnych jednorodzinnych i lokali mieszkalnych w oparciu o wartość nieruchomości.

Projekt, przygotowany przez posłów Lewicy, zakłada, że stawka podatku od budynku mieszkalnego jednorodzinnego i lokalu mieszkalnego wynosi:

1) 0,02% wartości dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego i lokalu mieszkalnego, który jest pierwszym albo drugim budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym lub lokalem mieszkalnym nabytym przez podatnika;

2) w przypadku budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego trzeci albo kolejny budynek mieszkalny jednorodzinny lub lokal mieszkalny nabyty przez podatnika:

a) 0,5% wartości w pierwszym roku od dnia wejścia w życie przepisów wprowadzających podatek od wartości nieruchomości,

b) w każdym kolejnym roku stawka podatku ulega zwiększeniu o 0,1 punktu procentowego do maksymalnie 1,5% wartości.

Rada gminy może, w drodze uchwały, zmniejszyć lub zwiększyć podstawę opodatkowania budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych na terenie gminy lub jej części, poprzez ustalenie współczynników korygujących w zakresie od 0,2 do 2 podstawy opodatkowania, w tym ze względu na:

1) rok budowy;

2) lokalizację;

3) powierzchnię działki;

4) powierzchnię budynku;

5) inne cechy wpływające na zmniejszenie lub zwiększenie wartości przedmiotu opodatkowania.

Stawka ma być obliczana od wartości przedmiotu opodatkowania, która będzie ustalana alternatywnie jako:

• iloczyn m2 powierzchni użytkowej oraz wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych określanego przez wojewodę na podstawie art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego albo
• iloczyn m2 ich powierzchni użytkowej oraz średniej ceny transakcyjnej m2 powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych albo domów jednorodzinnych na terenie gminy, w której znajduje się przedmiot opodatkowania, podanej na dzień 30 września roku poprzedzającego rok podatkowy, na który ustalana jest wysokość podatku, w Portalu Danych o Obrocie Mieszkaniami, o którym mowa w rozdziale 8a ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym.

„Obecnie wskaźnik przeliczeniowy kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych określany przez wojewodę jest jedynym parametrem, który może posłużyć jako podstawa ustalenia wartości budynków i lokali mieszkalnych. Natomiast od 2 czerwca 2027 r. zaczną obowiązywać przepisy o Portalu Danych o Obrocie Mieszkaniami wprowadzone ustawą z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw. Dlatego projekt przewiduje, że ustalanie podstawy wymiaru na podstawie danych z tego portalu będzie mogło następować dla podatków należnych od 2028 r.” – podano w uzasadnieniu.

Wyliczono przykładowy podatek dla województwa mazowieckiego: podatek za mieszkanie o powierzchni 56 m2 położone w gminie na terenie województwa mazowieckiego, z wyłączeniem m. st. Warszawy, w roku 2026, po zaokrągleniu, wyniósłby 78 zł, a od mieszkania na terenie m. st. Warszawy – 123 zł. Natomiast stawka dla trzeciego i kolejnych budynków jednorodzinnych i lokali mieszkalnych tego samego podatnika wyniesie 0,5% w pierwszym roku, co wyniosłoby w 2026 r. odpowiednio 1911 zł i 3075 zł.

W pierwszych latach obowiązywania ustawy wprowadzono mechanizm ograniczający wysokość podatku, polegający na ustaleniu maksymalnej kwoty podatku na poziomie odpowiadającym maksymalnej wysokości podatku, jaka wynikałaby z zastosowania przepisów dotychczasowego systemu opodatkowania.

Zmianie nie uległyby natomiast zasady opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchni mieszkalnych wykorzystywanych na działalność gospodarczą.

Celem projektu ma być lepsze zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych społeczeństwa – inwestycje w mieszkania staną się mniej rentowne, ale aktywność inwestycyjna może być przeniesiona w inne obszary.