Komisja Europejska  zatwierdziła portugalski program pomocy państwa o wartości 612 mln euro na wsparcie przedsiębiorstw energochłonnych.

Komisja Europejska zatwierdziła, zgodnie z przepisami UE dotyczącymi pomocy państwa, portugalski program o wartości 612 mln euro mający na celu obniżenie stawek podatku od energii elektrycznej dla przedsiębiorstw energochłonnych. Program ma na celu zmniejszenie ryzyka, że ​​te energochłonne przedsiębiorstwa przeniosą swoją działalność do krajów spoza UE, w których obowiązują mniej ambitne polityki klimatyczne. Przedsiębiorstwo energochłonne to przedsiębiorstwo, które zużywa dużą ilość energii jako podstawową część swojego procesu produkcyjnego.

Program portugalski

Portugalia wprowadziła kilka podatków w celu sfinansowania swojej polityki energetycznej i środowiskowej. Obejmuje to podatki finansujące (i) produkcję energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, (ii) wsparcie dla efektywności energetycznej oraz (iii) taryfy socjalne i promocję wytwarzania energii elektrycznej w regionach odizolowanych.

Program pomocy państwa ma na celu obniżenie stawek podatku dla przedsiębiorstw energochłonnych, aby złagodzić ryzyko przeniesienia ich działalności do lokalizacji poza UE, gdzie obowiązują mniej ambitne polityki klimatyczne. Program będzie obowiązywał do 22 kwietnia 2035 r. i ma szacowany budżet w wysokości 612 mln euro.

Środek ten przyniesie korzyści przedsiębiorstwom z sektorów, które w dużym stopniu polegają na energii elektrycznej i są szczególnie narażone na handel międzynarodowy, zgodnie z wykazem w załączniku 1 do wytycznych z 2022 r. w sprawie pomocy państwa na rzecz klimatu, ochrony środowiska i energii („CEEAG”). Beneficjenci otrzymają obniżkę opłaty w wysokości od 75% do 85%, w zależności od ich narażenia na ryzyko. Obowiązująca obniżka nie może skutkować opłatą poniżej 0,5 EUR/MWh.

W ramach programu beneficjenci będą musieli: (i) wdrożyć określone zalecenia audytu energetycznego, (ii) pokryć co najmniej 30% zużycia energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych lub (iii) zainwestować co najmniej 50% pomocy w projekty prowadzące do znacznej redukcji emisji gazów cieplarnianych przez instalację.

Ocena Komisji

Komisja oceniła program na podstawie przepisów UE dotyczących pomocy państwa, w szczególności artykułu 107(3)(c) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”), który umożliwia państwom członkowskim wspieranie rozwoju niektórych rodzajów działalności gospodarczej pod pewnymi warunkami. Komisja oceniła również program na podstawie CEEAG, które umożliwiają państwom członkowskim udzielanie pomocy w formie obniżek opłat za energię elektryczną dla użytkowników energochłonnych.

W szczególności Komisja stwierdziła, że:

Program ten ma na celu ułatwienie rozwoju niektórych rodzajów działalności gospodarczej, które są silnie uzależnione od energii elektrycznej i szczególnie narażone na konkurencję międzynarodową.

Środek ten jest konieczny i właściwy w kontekście przyczyniania się do osiągnięcia celów Czystego Ładu Przemysłowego.

Środek ten jest proporcjonalny, ponieważ (i) indywidualne kwoty pomocy nie przekraczają maksymalnej kwoty pomocy dozwolonej na mocy CEEAG i (ii) jest ograniczony do sektorów wymienionych w CEEAG.

Pozytywne skutki tego programu przewyższają wszelkie możliwe negatywne skutki dla konkurencji i handlu w UE.

Na tej podstawie Komisja zatwierdziła portugalski program na podstawie przepisów UE dotyczących pomocy państwa.

Tło

W wytycznych CEEAG na rok 2022 zawarto wytyczne dotyczące sposobu, w jaki Komisja będzie oceniać zgodność środków pomocy na rzecz ochrony środowiska, w tym ochrony klimatu, i energii, które podlegają wymogowi zgłoszenia na mocy art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE.

26 lutego 2025 r. Komisja opublikowała  komunikat w sprawie Clean Industrial Deal: Wspólny plan działania na rzecz konkurencyjności i dekarbonizacji. W obliczu wysokich kosztów energii oraz zaciekłej i często nieuczciwej konkurencji globalnej Clean Industrial Deal uznaje, że europejskie gałęzie przemysłu potrzebują pilnego wsparcia. Clean Industrial Deal pozycjonuje również dekarbonizację jako silny czynnik wzrostu dla europejskich gałęzi przemysłu i ma na celu wspieranie ich konkurencyjności i odporności. W ten sposób ramy te mogą napędzać konkurencyjność, ponieważ dają przedsiębiorstwom i inwestorom pewność i przewidywalność, że Europa nadal jest dekarbonizowana do 2050 r.

Źródło informacji: komunikat prasowy KE