Prezydencja Rady i przedstawiciele Parlamentu Europejskiego osiągnęli wczoraj wstępne porozumienie polityczne w sprawie ukierunkowanej rewizji unijnego rozporządzenia w sprawie produktów niepowodujących wylesiania (EUDR).

Celem jest uproszczenie wdrażania obowiązujących przepisów i odroczenie ich stosowania, aby umożliwić operatorom, handlowcom i organom odpowiednie przygotowanie.

W odpowiedzi na obawy państw członkowskich i zainteresowanych stron dotyczące gotowości przedsiębiorstw i administracji, a także kwestii technicznych związanych z nowym systemem informatycznym, współprawodawcy poparli celowe uproszczenie przez Komisję procesu należytej staranności. Współprawodawcy zrezygnowali również z „okresu karencji” pierwotnie zaproponowanego przez Komisję dla dużych i średnich przedsiębiorstw, opowiadając się zamiast tego za wyraźnym przedłużeniem terminu stosowania dla wszystkich operatorów do 30 grudnia 2026 r., z dodatkowym sześciomiesięcznym okresem buforowym dla mikro- i małych operatorów.

Główne elementy umowy

Mandaty obu instytucji były bardzo podobne i polegały na odroczeniu stosowania rozporządzenia oraz wprowadzeniu dalszych środków upraszczających, ze szczególnym uwzględnieniem zmniejszenia obciążeń administracyjnych przy jednoczesnym zachowaniu celów rozporządzenia.

Zgodnie z porozumieniem, obowiązek i odpowiedzialność za złożenie wymaganego oświadczenia o należytej staranności będą spoczywać wyłącznie na podmiotach, które jako pierwsze wprowadzą produkt na rynek. Współustawodawcy uzgodnili, że jedynie pierwszy podmiot w łańcuchu dostaw będzie odpowiedzialny za zebranie i przechowywanie numeru referencyjnego pierwotnego oświadczenia o należytej staranności, zamiast przekazywania go dalej w łańcuchu.

Doprecyzowano również kwestię uproszczonego zgłoszenia dla mikro i małych podmiotów gospodarczych. Podmioty te będą składać jedynie jednorazowe uproszczone zgłoszenie i otrzymają identyfikator zgłoszenia, który będzie wystarczający do celów śledzenia.

Ponadto obaj współprawodawcy podkreślili wagę zapewnienia ciągłej wymiany informacji z ekspertami, zainteresowanymi stronami i wszystkimi właściwymi podmiotami w zakresie wdrażania rozporządzenia UE o ochronie lasów. Powinno to odbywać się w ramach istniejącej platformy wielostronnej grupy ekspertów Komisji ds. ochrony i odbudowy lasów na świecie. Obie instytucje zgodziły się również na zobowiązanie właściwych organów do zgłaszania Komisji istotnych zakłóceń w systemach informatycznych w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania systemu, z zachowaniem elastyczności minimalizującej obciążenia administracyjne.

Aby jeszcze bardziej zmniejszyć obciążenia administracyjne, współprawodawcy zgodzili się również na wyłączenie z zakresu rozporządzenia niektórych produktów drukowanych (takich jak książki, gazety, drukowane obrazki), ze względu na ograniczone ryzyko wylesiania związane z tymi artykułami.

Komisja Europejska została zobowiązana przez obu współprawodawców do przeprowadzenia przeglądu uproszczenia i przedstawienia sprawozdania do 30 kwietnia 2026 r. Sprawozdanie powinno zawierać ocenę wpływu i obciążeń administracyjnych wynikających z rozporządzenia UE w sprawie osób prawnych, w szczególności dla mniejszych podmiotów gospodarczych, oraz wskazywać sposoby rozwiązania zidentyfikowanych problemów, w tym poprzez wytyczne i usprawnienia systemu informatycznego. Sprawozdaniu powinien, w stosownych przypadkach, towarzyszyć wniosek ustawodawczy.

Następne kroki

Teraz porozumienie tymczasowe będzie musiało zostać zatwierdzone i formalnie przyjęte przez obie instytucje, zanim wejdzie w życie i zastąpi obecne rozporządzenie UE dotyczące postępowania w sprawie represji.

Tło

Rozporządzenie w sprawie produktów niepowodujących wylesiania weszło w życie w czerwcu 2023 r. Jego celem jest zapewnienie, że określone towary, takie jak bydło, kakao, kawa, palma olejowa, kauczuk, soja i drewno, a także ich produkty pochodne, wprowadzane na rynek UE lub z niego eksportowane, nie powodują wylesiania ani degradacji lasów.

Jego główne postanowienia miały początkowo wejść w życie 30 grudnia 2024 r. Jednak w związku z obawami państw członkowskich, państw trzecich, przedsiębiorców i operatorów dotyczącymi gotowości, w grudniu 2024 r. przyjęto wstępne roczne odroczenie.

Nowa poprawka, zaproponowana przez Komisję w październiku 2025 r., stanowi odpowiedź na ciągłe wyzwania związane z wdrażaniem, w szczególności na potrzebę zapewnienia efektywnego funkcjonowania unijnego systemu informacyjnego i zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla mniejszych operatorów.

Źródło informacji: komunikat prasowy Komisji Europejskiej