Rada i Parlament uzgodniły wczoraj gruntowną przebudowę ram celnych UE, zapewniając Unii nowocześniejsze narzędzia do radzenia sobie z takimi tendencjami, jak ogromny wzrost wolumenu handlu, zwłaszcza w handlu elektronicznym, szybko rosnąca liczba norm UE, które muszą być sprawdzane na granicach, oraz trudna sytuacja geopolityczna.

Reforma wprowadza innowacyjne nowe instrumenty, które ułatwią handel międzynarodowy, usprawnią pobór ceł i zaostrzą kontrolę towarów niezgodnych z przepisami, niebezpiecznych lub niebezpiecznych. Ogólnie rzecz biorąc, nowy system umożliwi bardziej rygorystyczne kontrole bez nadmiernego obciążenia organów i przedsiębiorców.

– Porozumienie oznacza największą reformę od czasu powstania Unii Celnej w 1968 roku. Nowy kodeks celny Unii pozwoli nam sprostać licznym wyzwaniom wynikającym z nowej rzeczywistości geopolitycznej, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo gospodarcze. Po jego przyjęciu, ten nowoczesny zestaw narzędzi ułatwi handel i zapewni prawidłowy pobór ceł, w sposób uproszczony i z zachowaniem wymaganej pewności prawnej – ocenia Makis Keravnos, minister finansów Republiki Cypru.

Współustawodawcy uzgodnili przepisy mające na celu:

• stworzyć jedno, najnowocześniejsze centrum danych celnych UE: jedną centralną platformę, na której importerzy i eksporterzy będą mogli komunikować się z urzędami celnymi w UE, wzmacniając integralność danych, identyfikowalność i kontrolę celną
• wprowadzić ulepszone uproszczenia celne dla najbardziej zaufanych przedsiębiorców, oszczędzając im czas i pieniądze
• wprowadzić nową, obowiązującą w całej UE opłatę manipulacyjną za przedmioty zawarte w małych paczkach wwożonych do UE
• ustanowić nową zdecentralizowaną agencję celną – unijny urząd celny – który będzie nadzorował unijny ośrodek danych celnych, wspierając jednocześnie pracę krajowych organów celnych w zakresie zarządzania ryzykiem.

Organ celny UE

Nowa zdecentralizowana agencja celna UE będzie koordynować zarządzanie unią celną UE w określonych obszarach.

Aby wesprzeć pracę urzędów krajowych, unijny organ celny będzie analizował stale aktualizowane dane dotyczące importu i eksportu zawarte w nowym unijnym centrum danych celnych, co pomoże w identyfikacji najbardziej ryzykownych ładunków wwożonych na teren UE i wymagających kontroli w pierwszej kolejności.

Urząd będzie również pomagał w ustalaniu priorytetowych obszarów kontroli i kryteriów ryzyka. Wreszcie, będzie koordynował zarządzanie kryzysowe na poziomie UE w obszarze ceł.

Urząd celny będzie miał siedzibę w Lille we Francji. Zostanie utworzony w dniu wejścia w życie rozporządzenia nadrzędnego.

Centrum danych celnych UE

Unijny ośrodek danych celnych będzie jednolitym środowiskiem internetowym służącym do gromadzenia i analizowania danych celnych w celu zapewnienia płynnego przepływu towarów do i z UE. Będzie on również wspierał zarządzanie ryzykiem w całej UE, prowadzone przez unijny organ celny.

Aby wypełnić swoje obowiązki celne, firmy importujące do UE i eksportujące z niej będą musiały przesłać informacje celne tylko raz do tego jednego portalu, zamiast do nawet 27 oddzielnych organów celnych. Mogą wprowadzać te same informacje dla wielu przesyłek, oszczędzając czas i pieniądze.

Krajowe organy celne uzyskają pełny przegląd przepływów handlowych i łańcuchów dostaw. Dzięki wsparciu unijnego organu celnego państwa członkowskie będą miały dostęp do tych samych danych w czasie rzeczywistym i będą mogły gromadzić informacje, aby reagować na zagrożenia szybciej, bardziej spójnie i skuteczniej.

Zgodnie z warunkami umowy, centrum danych zostanie uruchomione dla towarów sprzedawanych w handlu elektronicznym 1 lipca 2028 r. Stopniowe wdrażanie obejmie wszystkie przepływy towarów do 1 marca 2034 r.

Zaufaj i sprawdź traderów

Zaktualizowane przepisy tworzą nową kategorię najbardziej przejrzystych przedsiębiorstw – przedsiębiorców stosujących zasadę zaufania i czeków.

W ramach tego programu przedsiębiorstwa dostarczające kompleksowych informacji na temat przepływu towarów i ich zgodności z przepisami, a także spełniające inne rygorystyczne kryteria, będą mogły korzystać z bardziej usprawnionych obowiązków celnych, takich jak uproszczone procedury tymczasowego składowania i tranzytu.

Najbardziej wiarygodne firmy będą mogły wprowadzać swoje towary do obrotu w UE bez jakiejkolwiek aktywnej interwencji organów celnych.

Pozostałe przedsiębiorstwa będą mogły nadal korzystać z uproszczeń dostępnych zaufanym przedsiębiorcom w ramach obowiązującego systemu upoważnionych przedsiębiorców.

Zarządzanie napływem małych paczek

Aby pomóc pokryć rosnące koszty monitorowania rosnącej liczby małych paczek wwożonych do UE za pośrednictwem handlu elektronicznego, uzgodniony tekst wprowadza nową opłatę manipulacyjną, która będzie pobierana przez organy celne od małych przesyłek sprzedawanych za pośrednictwem sprzedaży na odległość.

Wysokość opłaty zostanie ustalona w drodze aktu delegowanego Komisji przed jej rozpoczęciem stosowania przez państwa członkowskie UE, nie później niż 1 listopada 2026 r.

Nowe przepisy precyzują również, że to platformy i podmioty sprzedające towary na terenie UE na odległość, np. za pośrednictwem handlu elektronicznego, są uznawane za importerów towarów i to one odpowiadają za dopełnienie wszystkich formalności celnych i płatności, a nie końcowy konsument w UE.

Wreszcie, przepisy obejmą nowy system kar finansowych dla operatorów e-commerce, którzy systematycznie nie wywiązują się ze swoich obowiązków celnych.

Następne kroki

Rada i Parlament Europejski będą kontynuować prace nad sfinalizowaniem technicznych elementów pakietu przed jego ostatecznym przyjęciem przez współprawodawców. Nowe przepisy celne zaczną w pełni obowiązywać 12 miesięcy po ich opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE.

Tło

Od ponad 50 lat unia celna UE sprawnie funkcjonuje ponad granicami państwowymi, zarządzana przez krajowe urzędy celne, które współpracują ze sobą. Jako jeden z największych bloków handlowych na świecie, unia celna UE zarządza handlem o wartości ponad 4,3 biliona euro, co stanowi około 14% światowego handlu.

W 2024 roku 2140 urzędów celnych, działających 24 godziny na dobę i 365 dni w roku, pobrało prawie 27 miliardów euro  należności celnych i obsłużyło import, eksport i tranzyt ponad 1370 milionów towarów. W tym samym roku unijne organy celne wykryły 64 000 przypadków towarów stanowiących zagrożenie dla zdrowia konsumentów i zatrzymały 112 milionów podróbek.

Źródło informacji: komunikat prasowy Rady Unii Europejskiej

Wybór Lille na siedzibę unijnego urzędu celnego