Rada Unii Europejskiej uzgodniła wczoraj stanowisko negocjacyjne w sprawie kluczowych projektów mających wzmocnić walutę euro  poprzez umożliwienie wprowadzenia cyfrowego euro i lepsze wyjaśnienie statusu gotówki euro jako prawnego środka płatniczego.

Inicjatywy te przyczynią się z kolei do poprawienia strategicznej autonomii, bezpieczeństwa gospodarczego i odporności UE.

Projekty dotyczą dwóch rozporządzeń określających ramy prawne potencjalnej emisji cyfrowego euro oraz rozporządzenia mającego na celu ochronę roli gotówki w UE poprzez zapewnienie powszechnego przyjmowania płatności gotówką i jej powszechnej dostępności.

– Cyfrowe euro jest ważnym krokiem w kierunku solidniejszego i bardziej konkurencyjnego europejskiego systemu płatności i może pomóc w zapewnieniu Europie strategicznej autonomii i bezpieczeństwa gospodarczego, a także we wzmocnieniu międzynarodowej roli euro – powiedziała Stephanie Lose, duńska minister gospodarki.

Morten Bødskov, duński minister przemysłu i finansów, ocenił:

– Należy wzmocnić strategiczną autonomię Europy, w tym w sektorze płatności. Projekt dotyczący cyfrowego euro ma w szczególności na celu zwiększenie odporności infrastruktury płatniczej w strefie euro. Porozumienie na forum Rady jest zatem wyraźnym sygnałem, że UE jest w stanie podjąć działania w tej ważnej kwestii.

Cyfrowe euro

Cyfrowe euro stanowiłoby uzupełnienie gotówki i byłoby dostępne dla ogółu społeczeństwa i przedsiębiorstw na potrzeby dokonywania płatności w dowolnym momencie i w dowolnym miejscu w strefie euro. Jako prawdziwie publiczny instrument wspierany bezpośrednio przez Europejski Bank Centralny (EBC) pomogłoby zachować pieniądz banku centralnego jako główną podstawę dobrze funkcjonującego systemu płatności.

Zgodnie z projektem cyfrowe euro:

– byłoby dostępne online lub offline, a tym samym można by go używać nawet bez połączenia internetowego

– umożliwiałoby płatności i przelewy pieniężne o wysokim stopniu ochrony prywatności

– funkcjonowałoby obok krajowych i międzynarodowych prywatnych środków płatniczych, takich jak karty lub aplikacje obsługiwane przez prywatnych dostawców.

Kiedy projekt w sprawie ustanowienia ram prawnych zostanie przyjęty przez Parlament Europejski i Radę, to do EBC będzie ostatecznie należała decyzja o emisji cyfrowego euro. EBC stwierdził niedawno, że możliwe jest, by cyfrowe euro zaczęło funkcjonować do 2029 r.

W uzgodnionym stanowisku Rada wyjaśniła kilka ważnych elementów dotyczących projektu cyfrowego euro.

Aby uniknąć wykorzystywania euro jako środka przechowywania wartości i wywierania wpływu na stabilność finansową, tekst przewiduje limity co do łącznej kwoty w cyfrowym euro, która może być w danym momencie przechowywana na internetowych rachunkach cyfrowych i w portfelach cyfrowych. Limity te będą ustalane przez EBC, ale muszą być w zgodzie z ogólnym pułapem uzgodnionym przez Radę, który będzie poddawany przeglądowi co najmniej co dwa lata.

Dostawcy usług płatniczych nie mogą pobierać od konsumentów opłat za pewne usługi obowiązkowe, takie jak otwieranie i zamykanie rachunków, dokonywanie przez konsumentów transakcji płatniczych w cyfrowym euro ze swoich rachunków lub portfeli lub finansowanie i definansowanie swoich rachunków lub portfeli w cyfrowym euro przy użyciu pieniędzy ze swoich innych rachunków wkładów pieniężnych u tego samego dostawcy usług płatniczych. Niemniej opłatom mogą podlegać niektóre inne usługi o wartości dodanej.

Tekst określa również ramy zapewniające, by dostawcy interfejsu i usług cyfrowego euro otrzymywali niezbędny dostęp do sprzętu i oprogramowania producentów urządzeń mobilnych, tak by zagwarantować dostęp na sprawiedliwych zasadach.

Ponadto tekst określa ramy wynagrodzeń dla dostawców usług płatniczych. W okresie przejściowym wynoszącym co najmniej pięć lat opłaty interchange i opłaty akceptanta będą ograniczone do poziomu odpowiadającego opłatom za porównywalne sposoby płatności. Po okresie przejściowym limity opłat będą określane na podstawie faktycznych kosztów związanych z cyfrowym euro.

Wzmocnienie statusu gotówki euro jako prawnego środka płatniczego

Zgodnie z obowiązującym prawem UE jedynym prawnym środkiem płatniczym w strefie euro jest gotówka euro. Oznacza to, że fizyczna gotówka euro musi być powszechnie dostępna i przyjmowana w celu zapłaty za usługi i towary i spłacanie należności, z uwzględnieniem szczegółowo określonych i monitorowanych wyjątków.

Projekt, co do którego Rada uzgodniła stanowisko, ma na celu doprecyzowanie tych przepisów, w tym ich wzajemnych zależności z cyfrowym euro, by zapewnić spójność pomiędzy tymi dwiema formami publicznego pieniądza. Główne przepisy projektu dotyczą:

– utrzymania przyjmowania gotówki jako metody płatności w całej strefie euro

– zagwarantowania obywatelom dostępu do gotówki i swobody wyboru preferowanej metody płatności.

W swoim stanowisku Rada stwierdza, że chce doprowadzić do skutecznego zakazu nieprzyjmowania gotówki przez sprzedawców i dostawców usług, poza kilkoma wyjątkami, w szczególności w przypadku płatności za towary lub usługi nabywane na odległość, w tym online, i w przypadku samoobsługowych punktów sprzedaży. Przedsiębiorstwa mogą jednak nadal zaznaczać, że wolą karty lub cyfrowe formy płatności.

Mandat negocjacyjny Rady wymaga, by państwa członkowskie UE monitorowały przyjmowanie gotówki i zapewniały dostęp do gotówki na całym swoim terytorium na podstawie wspólnych i krajowych wskaźników i by w razie konieczności podejmowały środki zaradcze.

Ponadto państwa członkowskie mają ustanowić plan odporności gotówkowej lub środki na wypadek dużych i poważnych zakłóceń działania elektronicznych środków płatności.

Dzięki temu uzgodnionemu stanowisku Rada może rozpocząć negocjacje z Parlamentem Europejskim w sprawie cyfrowego euro i statusu gotówki jako prawnego środka płatniczego.

Źródło informacji: komunikat prasowy KE