Rada UE uzgodniła stanowisko w sprawie projektu aktu upraszczającego i przyspieszającego oceny oddziaływania na środowisko.

Ma on umożliwić wykonawcom projektów korzystanie z uproszczonych i przyspieszonych procedur ocen oddziaływania na środowisko, w tym pojedynczych punktów kontaktowych, cyfryzacji i uproszczonych terminów.

Projekt jest częścią ósmego zbiorczego pakietu uproszczeń – zwanego „Omnibusem VIII”. Pakiet ma zredukować niepotrzebne koszty i obciążenia administracyjne, a jednocześnie utrzymać wysokie unijne standardy ochrony środowiska.

W październiku 2024 r. Rada Europejska zaapelowała do wszystkich instytucji UE, państw członkowskich i odpowiednich stron o pilne podjęcie prac w odpowiedzi na wyzwania przedstawione w raporcie Enrica Letty pt. „Znacznie więcej niż rynek” i w raporcie Maria Draghiego na temat przyszłości europejskiej konkurencyjności. Od lutego 2025 r. Komisja przedstawiła dziesięć pakietów zbiorczych mających uprościć obowiązujące przepisy, w tym – w grudniu 2025 r. – ósmy pakiet zmniejszający obciążenia administracyjne w przepisach środowiskowych. Plan działania „Jedna Europa, jeden rynek”, podpisany 24 kwietnia 2026 r. przez przewodniczących Rady UE, Parlamentu Europejskiego i Komisji przy okazji nieformalnego spotkania przywódców w Nikozji, przewiduje zamknięcie prac nad wszystkimi pakietami uproszczeń do końca 2027 r.

Thomas Byrne, irlandzki wiceminister spraw europejskich i obrony, zapowiada:

– Prezydencja irlandzka jest zdecydowana realizować plan działania „Jedna Europa, jeden rynek”. Zrobiliśmy dziś kolejny krok, aby zrealizować pakiet Omnibus VIII za pomocą prostszych i bardziej proporcjonalnych przepisów, które zmniejszą niepotrzebne obciążenia i przyspieszą oceny oddziaływania na środowisko, a jednocześnie utrzymają wysokie unijne standardy ochrony środowiska z korzyścią dla naszych obywateli i przedsiębiorstw. Prezydencja irlandzka jest w pełni zaangażowana na rzecz dotrzymania ambitnego terminu osiągnięcia porozumienia z Parlamentem Europejskim do końca roku.

James Browne, irlandzki minister mieszkalnictwa, samorządu lokalnego i dziedzictwa, mówi:

– Dzisiejsze porozumienie w sprawie mandatu negocjacyjnego jest kolejnym ważnym krokiem w stronę uproszczenia unijnych przepisów dotyczących ocen oddziaływania na środowisko. Ten ukierunkowany pakiet sprawi, że procedury dotyczące ocen oddziaływania na środowisko staną się jaśniejsze, skuteczniejsze i bardziej przewidywalne, co zmniejszy niepotrzebne obciążenia administracyjne dla wykonawców projektów, a jednocześnie pozwoli w pełni utrzymać wysokie unijne standardy ochrony środowiska.

Pakiet Omnibus VIII obejmuje ukierunkowane środki zawarte w następujących sześciu aktach ustawodawczych:

– rozporządzeniu o przyspieszeniu ocen oddziaływania na środowisko

– rozporządzeniu i dyrektywie o uproszczeniu i zmniejszeniu obciążeń administracyjnych

– zmienionej dyrektywie o infrastrukturze informacji przestrzennej (INSPIRE)

– rozporządzeniu i dyrektywie zawieszających stosowanie przepisów dotyczących wyznaczania upoważnionych przedstawicieli ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

Porozumienie w sprawie ocen oddziaływania na środowisko uzupełnia mandaty negocjacyjne w sprawie drugiego i trzeciego elementu pakietu, które zostały uzgodnione przez przedstawicieli państw członkowskich (Coreper) 24 czerwca 2026 r.

Państwa członkowskie ustaliły również, że należy przeanalizować ukierunkowane rozwiązanie w odniesieniu do obowiązków w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta wynikających z rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych ze względu na możliwe nieproporcjonalne obciążenie małych producentów opakowań.

Najważniejsze zmiany wprowadzone przez Radę

Stanowisko Rady w sprawie rozporządzenia o przyspieszeniu ocen oddziaływania na środowisko obejmuje następujące główne elementy:

• sporządzono wyczerpujący wykaz projektów strategicznych, które będą podlegać nowemu „zestawowi narzędzi” i przyspieszonych procedur na mocy niniejszego rozporządzenia; współprawodawcy mogą jednak wyraźnie uwzględnić nowe rodzaje projektów poprzez umieszczenie odniesienia do niniejszego rozporządzenia w przyszłych aktach ustawodawczych
• w tekście uproszczono jak najwięcej sektorowych przepisów dotyczących wydawania pozwoleń w kontekście ocen oddziaływania na środowisko, w tym szereg przepisów zawartych w akcie w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie (NZIA), tzw. akcie w sprawie czipów i akcie w sprawie surowców krytycznych
• wydłużono terminy zaproponowane przez Komisję, by właściwe organy były w stanie przeprowadzić wszystkie czynności przewidziane w odpowiednich przepisach
• zmieniono przepis dotyczący istotnego wykluczenia, aby zapewnić pełną zgodność z konwencją z Aarhus, czyli konwencją ONZ o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
• rozszerzono zakres przepisu odnoszącego się do dyrektyw siedliskowej i ptasiej o dobrze zdefiniowane powtarzające się działania, na przykład utrzymanie lasów i cieków wodnych; dodano również dodatkowe zabezpieczenia przed negatywnym wpływem na populacje zwierząt i roślin.

Ponadto w kwestii pojedynczego punktu kontaktowego w mandacie uwzględniono apele o wystarczającą elastyczność, zwłaszcza w odniesieniu do państw członkowskich o zdecentralizowanych strukturach administracyjnych, a jednocześnie uznano potrzebę zapobiegania fragmentacji wśród pojedynczych punktów kontaktowych, które zostały już ustanowione na mocy innych instrumentów ustawodawczych lub które mają zostać ustanowione na mocy przyszłych przepisów.

Co dalej?

Prezydencja rozpocznie negocjacje z Parlamentem Europejskim w sprawie tego aktu, gdy tylko przyjmie on własne stanowisko – z myślą o szybkim osiągnięciu wstępnego porozumienia w sprawie całego pakietu.

Źródło informacji: Rada UE

Czytaj też:

Jak usprawnić ocenę oddziaływania na środowisko?