Zapominalscy za brak OC mogą zapłacić więcej niż wart jest ich samochód.
Fot. Reynaldo Amadeu Dal Lin Junior Juba z Pixabay
Zapominalscy za brak OC mogą zapłacić więcej niż wart jest ich samochód.
Fot. Reynaldo Amadeu Dal Lin Junior Juba z Pixabay
Rzecznik Praw Obywatelskich upomina się o ukaranych za brak OC
Wystąpienie skierowane do ministra finansów pokazuje problemy dotyczące braku OC pojazdów mechanicznych – rzecznik prosi o rozważenie zainicjowania zmian legislacyjnych w celu ich wyeliminowania.
Jak podaje RPO, obywatele postrzegają opłaty karne za brak OC jako nadmiarowe i niesprawiedliwe. Wskazują, że opłata przewyższa ich dochody, a czasami też i wartość pojazdu – a do tego decyzji nie można zaskarżyć, a odmowy ich umorzenia lub udzielenia ulgi w ich spłacie są normą.
„Najważniejszym problemem jest niemożność zaskarżenia takich decyzji. (…) Obywatel niezadowolony z rozstrzygnięcia Zarządu UFG nie ma więc jakiejkolwiek możliwości jego zakwestionowania przed organem lub sądem” – wskazuje RPO. (UFG to Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny).
„Problemem zajmował się też Trybunał Konstytucyjny. Najważniejszym problemem jest niemożność zaskarżenia takich decyzji. (…) Z obu orzeczeń TK wynika jednak, że w sprawach tego rodzaju powinny istnieć odpowiednie środki prawne dla jednostek niezgadzających się z UFG” – pisze RPO.
Zwraca też uwagę na wysokości opłat karnych: „Są one ustalane na podstawie wskaźnika wynagrodzenia minimalnego za pracę, którego tendencja wzrostowa jest w ostatnich latach o wiele większa niż wcześniej (w 2004 r. – 824 zł; w 2014 r. – 1680 zł, w 2024 r. – 4300 zł). Opłata karna to odpowiednia wielokrotność wynagrodzenia minimalnego: samochody osobowe – równowartość dwukrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę – obecnie 8600 zł; samochody ciężarowe, ciągniki samochodowe, autobusy i pozostałe pojazdy – równowartość trzykrotności minimalnego wynagrodzenia – obecnie 12 900 zł.
Kwoty te są znacząco wyższe od opłat karnych za brak innych obowiązkowych ubezpieczeń, np. za brak ubezpieczenia OC rolników wynosi ona równowartość jednej dziesiątej minimalnego wynagrodzenia za pracę – 430 zł. Ustawodawca przewidział, że wysokość opłaty karnej dla posiadaczy pojazdów mechanicznych, którzy nie spełnili obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC, jest uzależniona od okresu pozostawania bez ochrony ubezpieczeniowej w każdym roku kalendarzowym, jednak po przekroczeniu 14 dni opłata ta wynosi już 100 %”.
Rzecznik podsumowuje więc, że tak wysokie kary, w połączeniu z tendencją do odmowy ich umarzania lub miarkowania, są przez obywateli postrzegane jako nadmiarowe i niesprawiedliwe.
„Mam pełną świadomość potrzeby istnienia zarówno ubezpieczeń obowiązkowych, jak też systemu upominania i represji względem osób, które tego obowiązku nie wypełniły. Opisane wyżej problemy, wpływające na jedne z podstawowych praw i wolności jednostki, nie mogą jednak pozostać niezauważone” – pisze RPO do Ministerstwa Finansów.
