UE stopniowo i skutecznie wstrzyma import rosyjskiego gazu i ropy do końca 2027 r., zgodnie z wnioskiem ustawodawczym przedstawionym dziś przez Komisję Europejską.

Zakończy to narażenie UE na ryzyko związane z bezpieczeństwem rynkowym i gospodarczym z powodu uzależnienia od rosyjskich paliw kopalnych, a ostatecznie zwiększy niezależność energetyczną i konkurencyjność Unii.

Przewodnicząca Komisji Ursula  von der Leyen  powiedziała: – Rosja wielokrotnie próbowała nas szantażować, wykorzystując swoje dostawy energii jako broń. Podjęliśmy jasne kroki, aby zakręcić kurek i raz na zawsze zakończyć erę rosyjskich paliw kopalnych w Europie.

Dzisiejszy wniosek ustawodawczy jest kontynuacją planu REPowerEU, który Komisja przyjęła w zeszłym miesiącu. Przedstawia on ogólnounijny plan stopniowego i dobrze skoordynowanego wycofywania rosyjskiego importu gazu, w duchu solidarności, przy jednoczesnym dążeniu do czystej transformacji. Dzisiejszy wniosek został opracowany w celu zachowania bezpieczeństwa dostaw energii do UE, przy jednoczesnym ograniczeniu wpływu na ceny i rynki, jak wyjaśniono w załączonej analizie.

Pozostałe wolumeny rosyjskiego gazu mogą zostać wycofane bez znaczącego wpływu na gospodarkę lub ryzyko dla bezpieczeństwa dostaw, ze względu na dostępność wystarczającej liczby alternatywnych dostawców na globalnym rynku gazu, dobrze połączony rynek gazu Unii i dostępność wystarczającej infrastruktury importowej w UE. Ponadto dzisiejsza propozycja ma wbudowane zabezpieczenia, aby odpowiedzieć na rzeczywistość rynków gazu, zapewniając jednocześnie przedsiębiorstwom solidne ramy prawne.

Ogólnie rzecz biorąc, wycofywanie rosyjskich paliw kopalnych będzie stanowić istotny wkład w realizację celów  Kompasu Konkurencyjności,  Porozumienia o Czystym Przemyśle  i  Planu Działań na rzecz Niedrogiej Energii, które podkreślają, w jaki sposób czystszy i niezależny system energetyczny pomaga pobudzić gospodarkę, a jednocześnie wspiera ambicje Europy w zakresie dekarbonizacji.

Stopniowe i skoordynowane wycofywanie rosyjskich paliw kopalnych

Proponowane rozporządzenie przewiduje stopniowe wycofywanie gazu rurociągowego i skroplonego gazu ziemnego (LNG) pochodzącego z Federacji Rosyjskiej lub eksportowanego bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej. Przedstawia również środki ułatwiające całkowite zatrzymanie importu rosyjskiej ropy do końca 2027 r.

Państwa członkowskie będą musiały przedstawić plany dywersyfikacji zawierające szczegółowe środki i etapy stopniowej eliminacji importu rosyjskiego gazu i ropy.

Zgodnie z przewidywanym stopniowym zakazem importu, import rosyjskiego gazu na podstawie nowych kontraktów będzie zabroniony od 1 stycznia 2026 r. Import na podstawie istniejących kontraktów krótkoterminowych zostanie wstrzymany do 17 czerwca 2026 r., z wyjątkiem gazu rurociągowego dostarczanego do krajów śródlądowych i powiązanego z kontraktami długoterminowymi, który będzie dozwolony do końca 2027 r. Import na podstawie kontraktów długoterminowych zostanie wstrzymany do końca 2027 r.

Zakazane będą również długoterminowe umowy na usługi terminalu LNG dla klientów z Rosji lub kontrolowanych przez rosyjskie przedsiębiorstwa. Zapewni to możliwość przekierowania mocy terminalu do alternatywnych dostawców, co ostatecznie zwiększy odporność rynków energii.

To stopniowe podejście pomoże skutecznie powstrzymać import rosyjskiego gazu, ograniczając jednocześnie możliwe skutki dla cen energii w Unii i unikając jakiegokolwiek ryzyka dla bezpieczeństwa dostaw. Komisja będzie wspierać państwa członkowskie w całym procesie. Będzie ona ściśle monitorować, wspólnie z Agencją UE ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER), postępy i skutki wycofywania rosyjskiego importu gazu i ropy. W przypadku zagrożenia bezpieczeństwa dostaw jednego lub większej liczby państw członkowskich Komisja może podjąć niezbędne środki nadzwyczajne.

Przepisy mające na celu zwiększenie przejrzystości, monitorowania i identyfikowalności rosyjskiego gazu na rynkach UE będą wspierać skuteczne wdrożenie zakazu importu. Zgodnie z proponowanym rozporządzeniem firmy posiadające kontrakty na dostawy rosyjskiego gazu będą musiały przekazywać informacje Komisji. Ponadto importerzy rosyjskiego gazu będą musieli przekazywać organom celnym wszelkie niezbędne informacje potwierdzające drogę importowanego gazu od jego rzeczywistego pochodzenia do punktu importu do Unii.

Następne kroki

Proponowane rozporządzenie będzie podlegać procesowi współdecyzji, co oznacza, że ​​jego przyjęcie będzie należało do Parlamentu Europejskiego i Rady. Przyjęcie w Radzie będzie wymagało kwalifikowanej większości głosów.

Komisja będzie nadal ściśle współpracować z państwami członkowskimi w zakresie działań na rzecz dywersyfikacji i udoskonalania infrastruktury, zwłaszcza z państwami najbardziej dotkniętymi.

Tło

Przywódcy UE zgodzili się na wycofanie rosyjskiej energii w Deklaracji Wersalskiej z marca 2022 r . Jako natychmiastową odpowiedź na wojnę na Ukrainie i uzbrajanie dostaw energii przez Rosję, Komisja Europejska przedstawiła w maju 2022 r. plan REPowerEU.

Pomimo znacznego postępu osiągniętego w ramach  planu REPowerEU  i sankcji nałożonych od czasu inwazji Rosji na Ukrainę, w 2024 r. UE odnotowała wzrost importu rosyjskiego gazu. Dlatego w maju 2025 r. Komisja przedstawiła plan REPowerEU Roadmap, plan określający ogólnounijne wycofywanie rosyjskiego importu energii.

Źródło informacji: komunikat prasowy KE