Rzecznik Praw Obywatelskich  zauważa, że magistrzy biologii, biotechnologii, chemii, farmacji lub weterynarii są od lat bez dostępu do kształcenia podyplomowego z analityki medycznej.

A to ogranicza im dostęp do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego. Uczelnie nie prowadzą bowiem naboru na studia podyplomowe w zakresie analityki medycznej mimo znacznego zainteresowania absolwentów. Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek prosi minister zdrowia Izabelę Leszczynę o podjęcie skutecznych działań dla zapewnienia takiej możliwości.

Biuro RPO podnosiło już te kwestie w piśmie do z MZ z 10 lutego 2023 r. Jak podało wówczas MZ, w sierpniu 2022 r. opublikowano zweryfikowany „Program nauczania zawodowego kształcenia podyplomowego w zakresie analityki medycznej’”, w 2022 r. weszły w życie nowe przepisy o diagnostyce laboratoryjnej, a MZ skierowało do szkół wyższych prowadzących kształcenie na kierunku „analityka medyczna” informację o opublikowaniu zweryfikowanego programu nauczania oraz możliwości uzyskania tytułu diagnosty laboratoryjnego w oparciu o nową ścieżkę kształcenia.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o medycynie laboratoryjnej, jedną z możliwości dojścia do zawodu diagnosty laboratoryjnego jest ukończenie (do dnia 31 grudnia 2028 r.) jednolitych studiów magisterskich lub studiów pierwszego i drugiego stopnia na kierunku biologia, biotechnologia, chemia, farmacja lub weterynaria, uzyskanie tytułu zawodowego magistra (lub równorzędnego) oraz ukończenie kształcenia podyplomowego w zakresie analityki medycznej w uczelni, która prowadzi studia na kierunku analityka medyczna, potwierdzone egzaminem.

„Z kolejnych skarg  wynika jednak, że szkoły wyższe wciąż nie prowadzą naboru na studia podyplomowe w zakresie analityki medycznej mimo znacznego zainteresowania ze strony absolwentów. Wnioskodawcy obawiają się, że powstrzymywanie się od prowadzenia studiów podyplomowych wynika z wieloletniego sporu różnych środowisk zawodowych o zasadność dopuszczania do wykonywania zawodu osób, które nie skończyły kierunkowych studiów pięcioletnich” – uznał RPO i ponowił wystąpienie do MZ.

Kolejne wystąpienie podaje:

„Wobec kilkuletniego już niezapewniania naboru na studia podyplomowe z zakresu analityki medycznej, a tym samym ograniczania dostępu do zawodu diagnosty laboratoryjnego dla określonej grupy osób, działania Ministerstwa w tym zakresie, polegające na wystosowaniu do uczelni wyższych informacji o zmianie przepisów i zainteresowaniu absolwentów profilem studiów, wydają się być niewystarczające. Na obowiązek egzekwowania przepisu nie powinna mieć też wpływu okoliczność, że art. 11 ust. 1 pkt 3 jest przepisem epizodycznym.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz.U. 2024 poz. 1264 ze zm.), zwracam się z uprzejmą prośbą o podjęcie skutecznych działań zmierzających do zapewnienia magistrom biologii, biotechnologii, chemii, farmacji lub weterynarii możliwości odbycia kształcenia na studiach podyplomowych z zakresu analityki medycznej, a w konsekwencji zapewnienie rzeczywistej ścieżki dostępu do zawodu diagnosty laboratoryjnego na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o medycynie laboratoryjnej.

Alternatywnie, w sytuacji, gdy zapewnienie dostępu do wykonywania zawodu w opisany wyżej sposób nie jest możliwe, działając na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o RPO, uprzejmie proszę o rozważenie zmiany właściwych przepisów – obecny ich kształt może wprowadzać bowiem w błąd, sugerując, że w praktyce możliwe jest uzyskanie wykształcenia, o którym stanowi art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o medycynie laboratoryjnej, i zdobycie w ten sposób uprawnień diagnosty laboratoryjnego.”