Komisja Środowiska, Klimatu i Bezpieczeństwa Żywności Parlamentu Europejskiego (ENVI) przyjęła  sprawozdanie w sprawie rewizji Mechanizmu Dostosowania Cen Węgla na Granicach (CBAM).

Rolnicy i spółdzielnie rolnicze liczyli na wzmocnienie wniosku przez Parlament poprzez zapewnienie większej odporności w okresach zakłóceń na rynku, jednak Komisja zdecydowała się na usunięcie jedynego przepisu, który zezwalałby na tymczasowe zawieszenie mechanizmu CBAM w odniesieniu do nawozów w czasach kryzysu (art. 27a).

Copa i Cogeca głęboko żałują tej decyzji. W czasach rosnącej niestabilności geopolitycznej i dużej zmienności rynków nawozów, zniesienie tego zabezpieczenia wysyła zły sygnał europejskim rolnikom. Ostatnie lata wyraźnie pokazały, że rynki nawozów są bardzo wrażliwe na wstrząsy zewnętrzne, co ma bezpośrednie konsekwencje dla kosztów produkcji, rentowności gospodarstw rolnych i ostatecznie dla bezpieczeństwa żywnościowego Europy.

Usunięcie artykułu 27a naraża rolników na dodatkowe koszty generowane przez CBAM, nawet w wyjątkowych okolicznościach, gdy ceny nawozów i tak już gwałtownie rosną. Jest to szczególnie niepokojące, biorąc pod uwagę, że nawozy pozostają jednymi z największych kosztów produkcji w rolnictwie europejskim i dla wielu rolników stanowią największy pojedynczy wydatek na produkcję. Bez możliwości tymczasowego zawieszenia mechanizmu w przypadku poważnych zakłóceń na rynku, CBAM grozi zaostrzeniem kryzysów zamiast ich złagodzeniem.

Decyzja ta jest szczególnie rozczarowująca, ponieważ istniały zrównoważone rozwiązania. Można by w pełni zachować cele wspierania dekarbonizacji i konkurencyjności europejskiego przemysłu nawozowego, wprowadzając jednocześnie ukierunkowane i tymczasowe zabezpieczenie kryzysowe dla rolników. Takie podejście wzmocniłoby odporność całego łańcucha rolno-spożywczego bez podważania długoterminowych celów CBAM.

Propozycja włączenia zbóż przeznaczonych na eksport do tymczasowego funduszu dekarbonizacji byłaby jedynie tymczasowym rozwiązaniem. Przyniosłaby korzyści tylko zbożom przeznaczonym na eksport, pozostawiając większość wewnętrznego rynku upraw UE bez wsparcia, które mogłoby zrekompensować skutki CBAM. Co więcej, fundusz ma obowiązywać tylko przez dwa lata, podczas gdy CBAM jest mechanizmem stałym, którego koszty mają stopniowo rosnąć do 2034 roku.

Copa i Cogeca wzywają zatem posłów do Parlamentu Europejskiego do pilnej korekty tej decyzji podczas zbliżającego się głosowania plenarnego. Parlament wciąż może przywrócić wiarygodny i sprawny mechanizm zabezpieczający na wypadek kryzysu, który chroni europejskich rolników w momencie, gdy najbardziej go potrzebują, jednocześnie chroniąc ambicje przemysłowe UE. Europejscy rolnicy nie powinni być pozostawieni samym sobie, by ponosić pełne koszty przyszłych wstrząsów rynkowych bez żadnego mechanizmu bezpieczeństwa w sytuacjach kryzysowych.

Źródło informacji: Copa Cogeca