W 2024 r. inspekcja handlowa w całym kraju skontrolowała rzetelność obsługi konsumentów oraz prawidłowość uwidaczniania cen w 626 lokalach gastronomicznych.

Były to działające w systemie otwartym, oferujące dania na miejscu i na wynos, małe lokale gastronomiczne, restauracje, lokale typu fast food, bary mleczne, smażalnie ryb.

Stwierdzono :

Nieprawidłowości ogółem – 469/626 przedsiębiorców tj. 75%

Nieprawidłowe prezentowanie cen – 354/626 tj. 56,5%

Nielegalizowane wagi – 143/626 tj. 22,8%

Nierzetelność obsługi – 110/626 tj. 17%

Naruszenie ustawy o wychowaniu w trzeźwości – 81/498 tj. 16,3%

Użycie innego składnika niż w menu – 65/614 tj. 10,6%

Brak opłat za jednorazowe opakowanie – 43/527 tj. 8,2%

Naruszenie ustawy o ochronie zdrowia – 48/622 tj. 7,7%

Wyniki kontroli

• Nieprzestrzeganie przepisów o uwidacznianiu cen wykryto w 354 przypadkach – 56,5% skontrolowanych lokali:

– brak informacji o gramaturze/ilości potrawy lub napoju w cenniku/menu,

– brak cennika/menu,

– różnica na niekorzyść konsumenta między ceną uwidocznioną przy towarze lub w menu a pobraną w kasie.

• Stosowanie nielegalizowanych przyrządów pomiarowych stwierdzono w 143 miejscach – 22,8% skontrolowanych lokali:

– przedsiębiorcy używali przyrządów pomiarowych bez aktualnych cech legalizacji lub odmierzali porcje tzw. wagami domowymi – niepodlegającymi prawnej kontroli metrologicznej, które nie mogą być używane do odważania porcji.

• Nierzetelną obsługę konsumentów stwierdzono w 110 przypadkach – 17% skontrolowanych lokali;

– nieprawidłowości te dotyczyły głównie wydania za małej porcji w stosunku do deklarowanej w menu, przykłady:

156 g mniej frytek – 8,32 zł na niekorzyść klienta,

65 g mniej sałatki cezar z kurczakiem – 7,96 zł na niekorzyść klienta,

masa burgera mniejsza o 78 g.

• Użycie do przygotowania dania innego składnika niż wymieniony w menu stwierdzono w 65 na 614 przypadków – 10,6% skontrolowanych lokali.

Najczęściej podmieniano produkt objęty ochroną jako chroniona nazwa pochodzenia – było tak w 35 przypadkach, przykłady:

ser feta – ser typu feta, np. „Favita”,

oscypek – rolada ustrzycka lub inny ser wędzony,

parmezan – tańsze sery dojrzewające,

szynka parmeńska – inne rodzaje szynki dojrzewającej,

sok porzeczkowy czy ananasowy – nektar lub napój z tych owoców,

śmietana – miks tłuszczowy,

filet z soli – filet z limandy żółtopłetwej,

wołowina – drobno rozdrobiony, mrożony wyrób wołowo-drobiowy.

• Niepobranie opłaty za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych stwierdzono w 43 na 527 lokali – 8,2% skontrolowanych.

Sprawdzono, czy lokale prowadzące sprzedaż napojów alkoholowych przestrzegają przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Nieprawidłowości stwierdzono w 81 z 498 miejsc – 16,3%.

Na ogół brakowało wywieszek informujących o szkodliwości spożywania napojów alkoholowych.

Nieprzestrzeganie przepisów ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych stwierdzono w 48 placówkach gastronomicznych na 622 skontrolowane – 7,7% – brakowało wymaganych informacji dotyczących zakazu palenia wyrobów tytoniowych lub zamieszczono niepełne informacje.

Efekty kontroli

Wydano:

– 163 decyzje o karach na łączną kwotę 177 750 zł w związku z nieprawidłową informacją o cenach.

– 110 mandatów karnych na łączną kwotę 17 700 zł na osoby odpowiedzialne za popełnienie wykroczeń i 55 wniosków do sądów rejonowych o ukaranie sprawców wykroczeń.

Informacje o nieprawidłowościach przekazane zgodnie z właściwościami

– 23 do Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych,

– 16 do urzędów miar,

– 4 do Państwowej Inspekcji Sanitarnej;

– 2 do organów wydających zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

– 23 sprawy (dotyczące np. win bez akcyzy) przekazane Krajowej Administracji Skarbowej.

– 4 zawiadomienia do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z naruszeniem przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

UOKiK przypomina

– Nierzetelną obsługę oraz nieprawidłowości dotyczące cennika można zgłosić bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego inspektoratu Inspekcji Handlowej.

– Niewłaściwe warunki sanitarne w lokalu oraz ewentualne zatrucie pokarmowe zgłoszą się do miejscowej stacji sanitarno-epidemiologicznej.

– Niewłaściwą jakość serwowanych potraw należy zgłosić do bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego inspektoratu Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) lub Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS).