Komisja Europejska przyjęła dziś wniosek dotyczący przeznaczenia prawie 50 mln euro z rezerwy rolnej na wsparcie rolników uprawiających owoce, orzechy i warzywa w Bułgarii, na Węgrzech, Łotwie, Litwie, w Polsce i Rumunii.

Rolnicy w tych państwach członkowskich ponieśli ostatnio znaczne szkody w wyniku niekorzystnych zjawisk klimatycznych.

Wnioskiem Komisji przyznano 7,4 mln EUR Bułgarii, 10,8 mln EUR Węgrom, 4,2 mln EUR Łotwie, 1,1 mln EUR Litwie, 14,8 mln EUR Polsce i 11,5 mln EUR Rumunii. Państwa te mogą uzupełnić to wsparcie UE do 200% środkami krajowymi.

We wszystkich sześciu państwach członkowskich późne przymrozki, po których w wielu przypadkach następował grad lub ulewny deszcz, zniszczyły dużą część zbiorów owoców, warzyw, orzechów i nasion.

Wiosną 2025 r. w Bułgarii panowała niezwykła pogoda, która zaczęła się od ciepłych temperatur w lutym, powodując zbyt wczesne kwitnienie drzew owocowych. Zimno i mróz, które nastąpiły w marcu i kwietniu, uszkodziły wiele upraw, zwłaszcza migdały, jabłka, morele, wiśnie, brzoskwinie, gruszki, śliwki i orzechy włoskie. Na Łotwie po ciepłej kwietniowej pogodzie nastąpił mróz i ulewne deszcze, które zniszczyły drzewa owocowe, jagody i warzywa oraz uprawy nasion, takie jak groch, dynie i len. Podobny problem miała Litwa: wczesne ciepło sprawiło, że uprawy rosły szybciej, ale później mróz w kwietniu i maju poważnie uszkodził jabłka, porzeczki, jagody, wiśnie, gruszki i śliwki. Na Węgrzech mróz w kwietniu i maju dotknął prawie cały kraj, uszkadzając jabłka, morele, wiśnie, brzoskwinie, gruszki i pigwy. Polska stanęła w obliczu długich mrozów w kwietniu i maju, a następnie silnych gradów, które uszkodziły jagody, porzeczki, wiśnie i ogórki. Rumunia została również dotknięta późnymi przymrozkami, które zamroziły pąki i kwiaty, powodując znaczne straty w produkcji owoców.

Aby zapewnić skuteczność tego wyjątkowego środka, ważne jest, aby beneficjenci szybko otrzymywali nadzwyczajne wsparcie finansowe. Płatności dla rolników z tytułu nadzwyczajnego wsparcia finansowego dla Bułgarii, Łotwy, Litwy, Węgier, Polski i Rumunii należy dokonać przed dniem 30 kwietnia 2026 r.

Kontekst

W ramach rezerwy rolnej w ramach obecnej wspólnej polityki rolnej (2023–2027) dostępne jest co najmniej 450 mln euro rocznie, aby pomóc rolnikom w radzeniu sobie z zakłóceniami na rynku lub wyjątkowymi zdarzeniami mającymi wpływ na produkcję lub dystrybucję. Biorąc pod uwagę rosnącą częstotliwość niekorzystnych zjawisk klimatycznych, Komisja podkreśliła znaczenie wzmocnienia narzędzi zarządzania ryzykiem i promowania ich szerszego stosowania w całej UE, a także proaktywnych środków mających na celu wyeliminowanie pierwotnych przyczyn i poprawę odporności gospodarstw rolnych w perspektywie średnioterminowej. Dzięki najnowszym wnioskom Komisji dotyczącym uproszczenia możliwe będą nowe płatności kryzysowe w ramach planów strategicznych WPR dla rolników stojących w obliczu klęsk żywiołowych. W swoim wniosku dotyczącym następnej WPR (2028–2034) Komisja zamierza podwoić rezerwę kryzysową, aby wesprzeć odporność europejskich rolników i sektora rolno-spożywczego na zakłócenia na rynku.

Christophe Hansen, komisarz do spraw rolnictwa i żywności, powiedział:

– Częstsze i bardziej ekstremalne zdarzenia pogodowe, tym razem mające wpływ na rolników z sześciu państw członkowskich, uwypuklają zmienność i niepewność warunków pracy rolników. Dzisiejsza pomoc przyniesie niewielką ulgę rolnikom, którzy w tym roku stracili swoje uprawy i dochody. Ważniejsze niż kiedykolwiek jest łagodzenie zmiany klimatu, ale także przystosowanie się do niej. W tym tygodniu odwiedziłem projekty nawadniania w Rumunii i Bułgarii, mające na celu pomoc rolnikom w radzeniu sobie z powtarzającymi się suszami. Obecna WPR zawiera również przepisy dotyczące narzędzi zarządzania kryzysowego i zarządzania ryzykiem, które zostaną dodatkowo wzmocnione w następnej WPR. Bardziej niż kiedykolwiek musimy wspólnie myśleć i pracować nad zrównoważonymi rozwiązaniami.

Źródło informacji: Komisja Europejska