KE proponuje 540 mln euro oraz ulgi finansowe i inne formy wsparcia dla rolników borykających się z kryzysem nawozowym.

Komisja Europejska przedstawia dziś środki mające na celu pomoc rolnikom zmagającym się z gwałtownym wzrostem kosztów nawozów oraz wsparcie bezpieczeństwa żywnościowego Europy, realizując niedawno ogłoszony Plan działania w sprawie nawozów. W ostatnich miesiącach napięcia geopolityczne i zakłócenia w dostawach doprowadziły do ​​wzrostu cen nawozów w całej Europie.

Aby zaradzić tej sytuacji, Komisja proponuje dwa konkretne środki krótkoterminowe. Po pierwsze, Komisja zapewnia ulgę finansową rolnikom, którzy muszą kupić nawozy, aby zagwarantować sobie kolejne plony. W nadchodzących tygodniach Komisja planuje zmobilizować łącznie 540 milionów euro. Na początku tego tygodnia Komisja zaproponowała zasilenie rezerwy rolnej dodatkowymi 300 milionami euro z budżetu UE na rok 2026, oprócz pozostałych środków. Państwa członkowskie będą mogły uzupełnić tę rezerwę o maksymalnie 200% środków krajowych, co zwiększy łączną dostępną kwotę wsparcia finansowego do potencjalnej kwoty 1,5 miliarda euro.

Po drugie, Komisja proponuje ukierunkowane zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej (WPR), umożliwiające państwom członkowskim zapewnienie rolnikom szybszego i bardziej elastycznego wsparcia w dostępie do nawozów. Środki te obejmują:

• nowy program płynnościowy w ramach rozwoju obszarów wiejskich na potrzeby wsparcia kryzysowego,
• możliwość wcześniejszego wypłacania rolnikom przez państwa członkowskie płatności bezpośrednich,
• oraz możliwość dostosowania przez Państwa Członkowskie budżetu na płatności bezpośrednie na rok kalendarzowy 2027.

Nowy program płynności może być współfinansowany do 65% z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i obejmować niewykorzystane środki, które w przeciwnym razie mogłyby zostać utracone. Państwa członkowskie mogą doliczyć do niego finansowanie krajowe w wysokości do 200%. Aby zapewnić szybką realizację i zminimalizować obciążenia administracyjne, wsparcie może być wypłacane w formie stałej kwoty na hektar i wdrażane w ramach Strategicznych Planów WPR.

Jeśli chodzi o zaliczki na płatności bezpośrednie dla rolników, państwa członkowskie będą miały możliwość wypłacania im do 16 października zaliczek w wyższej stawce, co pomoże im poprawić przepływy pieniężne.

Wreszcie wniosek ten zapewni państwom członkowskim większą elastyczność w radzeniu sobie ze skutkami wysokich cen nawozów, poprzez dostosowanie przydziałów płatności bezpośrednich na rok kalendarzowy 2027.

Następne kroki

Proponowane przez Komisję ukierunkowane zmiany w przepisach WPR zostaną teraz przesłane do Parlamentu Europejskiego i Rady w celu zatwierdzenia.

Propozycja utworzenia rezerwy rolnej, z całkowitą ulgą finansową w wysokości 540 mln euro, zostanie poddana pod głosowanie państw członkowskich w Komitecie ds. Wspólnej Organizacji Rynków, z odpowiednimi kopertami krajowymi określonymi w propozycji. Jeśli państwa członkowskie osiągną porozumienie, ostateczne przyjęcie planowane jest do końca lipca 2026 r.

Komisja będzie nadal realizować Plan działania w sprawie nawozów, aby ograniczyć narażenie rolników na przyszłe kryzysy, a dzięki tym działaniom wzmocnić bezpieczeństwo żywnościowe, strategiczną autonomię i konkurencyjność UE.

Tło

Nawozy są niezbędne do produkcji rolnej i stanowią znaczną część kosztów ponoszonych przez rolników. W ostatnich miesiącach wstrząsy geopolityczne i zakłócenia w dostawach doprowadziły do ​​wzrostu cen nawozów, wywierając coraz większą presję na rolników w całej Europie. W rezultacie rosnące koszty mogą zmusić rolników do stosowania mniejszej ilości nawozów, co grozi niższą jakością i niższymi plonami. Jeśli rolników nie będzie stać na potrzebne nawozy, może to wpłynąć na zbiory, dochody gospodarstw rolnych, szerszy dostęp do żywności, a ostatecznie również na ceny żywności.

19 maja 2026 r. Komisja przedstawiła Plan działania w sprawie nawozów, aby wesprzeć rolników zmagających się z rosnącymi kosztami nawozów i ich niedoborem, wzmocnić produkcję krajową i zmniejszyć zależność Europy od importu. Plan łączy natychmiastowe środki wsparcia mające na celu wspieranie przystępności cenowej i bezpieczeństwa dostaw z działaniami długoterminowymi mającymi na celu wzmocnienie krajowej produkcji nawozów, poprawę odporności na wahania podaży i przyspieszenie przejścia na nawozy biopochodne, niskoemisyjne i o obiegu zamkniętym.

Źródło informacji: Komisja Europejska