Wiele wskazuje na to, że rządowi uda się zrealizować jeden z zapowiadanych „Stu konkretów”. 2 lutego 2026 r. do konsultacji społecznych trafił projekt „Strategii ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce wraz z Planem działań”.

Jak zapowiada  Ministerstwo Klimatu i Środowiska, „Ten kompleksowy dokument wyznacza długofalowy kierunek ochrony i odtwarzania mokradeł i stanowi odpowiedź na zmiany klimatu, pogłębiający się kryzys wodny oraz narastające wyzwania dla środowiska, rolnictwa i bezpieczeństwa wodnego kraju.”

Nad projektem pracował Międzyresortowy Zespół ds. Obszarów Wodno-Błotnych, powołany przez Prezesa Rady Ministrów. W prace włączyło się też Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Przyjęcie strategii planowane jest na 2027 r.

Posłowie mają wątpliwości

„Mając na uwadze, że bezpieczeństwo żywnościowe stanowi jeden z filarów bezpieczeństwa państwa, a rolnicy są kluczowymi uczestnikami gospodarowania zasobami wodnymi, zasadne jest przedstawienie pełnej informacji o roli i stanowisku resortu rolnictwa w procesie tworzenia przedmiotowej strategii” – uznali posłowie Anna Gembicka i Jarosław Sachajko i skierowali do MRiRW pytania:

„Jakie konkretne rekomendacje, uwagi lub stanowiska zgłosiło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w trakcie prac nad strategią?

Czy ministerstwo wnosiło o uwzględnienie wpływu proponowanych rozwiązań na bezpieczeństwo żywnościowe państwa? Jeśli tak, proszę o przedstawienie tych uwag. Jeśli nie, proszę o uzasadnienie, dlaczego ministerstwo nie wnosiło takich uwag.

Czy przeprowadzono analizę skutków ekonomicznych strategii dla gospodarstw rolnych, w szczególności dla producentów prowadzących działalność na terenach torfowych i zalewowych? Jeśli tak, proszę o udostępnienie tej analizy. Jeśli nie, proszę o uzasadnienie, dlaczego nie przygotowano takiej analizy.

Czy ministerstwo rekomendowało wprowadzenie mechanizmów rekompensat finansowych dla rolników, których działalność może zostać ograniczona w wyniku wdrażania strategii? Jeśli tak, proszę o przedstawienie korespondencji w tej sprawie.

Czy zgłoszono propozycje wzmocnienia roli spółek wodnych oraz wsparcia inwestycji retencyjnych jako alternatywy dla administracyjnych ograniczeń w użytkowaniu gruntów? Jeśli tak, proszę o informację, jakie dokładnie były to propozycje.

Czy ministerstwo uzależniło swoje poparcie dla dokumentu od zagwarantowania środków finansowych na działania minimalizujące negatywne skutki dla produkcji rolnej?”

MRiRW ma nadzieję

Ministerstwo odpowiedziało na niektóre z postawionych pytań.

Jak wskazało, w ramach uzgodnień międzyresortowych, MRiRW zgłosiło uwagi dotyczące w szczególności:

• Braku wiarygodnych danych oraz analizy wpływu proponowanych w Strategii działań (zwłaszcza nawodnieniowych) na funkcjonowanie gospodarstw rolnych oraz prowadzoną produkcję rolną. Zaproponowane działania w praktyce oznaczają istotne ograniczenie możliwości rolniczego wykorzystania użytków rolnych oraz wymuszają zmianę profilu prowadzonej działalności rolniczej.

Co zaskakujące, MRiRW wskazało też, że w dokumencie większość informacji oparto o dane z 1965 r., dlatego zwróciło uwagę, że rzeczywista powierzchnia mokradeł i torfowisk może istotnie odbiegać od wartości wskazanych w projekcie. „Dopiero po rzetelnym opracowaniu danych dotyczących aktualnej powierzchni mokradeł i torfowisk – na podstawie najnowszych badań, wyników projektów oraz inwentaryzacji przyrodniczych i rolniczych – możliwe będzie wiarygodne określenie potencjalnego obszaru do działań proponowanych w projekcie Strategii” – wskazał minister w odpowiedzi na interpelację.

2) Braku gwarancji możliwości sfinansowania wymienionych w dokumencie licznych i ambitnych zadań.

„Realizacja ambitnych celów środowiskowych i klimatycznych nie powinna odbywać się kosztem podstawowego celu Wspólnej Polityki Rolnej (WPR), jakim jest zapewnienie stabilności dochodów rolników oraz bezpieczeństwa żywnościowego. Przenoszenie ciężaru finansowania nowych zobowiązań środowiskowych na budżet WPR, bez zwiększenia jego alokacji, prowadziłoby w praktyce do ograniczenia wsparcia dochodowego i inwestycyjnego dla gospodarstw rolnych” – podał minister.

3) Jednostronnie negatywnej oceny wpływu systemów melioracji odwadniających.

„W opinii MRiRW, zapisy Strategii koncentrują się głównie na krytycznej ocenie istniejących systemów odwadniających, przy jednoczesnym braku wystarczająco rozwiniętych propozycji rozwiązań alternatywnych, umożliwiających prowadzenie działalności rolniczej przy zachowaniu funkcji retencyjnych i produkcyjnych gruntów” – wskazuje odpowiedź na interpelację.

Ministerstwo „zaapelowało również o zachowanie racjonalności kosztowej proponowanych działań oraz o właściwe wyważenie celów środowiskowych z celami gospodarczymi”. Tymczasem pociesza się: „Ostateczny sposób wdrażania poszczególnych działań będzie przedmiotem dalszych uzgodnień między właściwymi resortami i interesariuszami.”

Obecnie ochrona mokradeł odbywa się kosztem pieniędzy przeznaczonych na wieś i rolnictwo:

Jakie stawki będą za ekoschemat polegający na ochronie torfowisk?

Czytaj też:

Konsultacje Strategii ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce