Dostęp do wiedzy, szkoleń i doradztwa pomaga nowym rolnikom budować pewność siebie i konkurencyjność. Strategia UE na rzecz wymiany pokoleń w rolnictwie łączy te działania, aby wzmocnić uczenie się przez całe życie i innowacyjność w całej Europie.

Aby zostać rolnikiem, potrzeba dziś znacznie więcej niż tylko wiedzy technicznej. Wymaga to umiejętności biznesowych, świadomości ekologicznej, kompetencji cyfrowych i odporności w dynamicznie zmieniającym się sektorze. Dla wielu nowych osób te wyzwania mogą wydawać się przytłaczające, zwłaszcza gdy szkolenia, mentoring i usługi doradcze są rozproszone lub trudno dostępne.

Strategia UE na rzecz wymiany pokoleń w rolnictwie uznaje wiedzę za fundament odnowy. Wspierając rozwój skuteczniejszych systemów kształcenia i dostęp do spersonalizowanej pomocy, ma ona na celu wyposażenie każdego nowego rolnika w umiejętności niezbędne do prowadzenia nowoczesnego, zrównoważonego przedsiębiorstwa i przyczyniania się do przyszłości Europy.

Dlaczego wiedza i umiejętności są ważne

Dobrze wyszkolone i poinformowane pokolenie rolników jest niezbędne dla bezpieczeństwa żywnościowego Europy, realizacji celów środowiskowych i rozwoju obszarów wiejskich. Jednak dostęp do szkoleń i doradztwa pozostaje nierówny: podczas gdy niektóre regiony oferują silne sieci doradcze i programy mentoringowe, inne borykają się z niedoborem wykwalifikowanych trenerów lub ograniczonymi powiązaniami między edukacją a praktyką rolniczą.

Bez dostępnej, praktycznej nauki nowicjusze ryzykują wejście do sektora nieprzygotowani do finansowych, regulacyjnych i technologicznych wymagań związanych z zarządzaniem gospodarstwem rolnym. Inwestowanie w ludzi, tak samo jak w ziemię czy maszyny, jest zatem kluczem do utrzymania konkurencyjności i atrakcyjności rolnictwa dla przyszłych pokoleń.

Nowe modele uczenia się kształtują się w całej Europie

W ramach oceny strategii wymiany pokoleń w państwach członkowskich (2025) przeprowadzonej przez sieć WPR UE, zidentyfikowano krajowe i regionalne inicjatywy w całej Europie, które już teraz promują innowacyjne sposoby wzmacniania uczenia się, mentoringu i wymiany wiedzy wśród rolników. Skuteczne podejścia obejmują:

• sieci doradztwa rolniczego i mentoringu, które łączą nowych rolników z doświadczonymi rolnikami, łącząc profesjonalny coaching z wymianą doświadczeń między rówieśnikami;
• zintegrowane systemy szkoleniowe łączące edukację z praktyką w gospodarstwie rolnym, gwarantujące, że nowi rolnicy zdobędą zarówno doświadczenie techniczne, jak i w zakresie zarządzania biznesem;
• programy łączące pomoc finansową i wsparcie doradcze, które mają pomóc nowym podmiotom w opracowaniu realnych planów biznesowych i poradzeniu sobie z początkowymi wyzwaniami;
• platformy współpracy wiedzy łączące środowiska edukacyjne, badawcze i rolnicze, dzięki którym innowacje stają się dostępne dla wszystkich.

Te przykłady pokazują, że gdy systemy wiedzy są dobrze połączone i skoncentrowane na rolnikach, stają się potężnymi silnikami odnowy i odporności.

Europejska strategia na rzecz trwałej zmiany

Strategia UE na rzecz wymiany pokoleń w rolnictwie opiera się na analizach i dowodach zebranych przez sieć WPR UE w państwach członkowskich, aby stworzyć bardziej spójne i inkluzywne środowisko edukacyjne dla europejskich rolników. Strategia promuje połączenie zmodernizowanych systemów szkoleniowych, wsparcia doradczego i współpracy międzynarodowej, mające na celu wzmocnienie dzielenia się wiedzą i uczenia się przez całe życie:

• wzmocnienie systemów wiedzy i innowacji w rolnictwie (AKIS) w ramach WPR po 2027 r. w celu zapewnienia ukierunkowanych szkoleń, doradztwa i mentoringu;
• rozszerzenie Paktu na rzecz umiejętności – partnerstwa w sektorze rolno-spożywczym , poprawa podnoszenia kwalifikacji i przekwalifikowania;
• wzmocnienie współpracy poprzez Europejskie Partnerstwo Innowacyjne (EIP-AGRI) i Horyzont Europa, przyspieszenie transferu badań i innowacji do praktyki;
• łączenie Centrów Doskonałości Zawodowej Erasmus+ i programu Erasmus dla młodych przedsiębiorców w celu ułatwienia wymiany transgranicznej i zdobywania doświadczenia praktycznego;
• promocja integracji poprzez inicjatywy takie jak Platforma Kobiet w Rolnictwie i ALMA skierowane do młodych ludzi nieuczących się, niepracujących ani niebiorących udziału w szkoleniach;
• zintegrowanie Pakietu Startowego dla Młodych Rolników UE, który łączy w sobie szkolenie, doradztwo i wsparcie finansowe na rzecz kompleksowego startu w rolnictwie.

Łącząc te działania, UE zamierza sprawić, aby wiedza i szkolenia rolnicze stały się bardziej dostępne, istotne i zorientowane na przyszłość, gwarantując każdemu młodemu rolnikowi możliwość uczenia się, adaptacji i rozwoju w rozwijającym się sektorze.

Źródło informacji: komunikat prasowy Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich KE