Wyjaśnienie propozycji WPR na lata 2028–2034: sprawiedliwsze i lepiej ukierunkowane wsparcie dochodów dla rolników.

Płatności bezpośrednie dla rolników stanowią średnio 19% dochodów rolników w UE. Propozycja Komisji Europejskiej dotycząca Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) od 2028 roku ustanawia bardziej sprawiedliwy i ukierunkowany system wsparcia dochodów rolników. Koncentrując się na elastyczności i przyszłych pokoleniach, propozycja upraszcza obecne ramy i kieruje środki publiczne do tych, którzy ich najbardziej potrzebują.

Silniejsze i sprawiedliwsze wsparcie dla rolników

W ramach proponowanego Narodowego i Regionalnego Funduszu Partnerstwa (865 mld EUR) co najmniej 293,7 mld EUR zostanie przeznaczone bezpośrednio na wsparcie dochodów rolników. Zapewni to stabilność finansową w całej Unii. Kolejne 453 mld EUR zostanie udostępnione w ramach Narodowych i Regionalnych Planów Partnerstwa na wzmocnienie środków wsparcia dochodów, innowacji oraz inicjatyw na rzecz obszarów wiejskich, takich jak LEADER i współpraca lokalna. Ponadto, Unijna Sieć Bezpieczeństwa o wartości 6,3 mld EUR pomoże złagodzić kryzysy rynkowe w latach 2028–2034.

Nowe podejście: degresywne wsparcie dochodów oparte na obszarze (DABIS)

Podstawą wniosku jest degresywne wsparcie dochodów oparte na powierzchni (DABIS), prostszy i bardziej sprawiedliwy system zastępujący kilka obecnych systemów płatności WPR. Zapewnia on płatności w oparciu o kwalifikującą się liczbę hektarów, ale wprowadza degresję. Stopniowo zmniejsza on płatności dla większych gospodarstw, aby promować sprawiedliwszy podział wsparcia. Obowiązywać będzie również limit płatności w wysokości 100 000 EUR na gospodarstwo rocznie.

Państwa członkowskie będą miały swobodę projektowania wsparcia zgodnie ze specyfiką rolników i lokalnymi potrzebami oraz łączenia płatności obszarowych z płatnościami ryczałtowymi lub dopłatami uzupełniającymi. System będzie priorytetowo traktował osoby, których głównym źródłem utrzymania jest rolnictwo. Do 2032 roku emeryci i renciści przestaną być uprawnieni, co umożliwi młodszym rolnikom wejście do sektora lub rozszerzenie działalności w tym sektorze.

Wsparcie dla małych rolników, młodych rolników i kobiet-rolników

Mniejsze gospodarstwa będą miały łatwiejszy dostęp do wsparcia, obejmującego opcjonalną roczną płatność do 3000 euro. Tymczasem młodzi rolnicy skorzystają z ukierunkowanych środków na rozpoczęcie działalności i dopłat obszarowych, zgodnych z nadchodzącą Strategią na rzecz Odnowy Pokoleniowej.

Wniosek zachęca również państwa członkowskie do zwiększenia wsparcia dla rolniczek za pomocą specjalnych rocznych płatności lub premii, podobnych do tych, które już obowiązują w niektórych państwach członkowskich.

Promowanie konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju

Oprócz DABIS, propozycja umożliwia państwom członkowskim wykorzystanie wsparcia dochodów powiązanego z produkcją oraz płatności obszarowych w celu wsparcia gospodarstw rolnych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania lub na obszarach górskich oraz w gospodarstwach prowadzących mieszaną uprawę i hodowlę zwierząt, a także oferuje zachęty finansowe dla rolników stosujących lub przechodzących na bardziej zrównoważone praktyki rolnicze. Ogólnie rzecz biorąc, pakiet WPR na lata 2028–2034 ma na celu stworzenie bardziej sprawiedliwego, konkurencyjnego, zrównoważonego i odpornego rolnictwa europejskiego, które zapewni rolnikom utrzymanie źródeł utrzymania, jednocześnie wspierając wymianę pokoleniową i witalność obszarów wiejskich w całej UE.

Źródło informacji: Dyrekcja Generalna ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich KE

Czytaj też:

„Zielona architektura” w miejsce Zielonego Ładu?

Polska z największą alokacją środków na WPR na okres po 2027 roku?

Jakie zasady dopłat dla rolników będą po 2027 roku?