Przez pięć powojennych dekad wolna część kontynentu europejskiego przeżywała niesamowity rozkwit, a jeszcze na początku lat 90. ubiegłego stulecia była najwięcej eksportującym i konsumującym rynkiem świata.

Dziś prześcigają nas kolejne potęgi, a projekt zjednoczonej Europy stanął pod wielkim znakiem zapytania – mówił Andreas Treichl, znany ekonomista i przewodniczący Fundacji ERSTE podczas spotkania z uczestnikami 15. Europejskiego Kongresu Finansowego, zorganizowanego przez PKO Bank Polski.

Andreas Treichl to postać wręcz legendarna w świecie finansów i bankowości. Austriacki ekonomista w 1994 roku został członkiem zarządu Erste Österreichische Spar-Casse, a trzy lata później prezesem zarządu. Pod jego kierownictwem i z jego inicjatywy bank, który do tej pory był wyłącznie lokalną kasą oszczędnościową, stał się wiodącym dostawcą usług finansowych w Europie Środkowej i Wschodniej z ponad 16,7 mln klientów. Andreas Treichl przez 23 lata pełnił funkcję prezesa Erste Group Bank AG, a w 2020 objął funkcję przewodniczącego rady nadzorczej fundacji ERSTE, promującej spójność europejską i wartości demokratyczne.

W rozmowie z Maciejem Kuziemskim, prezesem Fundacji PKO Banku Polskiego, podczas 15. EKF w Sopocie, Andreas Treichl nie krył swoich obaw związanych z aktualną kondycją naszej Wspólnoty.

– Z globalnego lidera eksportu, konsumpcji i innowacji spadliśmy na dalekie miejsca poza podium. Każdy europejski kraj w pojedynkę miałby trudności w gospodarczym konkurowaniu z Wietnamem, o Chinach czy USA nawet nie wspominając. A dzisiejsza słabość Unii Europejskiej wynika ze złej kondycji jej kluczowych członków i braku współpracy pomiędzy najważniejszymi stolicami – diagnozował ekspert.

Andreas Treichl przypomniał, że w przeszłości to właśnie kraje członkowskie mobilizowały do działania instytucje unijne – obecnie jednak jesteśmy świadkami ich marazmu i swoistego paraliżu decyzyjnego.

– Integracja stanęła w miejscu, co już około połowę Europejczyków zachęciło do negowania jej racjonalności i potrzeby. Ostatnim wielkim, wspólnym projektem było stworzenie Airbusa: od tamtego czasu politycy i biurokraci nie podejmują się żadnych ambitnych wyzwań. W 2008 roku ówczesny przewodniczący Komisji Europejskiej obiecywał, że UE będzie championem cyfryzacji: kilkanaście lat później dostajemy Raport Draghiego, alarmujący, że niebawem staniemy się ekonomicznym oraz innowatorskim skansenem – mówił ekonomista.

Pytany przez prezesa Fundacji PKO BP o konieczne reformy, ekspert wskazywał na konieczność „napisania UE od nowa” w taki sposób, by była ona zrozumiała dla każdego obywatela Wspólnoty. Jego zdaniem jednym z haseł mogłoby być stworzenie europejskiego rynku kapitałowego, pozwalającego młodym ludziom oraz szeroko pojętej klasie średniej pomnażać swój majątek.

– Jeszcze kilka dekad temu przeciętnego strażaka czy policjanta było stać, po kilku latach pracy, na zbudowanie własnego domu. Dziś miliony Europejczyków wchodzą w dorosłość albo mieszkając z rodzicami, albo płacąc olbrzymie sumy za wynajem cudzego mieszkania. Rządzący Unią powinni wysłać im jasny komunikat, że rozumieją ich problemy i frustrację oraz że są wystarczająco pomysłowi i odważni, by zaoferować im konkretne wsparcie – powiedział.

Andreas Treichl dodał, że w gruntownym reformowaniu UE niezbędna jest aktywna rola Polski.

– Wszyscy w Europie z podziwem obserwujemy wzrost potencjału i znaczenia waszego kraju. Bez Polski nie zapada dziś na poziomie unijnym żadna, istotna decyzja. Z drugiej strony wymaga to od całej polskiej klasy politycznej wzięcia dużej odpowiedzialności za los całego kontynentu. Albo UE uda się wskrzesić, albo będziemy musieli zaakceptować koniec jej istnienia – podkreślał.

Źródło informacji: PAP MediaRoom