Jest projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, wprowadzającego w życie zmiany w ustawie o PS dla WPR.

„Zmiany zaproponowane w projektowanym rozporządzeniu są konsekwencją zmian wprowadzonych do Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR), przyjętych uchwałami Komitetu Monitorującego PS WPR” – podano w uzasadnieniu.

Więcej:

Zmiany w PS dla WPR przyjęte przez rząd

Jak poprawiać Plan Strategiczny dla WPR, żeby go nie popsuć?

Czas nagli – 15 marca coraz bliżej. Zatem machina „poprawiania” ruszyła.

Ekoschematy do 300 ha

Po pierwsze zmiany dotyczą wprowadzenia limitu powierzchniowego na poziomie gospodarstwa. „Płatność w ramach ekoschematów będzie przyznawana do łącznej powierzchni zgłoszonej do płatności w ramach wszystkich ekoschematów obszarowych lub praktyk lub wariantów, ale nie większej niż 300 ha, przy czym limit ten nie dotyczy ekoschematu Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych” – to nowa zasada, która – a jakże – ma pomóc rolnikom, a to przez „objęcie ekoschematami większej liczby odbiorców i prawdopodobnie także większej powierzchni rzeczywistej w skali kraju. Ponadto, proponowana zmiana ograniczy w przyszłości skalę redukcji stawek ekoschematów, co zapewni większą przewidywalność tego systemu wsparcia dla wnioskodawców”.

Ale urealnienia stawek nie zapewni.

Czytaj też:

Ekoschematy w gospodarstwie tylko do 300 ha?

Nowy ekoschemat do starego działania

Zapowiedziano nową formę wsparcia (w ramach ekoschematów), tj. płatności do materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany.
„Rolnik będzie mógł dobrowolnie podjąć zobowiązanie polegające na stosowaniu na gruntach ornych do siewu lub sadzenia materiału kategorii elitarny lub kwalifikowany” – oznajmiono. Oczywiście obciąży to mocno obciążony budżet ekoschematów. Czy w przyszłości odciąży budżet państwa? Zobaczymy.

W projektowanych przepisach proponuje się, aby płatność była przyznawana do takich gatunków roślin, jak w przypadku dopłat udzielanych w ramach pomocy de minimis w rolnictwie, które będą wysiane lub wysadzone w minimalnych ilościach określonych w rozporządzeniu ministra rolnictwa.

Kolejny warunek jest jednak już szczególny: „warunkiem przystąpienia do tego ekoschematu będzie zastosowanie materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalfikowany na powierzchni co najmniej 25% powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie – nie większej jednak niż 300 ha oraz zastosowanie na tej samej powierzchni ekoschematu Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi lub ekoschematu Biologiczna uprawa lub międzyplonów. Wprowadzenie takiego rozwiązania pozwoli na uzyskanie lepszego efektu środowiskowego”.

Niezbędne dokumenty będą dostarczane do 15 września danego roku, w którym rolnik wnioskuje o przyznanie płatności.

Oczywiście płatności do materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany nie mogą w danym roku być przyznane do działki rolnej, do której rolnik otrzymał wsparcie w ramach pomocy de minimis w rolnictwie z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany lub ekologicznego materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany.

Mniej za „Rolnictwo węglowe”

Urzeczywistniają się też zmiany w ramach dwóch praktyk objętych ekoschematem Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi. „Zmiany te polegają na zmniejszeniu liczby punktów w ramach praktyki Uproszczone systemy uprawy oraz Wymieszanie słomy z glebą o 1 pkt, tj. odpowiednio z 4 pkt na 3 pkt i z 2 pkt na 1 pkt.”

A mniej punktów to mniejsze stawki.

Czytaj też:

Ekoschemat „Rolnictwo węglowe” nie taki znów potrzebny?

Doprecyzowania

Dwie kolejne zmiany określono jako „doprecyzowania”.

„Doprecyzowano, że punkty w ramach praktyki Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia w wariancie podstawowym są przyznawane do powierzchni gruntów ornych i trwałych użytków zielonych, z wyłączeniem powierzchni gruntów do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności do gruntów wyłączonych z produkcji, jeżeli praktyka ta została zrealizowana przed dniem 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności” – to po pierwsze.

Po drugie doprecyzowano przepis dotyczący praktyki Uproszczone systemy uprawy, w którym punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych, z wyjątkiem gruntów ornych, na których jest prowadzona uprawa zerowa lub na których są uprawiane trawy lub inne zielne rośliny pastewne. „Z uwagi na charakter uprawy roślin wieloletnich, doprecyzowano, że punkty w ramach tej praktyki nie są przyznawane do powierzchni gruntów ornych na których prowadzona jest uprawa traw wieloletnich” – podano.

Integrowana produkcja też z redukcją stawek

Oczywiście tu też chodzi o dobro rolników: otóż ma mu służyć zróżnicowanie stawek – a że sprowadza się do ograniczenia ich wysokości? Trudno. Teraz „płatności będą stanowiły rekompensatę dodatkowych kosztów i utraconych dochodów w przypadku prowadzenia upraw zgodnie z metodykami integrowanej produkcji roślin i nie będą realizowane w odniesieniu do TUZ, dla których nie ma opracowanych metodyk integrowanej produkcji roślin”.

Czyżby dotąd stawki ustalano nie jako rekompensatę kosztów?

Więcej:

Stawki „Integrowanej produkcji roślin” dla upraw rolniczych spadną o połowę

Biologiczna uprawa z biologicznym nawozem

Będzie biologiczne nawożenie – przeoczone lub niedopowiedziane w momencie przyjmowania PS dla WPR, o czym więcej:

Strategie Zielonego Ładu możemy wdrożyć bezboleśnie?

Zaplanowano rozszerzenie „zakresu przyznawania  płatności w ramach płatności do biologicznej uprawy o dodatkowy instrument wsparcia dla rolników stosujących nawozowe produkty mikrobiologiczne. Będzie ono przysługiwało rolnikom, którzy stosują nawozowe preparaty mikrobiologiczne wskazane w wykazie nawozowych produktów mikrobiologicznych prowadzonym przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy”.

Zmiany umożliwią rolnikom ubieganie się o przyznanie nowego rodzaju płatności w ramach Wariantu 2. Nawozowe produkty mikrobiologiczne od kampanii naboru wniosków 2025 r., która rozpocznie się 15 marca 2025 r.

Inne zmiany

Rozszerzono zakres wsparcia w ramach ekoschematu Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych o obszary objęte normą GAEC 2 dotyczącą ochrony torfowisk i terenów podmokłych.

Ekoschemat zastępujący już od roku ugorowanie trafi na stałe do PS dla WPR.  Zmiana jest następująca: „od 2025 r. konieczne jest wdrożenie pełnego zakresu ekoschematu, tzn. ukierunkowanie wsparcia w odniesieniu do gruntów ugorowanych oraz gruntów ugorowanych, na których położone są nowo utworzone elementy krajobrazu. Tym samym, konieczne jest rozszerzenie zakresu utworzonego w 2024 r. ekoschematu Grunty wyłączone z produkcji o możliwość ubiegania się przez rolników o wsparcie nie tylko do gruntów ugorowanych, ale także do gruntów ugorowanych, na których położone są utworzone elementy krajobrazu. Lista elementów krajobrazu, co do zasady jest analogiczna do tej obowiązującej w ramach GAEC 8’.

Czytaj też:

„Ugór” także pod nowym „elementem krajobrazu”

Wreszcie aktualizacja systemu łączeń: „wynika z wprowadzenia nowego ekoschematu jakim jest Materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany, a także wprowadzenia w ekoschemacie Grunty wyłączone z produkcji nowo utworzonych elementów krajobrazu. Dodatkowo wynika z doświadczeń dotyczących wdrażania ekoschematów w latach poprzednich” – wyjaśniono.

Ponadto – z racji wprowadzenia warunkowości społecznej – przewidziano związane z tym zmiany w karach.

O wsparcie w ramach ekoschematów ubiega się ok. 413 tys. rolników.

Czytaj też:

Stawki za ekoschematy 2024 znacznie mniejsze niż w 2023 roku