Tak skutecznie, aby było ich nie 12, a 24 proc. – także wliczając w to „nowych rolników”. To cel przyjętej wczoraj unijnej strategii odnowy pokoleń w rolnictwie.

Organizacje rolnicze skupione w Copa Cogeca nie przyjęły jej z radością – oczywiście nie dlatego, aby nie wpuszczać konkurencji do zawodu, ale dlatego, że uznały ją za pozbawioną mocnych podstaw. Bo żeby ktoś decydował się zostać w rolnictwie, musi liczyć na opłacalność swojej pracy. Rolnictwo traci jednak pozycję priorytetową dla Unii Europejskiej.

Więcej:

Ambicja odnowy pokoleń w rolnictwie to tylko słowa, jeśli nie środki, które można wykorzystać – ocenia Copa Cogeca

UE przerzuca na państwa członkowskie opracowanie konkretów strategii, co potwierdził w swoim wczorajszym wystąpieniu w Strasburgu komisarz Hansen.

– Poprosimy każde państwo członkowskie o przygotowanie w swoich przyszłych planach budżetowych strategii krajowej mającej na celu przygotowanie się na przyjęcie kolejnego pokolenia rolników – zapowiedział. – Oczekujemy, że te strategie pomogą w pokonaniu przeszkód, z jakimi borykają się młodzi ludzie rozpoczynający pracę. Będziemy również oczekiwać regularnych raportów z ich postępów. Komisja będzie kierować tym procesem, opierając się na naszych zaleceniach dotyczących WPR.

Bo – jak podkreślał komisarz – wymiana pokoleniowa nie jest napędzana wyłącznie przez WPR i poziom UE, trzeba działać na wszystkich poziomach i w ramach wszystkich polityk, aby coś zmienić, a fundusze spójności i fundusze WPR wzajemnie się uzupełniają, co ma pozytywny wpływ na obszary wiejskie.

Zważywszy obecne nikłe zainteresowanie młodych pracą w rolnictwie, rzeczywiście obecna polityka wymaga zmiany. A jak zamierza ją ukierunkować UE? Hansen zapowiada poprawienie warunków życia na wsi.

– Oznacza to priorytetowe traktowanie infrastruktury, takiej jak opieka zdrowotna, edukacja i, co najważniejsze, szybki internet. Zwiększenie atrakcyjności obszarów wiejskich dla młodych rodzin jest kluczowym elementem zabezpieczenia naszej rolniczej przyszłości – mówi.

I zapowiada następujące działania:

– W kolejnym budżecie zalecimy państwom członkowskim podwojenie wysiłków na rzecz zapewnienia wymiany pokoleniowej, zwłaszcza w państwach członkowskich pozostających w tyle. Państwa członkowskie powinny przeznaczyć co najmniej 6% swojego budżetu WPR na wsparcie młodych i nowych rolników.   W ramach przyszłej WPR młodzi rolnicy skorzystają również z pakietu startowego, który pomoże im rozpocząć działalność.  Będzie obejmować wsparcie na rozpoczęcie działalności gospodarczej w formie ryczałtów do wysokości 300 000 euro, pomoc inwestycyjną, dostęp do instrumentów finansowych, dostęp do szkoleń i doradztwa, przy współfinansowaniu z WPR.

Teraz dopłaty bezpośrednie zwiększone dla młodych to niewiele więcej niż 1 proc. całej koperty. Młodzi korzystają też z możliwości wsparcia w ramach premii z II filara WPR.

Więcej:

Płatność dla młodych rolników w nowej WPR

Komisarz Hansen zapowiada też łatwiejsze uzyskiwanie kredytów, co pozwoli przede wszystkim na zakup ziemi:

– Ściśle współpracujemy z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, aby zbadać możliwości wprowadzenia systemów gwarancyjnych i dopłat do stóp procentowych. Łatwiejszy dostęp do finansowania jest niezbędny.  Uruchomimy Europejskie Obserwatorium Ziemi, aby monitorować dostępność gruntów i zapobiegać spekulacjom gruntami, aby ułatwić nowym podmiotom rozpoczęcie działalności rolniczej.

Będzie też wsparcie naukowe:

– Chcemy również stworzyć platformę mentoringową, łączącą emerytowanych rolników z aspirującymi rolnikami. Wszyscy mamy wiele do nauczenia się od tych, którzy wykonują tę pracę przez całe życie.  A skoro już o nauce mowa, rolnicy będą mieli dostęp do programu Erasmus dla Młodych Przedsiębiorców. Mogą wyjechać za granicę i uczyć się od innego gospodarstwa, a nawet z zupełnie innej branży, aby zdywersyfikować swoją działalność. Mogą zająć się agroturystyką. Albo wykorzystać potencjał biogospodarki.

Nowością jest możliwość współfinansowania zastępcy:

– Aby poprawić równowagę między życiem zawodowym a prywatnym rolników, którzy potrzebują przerwy z powodu choroby, opieki nad krewnym lub po prostu chcą wyjechać na wakacje, będziemy współfinansować wynagrodzenia pracowników, którzy ich zastąpią. Nazywamy to programem Farm Relief Service – zapowiada komisarz.

Tymczasem na realizację uzupełniającego wsparcia dochodów dla młodych rolników za 2025 r. w Polsce planuje się przeznaczyć 36 646 913,31 euro (156 474 990,45 zł). Ma z niego skorzystać ok. 43,71 tys. rolników, którzy wystąpili o wsparcie do 630 538,77 ha.

Dopłaty bezpośrednie dla młodych są niższe, niż były wcześniej.

Dla młodych 58,12 euro/ha – czy może być jeszcze gorzej?

Zmiany systemowe są więc potrzebne. Czy uda się je wprowadzić?

Trzeba jeszcze przypomnieć, że wg Eurostatu w 2020 roku było w Polsce dwa razy tyle młodych rolników (poniżej 35 roku życia) niż w całej UE – 11 proc. w Polsce wobec 6,5 proc. w UE.

Rolnictwo w Polsce i UE w liczbach

Dziś komisarz Hansen zapowiada:

– Dzisiaj w naszej Strategii ogłaszamy, że naszym celem jest podwojenie udziału nowych i młodych rolników w UE z 12 do 24%.

Jak z tego wynika, zmieniają się wskaźniki i wiek młodych rolników, a dodatkowo określenie „nowy rolnik” coraz częściej dotyczy… emerytów.

Czy tylko dla nich rolnictwo może być w UE dobrym sposobem na życie?…