Po raz pierwszy rolnicy mogą wnioskować o wsparcie na realizację nowego ekoschematu. Czy się opłaci? MRiRW zapowiada 2 tysiące 387 zł za 1 ha gruntów przekształconych na 5 lat z rolnych na TUZ.

Wejście w życie normy GAEC2 opóźniano:

Wchodzi norma GAEC 2 „Ochrona torfowisk i terenów podmokłych”

Nowy ekoschemat ma wynikać z konieczności wprowadzenia wymogów unijnej normy:

Ochrona torfowisk, Dobrostan zwierząt i TUZ ze zmianami

O tym, jakie stawki są przewidywane za realizację tego nowego ekoschematu, powiedział niedawno w senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju wsi wiceminister Jacek Czerniak, omawiając zmiany wprowadzane w WPR.

– Ponieważ norma GAEC 2 budzi chyba najwięcej zainteresowania czy też zawiera najwięcej kwestii, które rolników dotyczą, i jest wiele różnych opinii w tym zakresie, to my proponujemy, jak mówiłem, uruchomienie dodatkowego wsparcia w ramach interwencji 8 „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo” – zapowiedział. –  W ramach tej interwencji 8 mamy 3 warianty. Wariant 8.1 – ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na trwałych użytkach zielonych. Tutaj w ramach ekoschematu proponuje się stawkę 581 zł za 1 ha; taka jest propozycja. Wariant 8.2 – ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach ornych; tutaj stawka to 627 zł za 1 ha. I trzeci wariant, 8.3 – przekształcenie gruntów rolnych w użytki zielone; stawka 2 tysiące 387 zł za 1 ha. Warto przypomnieć, że te zmiany oznaczają, że każde gospodarstwo rolne, bez względu na jego wielkość, może ubiegać się o planowane uruchomienie tego ekoschematu. Dla informacji podam, że normą GAEC 2 w Polsce objętych jest ok. 400 tysięcy ha, w tym 38 tysięcy ha gruntów ornych i 362 tysiące ha trwałych użytków zielonych.

Najwyższa stawka – 2387 zł na ha – dotyczy więc przekształcenia gruntów rolnych w użytki zielone.

Na czym ma polegać realizacja tego wariantu?

TUZ czy grunt orny?

Takie wyjaśnienia co do uznawania TUZ przedstawił Tomasz Figurski, dyrektor Departamentu Płatności Bezpośrednich W Ministerstwie Rolnictwa I Rozwoju Wsi:

– Przede wszystkim należy zaznaczyć, że nie ma czegoś takiego jak formalne zaklasyfikowanie gruntów jako trwały użytek zielony. Mówimy tu o definicji, czyli sam fakt spełniania przez grunt przesłanek wynikających z tej definicji powoduje, że ten grunt staje się trwałym użytkiem zielonym. Nie ma żadnej procedury formalnego klasyfikowania, zatwierdzania, stwierdzania tego momentu przejścia ze stanu „grunt orny” na stan „trwały użytek zielony”. W związku z tym nie mogliśmy też odwołać się w tym przepisie do żadnego formalnego zaklasyfikowania, tylko odwołujemy się do spełniania danych przesłanek. Jeżeli do dnia wejścia w życie tych przepisów grunt spełnia takie przesłanki, to chcemy, aby po wejściu w życie tych przepisów nadal był uważany za trwały użytek zielony, mimo że być może nie spełnia tych nowych przesłanek, czyli dotyczących tych 7 lat. Powiedzmy, że od 6 lat grunt jest wykorzystywany do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych. W związku z tym zgodnie z obecną definicją jest trwałym użytkiem zielonym i nadal będzie.

Ma to następować z mocy ustawy, bez wniosku rolnika.

Jak się ma to do obowiązków rolnika, podejmującego się realizacji nowego ekoschematu?

Więcej o warunkach nowego ekoschematu i każdego z trzech jego wariantów:

Realizację GAEC 2 osłodzi nowy ekoschemat

Obowiązki w nowym ekoschemacie

Tak tłumaczył te zasady Tomasz Figurski:

– Jeśli chodzi o te 2 pierwsze warianty, te podstawowe dotyczące gruntów ornych i TUZ-ów, to rolnik nie musi robić nic ponad to, co wynika z normy GAEC 2. Czyli chodzi o te warunki, które przytoczył pan minister: zakaz przekształcania lub na gruncie ornym zakaz głębokiego zaorywania, zakaz wydobywania torfu, zakaz odwadniania, czyli budowy rowów. To są warunki normy GAEC 2 i za ich spełnienie jest płatność. Trochę więcej będziemy wymagać, jeśli chodzi o ten trzeci wariant, bo on jest lepiej wyceniony. Tutaj chodzi głównie o to, że rolnik podejmuje się pewnego obowiązku, zobowiązuje się przez 5 lat nie przekształcać TUZ-u na grunt orny. To znaczy, że ma grunt orny, decyduje się go przekształcić na TUZ i podejmuje to zobowiązanie na 5 lat. To jest dodatkowa sprawa i dlatego ten wariant jest wyżej wyceniony, ale dodatkowych obowiązków tu nie ma.

TUZ mamy dużo

Pytanie miał w związku z tym senator Maciej Górski – dotyczyło sytuacji przekształcania TUZ na grunt orny:

– Proszę opowiedzieć o tej procedurze przekształcania TUZ-ów na grunt orny. Jak to wygląda od strony przepisów prawa? Wielu rolników ma z tym problem i jest wiele pytań. Z mojego doświadczenia wynika, że to dzieje się jakby post factum, że jak rolnik przekształci grunt i to zadeklaruje, to agencja mu wysyła decyzję, że powinien przywrócić TUZ. Czy to nadal tak wygląda czy jest inaczej?

Odpowiedź podała Magdalena Siedlecka-Słowikowska, naczelnik wydziału Wymogów Podstawowych oraz Ekoschematów w Departamencie Płatności Bezpośrednich w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi:

– Potrzeba przywrócenia TUZ-ów pojawi się tylko wtedy, kiedy współczynnik dotyczący zmniejszenia, spadku powierzchni TUZ wyniesie 10%. W tamtym roku on wynosił 1,44, więc do 10% trochę nam brakuje. Jeżeli spadek przekroczy 10%, to faktycznie rolnicy, którzy przekształcili TUZ-y, będą mieli obowiązek ich przywrócenia – ale to jest wszystko uregulowane w ustawie obowiązującej – i wtedy będzie wydawane rozporządzenie ministra określające, które obszary i na jakiej powierzchni należy przywrócić. Ale to, jak mówię, nastąpi dopiero wtedy, kiedy ten wskaźnik dotyczący relacji TUZ w stosunku do gruntów ornych będzie poniżej 10%.

Podczas komisji powtórzono tez zasady dotyczące utrzymania rowów melioracyjnych na gruntach GAEC2, o czym więcej:

MRiRW: Norma GAEC 2 – możliwe działania związane z utrzymaniem rowów i urządzeń melioracyjnych

Budowa nowych rowów jest w normie GAEC 2 zakazana – przypomniał wiceminister Jacek Czerniak.

Wszystko poza kopertą na ekoschematy

Ważną informację dotyczącą środków na realizację nowego ekoschematu przekazał Tomasz Figurski. Jak podał, nie uszczupli on koperty na ekoschematy:

– To jest interwencja z drugiego filaru, czyli ze środków na rozwój obszarów wiejskich. Jest finansowana z oszczędności, które tam zostały, z niewydatkowanych środków z innych interwencji. Nie narusza to ekoschematów, ekoschematy dostają finansowanie.

A co narusza i jakie oszczędność i na czym poczyniono?

Tego już nie powiedziano.