27-28 października Rada ds. Rolnictwa i Rybołówstwa zajmie się WPR po 2027 roku. Ministrowie rolnictwa przeprowadzą debatę na temat projektu rozporządzenia w sprawie WPR po roku 2027 (tzw. zielonej architektury).

Ministrowie rolnictwa wymienią też poglądy na temat sytuacji na rynkach, zwłaszcza związanej z inwazją Rosji na Ukrainę. W pierwszej części dyskusji weźmie udział ukraiński minister gospodarki, środowiska i rolnictwa.

Proponowane rozporządzenie w sprawie WPR na okres po roku 2027 zawiera m.in. zapowiedź  zaleceń krajowych opracowanych przez KE dla poszczególnych państw i określa zasady przyznawania pomocy.

Zalecenia krajowe KE

Rozporządzenie zapowiada przyjęcie przez Komisję Europejską zaleceń krajowych dotyczących WPR zawierających wytyczne dla każdego państwa członkowskiego w zakresie osiągnięcia celów szczegółowych specyficznych dla WPR.

Zalecenia krajowe dotyczące WPR mają opierać się na następujących elementach:

a) wkład w godziwe i wystarczające dochody rolników oraz ich długoterminową konkurencyjność, w tym pozycję rolników w łańcuchu wartości;

b) poprawa atrakcyjności zawodu i wspieranie odnowy pokoleń;

c) intensyfikacja działań w dziedzinie klimatu, świadczenia usług ekosystemowych, rozwiązań opartych na obiegu zamkniętym, ochrony różnorodności biologicznej i zasobów naturalnych, zrównoważonego rolnictwa i poprawy dobrostanu zwierząt;

d) poprawa odporności, gotowości rolników oraz ich zdolności do radzenia sobie z kryzysami i zagrożeniami;

e) zwiększenie dostępu do wiedzy oraz przyspieszenie innowacji i transformacji cyfrowej na rzecz dobrze prosperującego sektora rolno-spożywczego.

Komisja Europejska opracowuje zalecenia krajowe dotyczące WPR w oparciu o analizę sytuacji sektora rolnego i obszarów wiejskich, w tym czynników demograficznych, cech strukturalnych i terytorialnych, a także bezpieczeństwa żywnościowego w każdym państwie członkowskim. KE określa w szczególności kluczowe wyzwania, które każde państwo członkowskie ma uwzględnić w swoim planie PKR.

Jakie wsparcie dla rolnika?

Wsparcie dochodów w rolnictwie ma być wyodrębnione z alokacji w wysokości co najmniej 293,7 mld EUR w celu zapewnienia stabilności i przewidywalności wsparcia dla beneficjentów – zapowiada projekt. Ponadto w rozporządzeniu w sprawie FPKR przewidziano finansowanie promocji produktów rolnych, interwencji kryzysowych i sieci bezpieczeństwa opartej na jedności (integrujące obecną rezerwę rolną) w ramach Instrumentu w wysokości 6,3 mld EUR, a także finansowanie części pomocy technicznej, np. na rzecz sieci lub monitorowania.

W ramach WPR przewidziano następujące interwencje:

a) degresywne obszarowe wsparcie dochodów;

b) wsparcie dochodów związane z produkcją;

c) płatność specyficzna w odniesieniu do bawełny;

d) płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami;

e) wsparcie z tytułu strat wynikających z niektórych obowiązkowych wymogów;

f) działania rolnośrodowiskowe i na rzecz klimatu;

g) płatności dla małych gospodarstw;

h) wsparcie na narzędzia zarządzania ryzykiem;

i) wsparcie na inwestycje dla rolników i posiadaczy lasów;

j) wsparcie na rozpoczynanie działalności przez młodych rolników i nowych rolników, zakładanie przedsiębiorstw wiejskich oraz rozwój małych gospodarstw;

k) wsparcie na usługi zastępowania rolników;

l) LEADER;

m) wsparcie na dzielenie się wiedzą i innowacje w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich;

n) inicjatywy w zakresie współpracy terytorialnej i lokalnej;

o) interwencje w regionach najbardziej oddalonych;

p) interwencje na mniejszych wyspach Morza Egejskiego;

q) unijny program dla szkół, o którym mowa w tytule I części II tytule I rozdział II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/201313;

r) interwencje w niektórych sektorach, o których mowa w części II tytuł I rozdział II rozporządzenia (UE) 1308/2013;

s) płatności kryzysowe dla rolników.

Wsparcie będzie degresywne

Całkowita kwota płatności przypadającej na rolnika ma być degresywna zgodnie z następującymi zasadami:

a) państwa członkowskie zmniejszają roczną kwotę obszarowego wsparcia dochodów przyznawanego rolnikowi przekraczającą 20 000 EUR o 25%, jeżeli kwota tego wsparcia przyznana rolnikowi mieści się w przedziale od 20 000 EUR do 50 000 EUR;

b) państwa członkowskie zmniejszają roczną kwotę obszarowego wsparcia dochodów przyznawanego rolnikowi przekraczającą 50 000 EUR o 50%, jeżeli kwota tego wsparcia przyznana rolnikowi przekracza 50 000 EUR i nie przekracza 75 000 EUR;

c) państwa członkowskie zmniejszają roczną kwotę obszarowego wsparcia dochodów przyznawanego rolnikowi przekraczającą 75 000 EUR o 75%, jeżeli kwota tego wsparcia przyznana rolnikowi przekracza 75 000 EUR.

Całkowita kwota obszarowego wsparcia dochodów ma wynosić maksymalnie 100 000 EUR na rolnika rocznie. W przypadku osoby prawnej lub grup osób prawnych ograniczenie obejmuje wszystkie gospodarstwa znajdujące się pod kontrolą jednej osoby prawnej lub fizycznej.

W rozporządzeniu zapisano, że państwa członkowskie zapewniają, aby wsparcie było kierowane przede wszystkim do rolników, którzy prowadzą działalność rolniczą w swoim gospodarstwie i aktywnie przyczyniają się do bezpieczeństwa żywnościowego. Za rolników uznaje się również małe gospodarstwa, których podstawową działalnością nie jest rolnictwo, ale prowadzą działalność rolniczą co najmniej na minimalnym poziomie określonym przez państwa członkowskie.

Ponadto przewidziano, aby najpóźniej do 2032 r. wnioskodawcy osiągający wiek emerytalny określony w prawie krajowym i otrzymujący emeryturę, nie otrzymywali już wsparcia.

Roczna płatność dla małych gospodarstw ma nie przekraczać 3 000 EUR. Państwa członkowskie mają zapewniać, by to wsparcie było kierowane przede wszystkim do rolników, którzy prowadzą działalność rolniczą w swoim gospodarstwie i aktywnie przyczyniają się do bezpieczeństwa żywnościowego.

Tyle projekt rozporządzenia. Czy będzie zmieniony?

Zwróćmy uwagę na podtrzymywane plany określane dotąd jako Zielony Ład:

DG AGRI: Celem przyszłej WPR jest ochrona zrównoważonego rozwoju i odporności w rolnictwie

PE chce już teraz zwiększenia ryczałtu dla małych gospodarstw do 5 tys. euro.

Czytaj też:

PE za zmianami w WPR – ryczałt dla małych gospodarstw zwiększony dwukrotnie?

Zapowiedzi kształtowania przyszłych WRF i WPR zostały skrytykowane przez PE i organizacje rolnicze.

Czytaj też:

Copa Cogeca o mrocznym lecie dla rolników UE

Polska z największą alokacją środków na WPR na okres po 2027 roku?