Perspektywy rolnictwa UE na lata 2024–2035: Odporny sektor dostosowuje się do zmian klimatu, obaw o zrównoważony rozwój i zmieniającego się popytu konsumentów.

Najnowszy raport Komisji Europejskiej na temat perspektyw rolnictwa UE ujawnia odporny sektor rolniczy, który dostosowuje się do potrójnych wyzwań: zmiany klimatu, obaw o zrównoważony rozwój i zmieniającego się popytu konsumentów. Podczas gdy UE nadal jest eksporterem netto produktów rolno-spożywczych, pozostając samowystarczalną w zakresie większości towarów, zauważalne zmiany sektorowe obejmują spadek całkowitej produkcji mięsa, stabilizację produkcji zbóż, osiągnięcie przez produkcję mleka stałego poziomu oraz wzrost produkcji drobiu i roślin strączkowych. Podczas gdy niepewność dotycząca rozwoju makroekonomicznego, handlu i zmiany klimatu utrzymuje się, raport pokazuje również poprawę kilku wskaźników środowiskowych i klimatycznych, podkreślając przejście na bardziej zrównoważony ekologicznie sektor rolniczy.

Komisja Europejska opublikowała najnowszy raport dotyczący perspektyw rolnictwa UE, w którym przedstawiono prognozy rynkowe dla rolnictwa UE do 2035 r. Zgodnie z raportem przewiduje się, że sektor rolny UE nadal będzie eksporterem netto produktów rolno-spożywczych i będzie przyczyniał się do światowego bezpieczeństwa żywnościowego, dostosowując się jednocześnie do takich wyzwań, jak zmiana klimatu i zmieniający się popyt konsumentów.

Zakłada się, że środowisko makroekonomiczne będzie stabilne, przy czym realny wzrost PKB w UE ma się ustabilizować w średnim okresie, a inflacja ma powrócić do poziomu docelowego 2%. Na tej podstawie prognozy rynkowe dla rolnictwa UE są opracowywane przy użyciu metod modelowania agroekonomicznego.

Raport prognozuje zmianę wzorców konsumpcji w UE: oczekuje się, że spożycie mięsa nieznacznie spadnie, głównie wołowiny i wieprzowiny, podczas gdy oczekuje się, że spożycie białka roślinnego wzrośnie. Oczekuje się, że spożycie produktów mlecznych pozostanie stabilne, przy zmieniających się nawykach i rozszerzających się nowych zastosowaniach.

Prognozy rynkowe opierają się na raporcie OECD-FAO Agricultural Outlook na lata 2024–2033, który przewiduje niewielki spadek cen głównych produktów rolnych na świecie oraz wzrost popytu ze strony krajów o niskich i średnich dochodach.

Rośliny uprawne

Oczekuje się, że użytkowanie gruntów ornych w UE częściowo zmieni się do 2035 r. Przewiduje się zmiany użytkowania gruntów ze zbóż i rzepaku na soję, inne rośliny oleiste i rośliny strączkowe, co jest spowodowane niższym popytem na zboża na paszę i biopaliwa. Oczekuje się, że powierzchnia gruntów rolnych pod uprawami trwałymi wzrośnie, podczas gdy trwałe użytki zielone i ugory mogą pozostać stabilne.

Plony zbóż i roślin oleistych mają nieznacznie wzrosnąć do 2035 r. dzięki pozytywnym zmianom w rolnictwie precyzyjnym, digitalizacji i poprawie stanu gleby, rekompensując zmiany klimatyczne, zmniejszoną dostępność i przystępność cenową środków produkcji rolnej. Oczekuje się, że produkcja zbóż będzie napędzana przez kukurydzę i jęczmień, podczas gdy produkcja pszenicy ma wzrosnąć po spadku w 2024 r. Wreszcie, oczekuje się, że produkcja cukru będzie powoli spadać do 2035 r., co będzie spowodowane spadkiem plonów buraków cukrowych i przejściem konsumentów na diety o niższym spożyciu cukru.

Mleko i produkty mleczne

Sektor mleczarski UE osiągnie punkt zwrotny, w którym spadek pogłowia krów mlecznych nie będzie już równoważony wzrostem wydajności mlecznej w średnim okresie. Oczekuje się, że produkcja mleka w UE spadnie. Jednak sektor ten będzie w coraz większym stopniu przyczyniał się do zrównoważonego rozwoju środowiskowego systemów żywnościowych, generując jednocześnie większą wartość dodaną w sektorze.

Produkcja sera i produktów serwatkowych w UE będzie nadal rosła, choć w wolniejszym tempie niż w przeszłości. Oczekuje się, że spożycie produktów mlecznych w UE pozostanie stabilne, ze zmianami w ich składzie. Na przykład zmiany stylu życia i rosnące wymagania zdrowotne mogą zwiększyć popyt na wzbogacone i funkcjonalne produkty mleczne.

Produkty mięsne

Oczekuje się, że całkowita produkcja mięsa w UE spadnie. Produkcja wołowiny ma się zmniejszyć z powodu obaw o zrównoważony rozwój, niskiej rentowności i bardziej rygorystycznych ram regulacyjnych. Podobnie, oczekuje się, że spożycie wołowiny spadnie z powodu ograniczonej podaży i wysokich cen.

Przewiduje się, że spożycie wieprzowiny zmniejszy się ze względu na obawy dotyczące zrównoważonego rozwoju, podczas gdy spożycie drobiu wzrośnie, napędzane zdrowszym wizerunkiem i stosunkowo niższą ceną. Oczekuje się, że spożycie mięsa baraniego i koziego pozostanie stabilne ze względu na stałe wzorce konsumpcji związane z tradycjami kulturowymi.

Uprawy specjalistyczne

Oczekuje się, że produkcja oliwy z oliwek w UE nieznacznie wzrośnie do 2035 r., napędzana wzrostem plonów. Jednak tendencja spadkowa konsumpcji oliwy z oliwek w głównych krajach produkujących prawdopodobnie będzie kontynuowana, podczas gdy w innych krajach UE prognozuje się jej wzrost. Produkcja i eksport wina w UE prawdopodobnie spadną, napędzane przez mniejsze spożycie alkoholu przez młodsze pokolenia i zmieniające się nawyki związane z okazjami do picia.

Produkcja owoców i warzyw będzie musiała stawić czoła wyzwaniom związanym z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, rosnącymi kosztami energii, ograniczeniami w stosowaniu pestycydów i epidemiami szkodników. Niemniej jednak oczekuje się, że spożycie świeżych produktów w UE wzrośnie, napędzane rosnącą świadomością konsumentów na temat korzyści płynących ze zdrowej diety. Produkcja jabłek może pozostać stabilna, podczas gdy produkcja brzoskwiń i nektarynek prawdopodobnie spadnie.

Symulacja testów wytrzymałościowych łańcucha dostaw pasz w UE

Ćwiczenie modelowania ocenia, w jaki sposób poprawa plonów i wydajności paszy w UE może złagodzić skutki szoku plonów na globalnym rynku pasz. Modeluje ono wpływ hipotetycznego ekstremalnego zjawiska pogodowego, które dotknie globalnych dostawców pasz w 2035 r., na łańcuchy dostaw pasz w UE, a w konsekwencji na sektor mięsny w UE, ponieważ UE jest importerem netto pasz białkowych. Symulacja pokazuje, że produkcja i spożycie mięsa w UE zostałyby dotknięte jedynie w niewielkim stopniu, podczas gdy poprawa wydajności paszy w UE i plonów roślin bogatych w białko mogłaby złagodzić negatywny wpływ na sektor mięsny w UE w ograniczonym zakresie.

Aspekty środowiskowe

W raporcie tym omówiono również implikacje klimatyczne i środowiskowe dla rolnictwa UE, wynikające z prognoz rynkowych na rok 2035. Wyniki wskazują na poprawę wszystkich wskaźników środowiskowych i klimatycznych uwzględnionych w analizie, przy prognozowanej redukcji emisji gazów cieplarnianych, emisji amoniaku i nadwyżek azotu.

Tło

Komisja Europejska publikuje swój raport perspektywiczny pod koniec każdego roku, przedstawiając zestaw prognoz dla głównych sektorów rolnych UE podczas EU Agri-Food Days. Analizy rynków rolnych opierają się na danych dostępnych do połowy września 2024 r. dla produkcji rolnej i handlu, w oparciu o zestaw założeń makroekonomicznych uznanych za najbardziej prawdopodobne w momencie analizy.

Projekcje odzwierciedlają obecną WPR, a także działania polityczne i umowy o wolnym handlu obowiązujące lub ratyfikowane do końca września 2024 r. Niniejszy raport stanowi podstawę do przyszłych prac analitycznych Komisji Europejskiej, ale nie należy go interpretować jako prognozy ze względu na nieuniknioną niepewność związaną z rozwojem makroekonomicznym, stosunkami geopolitycznymi i handlowymi oraz skutkami zmiany klimatu. Niniejszy raport Komisji jest wspólnym wysiłkiem Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich (DG AGRI) oraz Wspólnego Centrum Badawczego (JRC).

Źródło informacji: komunikat prasowy Dyrekcja Generalna ds. Rolnictwa i Rozwoju Wsi