Wspólne kształtowanie przyszłości UE: Komisja Europejska wyznacza drogę do kolejnego długoterminowego budżetu UE na okres od stycznia 2028 r.

Komisja Europejska opublikowała komunikat pt. „Droga do następnych wieloletnich ram finansowych”. Przedstawiono w nim kluczowe wyzwania polityczne i budżetowe, które ukształtują projekt następnych wieloletnich ram finansowych (WRF). Stanowi to podstawę do refleksji na temat tego, jak dostosować długoterminowy budżet UE do zmieniających się potrzeb i priorytetów. Wraz z tym komunikatem Komisja rozpoczyna również równolegle ogólnoeuropejską kampanię z udziałem szeregu interesariuszy, w tym rządów państw członkowskich, podmiotów regionalnych i obywateli.

Budżet UE w centrum priorytetów UE

Budżet europejski wspiera obywateli, rolników, badaczy, przedsiębiorstwa i regiony w całej Europie i poza nią. Okazał się niezbędny do poprawy życia Europejczyków. Wraz z NextGenerationEU pomógł przezwyciężyć pandemię i kryzys energetyczny, jednocześnie ratując miliony miejsc pracy podczas lockdownów i inwestując w naszą czystą i cyfrową przyszłość. Budżet UE zapewnił również bezprecedensowe wsparcie Ukrainie i bezpieczeństwu Europy w obliczu agresywnej wojny Rosji.

Następny długoterminowy budżet, który zacznie obowiązywać w 2028 r., musi spełniać kwadraturę koła: oczekiwania UE co do działania stale rosną. Aby budżet UE odpowiadał naszym ambicjom, zapewniał spłatę pożyczek zaciągniętych na rzecz NextGenerationEU, a jednocześnie zapewniał stabilne krajowe wkłady finansowe od państw członkowskich, musimy wprowadzić nowe zasoby własne. Status quo nie jest opcją. Trzeba dokonać wyborów. UE musi zmaksymalizować wpływ każdego wydanego euro, koncentrując się na priorytetach i celach UE, w przypadku których działania UE są najbardziej potrzebne.

Nowe wyzwania i oczekiwania wobec działań UE wymagają ponownego rozważenia sposobu działania budżetu UE, aby dostosować go do przyszłości. Cel wolnej, demokratycznej, silnej, bezpiecznej, prosperującej i konkurencyjnej Europy wymaga zreformowanego i wzmocnionego budżetu UE – prostszego, bardziej elastycznego, bardziej ukierunkowanego i mającego większy wpływ.

Nowe podejście do nowoczesnego budżetu UE powinno obejmować plan dla każdego kraju z kluczowymi reformami i inwestycjami, zaprojektowany i wdrożony we współpracy z władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi. Europejski Fundusz na rzecz Konkurencyjności powinien ustanowić zdolność inwestycyjną w celu wsparcia sektorów strategicznych i technologii krytycznych. Ponadto zmodernizowane finansowanie działań zewnętrznych powinno mieć większy wpływ, być ukierunkowane i zgodne ze strategicznymi interesami, przyczyniając się do nowej polityki zagranicznej. Budżet powinien również zawierać dodatkowe zabezpieczenia chroniące praworządność. Ponadto budżet UE powinien móc polegać na zmodernizowanych dochodach, aby zapewnić wystarczające i zrównoważone finansowanie naszych wspólnych priorytetów.

Przewodnicząca von der Leyen powiedziała: – Następny długoterminowy budżet wzmocni wspólną wizję przyszłości naszej Unii. Przekłada nasze wspólne priorytety na konkretne działania, które mają znaczenie dla milionów obywateli, przedsiębiorstw, regionów i badaczy. Dlatego zapraszamy wszystkich Europejczyków do wyrażenia swojej opinii poprzez konsultacje publiczne, panel obywatelski lub platformę zaangażowania. To zaproszenie do ukształtowania nowoczesnego, ambitnego i wzmocnionego budżetu. Nasze wyzwania są również wspólnymi celami: razem jesteśmy silniejsi.

Wspólne projektowanie budżetu

Budżet UE przynosi korzyści wszystkim Europejczykom, którzy powinni mieć możliwość wyrażenia swoich poglądów na temat przyszłości budżetu UE. Dlatego Komisja rozpoczyna konsultacje publiczne, zapraszając interesariuszy i obywateli do wyrażenia swojej opinii na temat przyszłego budżetu UE i polityk, które powinien on wspierać. Konsultacje będą otwarte przez następne 12 tygodni. Można uzyskać do nich dostęp za pośrednictwem kilku dostępnych na stronie KE linków.

Wykonanie budżetu UE

Panel obywatelski zgromadzi 150 Europejczyków, aby debatować i przedstawiać konkretne zalecenia dotyczące kolejnego budżetu UE. Będzie mu towarzyszyć platforma internetowa oferująca każdemu możliwość wzięcia udziału w debacie. Ponadto komisarz Serafin podejmuje Tour d’Europe w 2025 r., aby uczestniczyć w konsultacjach indywidualnych z władzami państw członkowskich, regionalnymi interesariuszami i beneficjentami budżetu UE.

Komisja z zadowoleniem przyjmuje udział w rozważaniach na temat przyszłego budżetu UE wszystkich instytucji i organów UE, a także partnerów wdrażających budżet UE.

Komisja przedstawi formalny wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych w lipcu 2025 r., mając na celu osiągnięcie terminowego porozumienia przed ich wdrożeniem w styczniu 2028 r.

Tło

Budżet UE ma kluczowe znaczenie dla realizacji priorytetów UE. Łącząc zasoby, działając razem i wspierając wszystkie kraje UE, ich obywateli i nie tylko, budżet UE wzmacnia gospodarkę i pozycję geopolityczną Europy.

UE ma roczny cykl budżetowy i długoterminowy budżet, znany jako Wieloletnie Ramy Finansowe. To wieloletnie planowanie zapewnia przewidywalność wydatków UE, w szczególności w przypadku wieloletnich projektów i polityk.

Zgodnie z artykułem 312 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Wieloletnie Ramy Finansowe obejmują okres co najmniej pięciu lat. Ich ogólnym celem jest zapewnienie, że wydatki Unii Europejskiej będą się rozwijać w sposób uporządkowany i w granicach jej własnych zasobów. Na podstawie wniosku Komisji, Wieloletnie Ramy Finansowe są przyjmowane jednomyślnie przez 27 państw członkowskich UE w Radzie, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

Wieloletnie ramy finansowe określają maksymalne kwoty, jakie budżet Unii może przeznaczyć na główne sektory jej działalności. Te maksymalne kwoty są ustalane dla każdej kategorii wydatków, odpowiadającej głównym politykom Unii.

Obecne ramy finansowe obowiązują od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2027 r., a ich łączna kwota wydatków wynosi 1 211 mld euro. Towarzyszy im NextGenerationEU, tymczasowy instrument naprawczy o wartości do 807 mld euro, który ma pobudzić gospodarkę Europy i uczynić nasze społeczeństwa silniejszymi i bardziej odpornymi w odpowiedzi na pandemię koronawirusa.

Źródło informacji: komunikat prasowy KE