Nowa susza już blisko, a wciąż nie ma podstaw prawnych do naboru wniosków o udzielenie tej pomocy za 2024 rok. A termin zakończenia tego naboru upłynie już  za dwa tygodnie, 9 dni roboczych…

Po tym, jak Stały Komitet Rady Ministrów, po rozpatrzeniu sprawy w trybie obiegowym, przyjął w dniu 21 marca 2025 r. projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydawało się, że poznamy termin naboru wniosków o udzielenie tego wsparcia.

Tego samego dnia MRiRW wystąpiło o zwolnienie przekazanego projektu z obowiązku rozpatrzenia przez komisję prawniczą, podając: „Informujemy, że uzgodniliśmy przekazany projekt z członkami Rady Ministrów oraz z Rządowym Centrum Legislacji. Przekazany projekt uwzględnia zgłoszone w trybie roboczym uwagi Rządowego Centrum Legislacji.”

Dzisiaj zamieszczono w systemie rcl informację datowaną 26 marca o zwolnieniu projektu z komisji prawniczej.

Czy to wystarczy, aby opublikować rozporządzenie i podać termin naboru wniosków? Wciąż znany jest tylko podany w rozporządzeniu termin zakończenia naboru wniosków – jest to 10 kwietnia. Czasu więc coraz mniej.

Co przewiduje projekt tej pomocy?

Pomoc po suszy

Na udzielenie pomocy w postaci dopłat do ha (straty powyżej 30 proc. średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy) jest 80 mln zł. Stawki – od 1 do 3 tys. zł na ha w zależności od wielkości szkody i utraty plonu. Szkody w wysokości powyżej 30 % średniej rocznej produkcji rolnej wystąpiły w ponad 10 tys. gospodarstw rolnych na powierzchni ok. 100 tys. ha – podano.

Kto nie zdołał zmieścić się w widełkach od 30 proc. strat, może otrzymać – dla rodziny i osoby fizycznej niepozostającej w związku małżeńskim – 3 tys. zł pomocy (ma to być „blisko równowartości minimalnej pensji netto w 2024 r.”), jeśli straty to co najmniej 15 proc. średniej rocznej produkcji roślinnej w tym gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody – jeśli szkody spowodowały obniżenie dochodów z produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym w wysokości co najmniej 6 400 zł (dwukrotność pensji minimalnej netto w 2024) zgodnie z protokołem oszacowania szkód albo ich kalkulacją.

Na ten rodzaj pomocy przewidziano 250 mln zł.

A czy z tej „awaryjnej” i poprawionej, aby obejmowała osoby samotne, wersji „pomocy socjalnej udzielanej po suszy” skorzysta wiele rodzin czy gospodarstw domowych? Założono udzielenie tej formy pomocy dla 82 760 gospodarstw rolnych, więc znacznie więcej, niż będzie objętych pomocą po suszy do ha.

Wreszcie trzecia forma pomocy – pokrycie trzeciej i czwartej raty podatku rolnego dla tych, którzy wykażą szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024 r. suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały obliczone za pomocą publicznej aplikacji i wynoszą powyżej 30 % średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy.

Tu limit pomocy to 25 mln zł.

Gdy ze złożonych wniosków będzie wynikało, że zapotrzebowanie na pomoc po suszy jest wyższe niż zakładane kwoty limitu, do obliczania pomocy dla beneficjentów stosowany będzie współczynnik korekty.

Pomoc po powodzi

Pomoc z tytułu powodzi w 2024 r. w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej będzie udzielana do wysokości 250 mln zł, według kolejności złożenia kompletnych wniosków. Jak podano w uzasadnieniu, jest to zgodne z uwagami zgłoszonymi przez ministra finansów.

Szkody w uprawach

Pomoc obejmuje szkody w uprawach rolnych, w zapasach ziemiopłodów, w paszy dla zwierząt gospodarskich, w budynkach lub budowlach służących do produkcji rolnej, w maszynach, urządzeniach oraz wyposażeniu służącym do produkcji rolnej lub w zwierzętach gospodarskich innych niż pszczoły spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, które zostały oszacowane przez komisję.

Wysokość pomocy w przypadku szkód w uprawach rolnych ustala się jako iloczyn powierzchni uprawy i stawki pomocy.

Wysokość stawki pomocy wynosi:

1)           11 000 zł na 1 ha powierzchni upraw nasiennych i rozsadników warzyw i kwiatów w uprawie polowej lub upraw kwiatów i innych roślin ozdobnych w uprawie polowej, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, w wysokości co najmniej 70 % plonu;

2)           7700 na 1 ha powierzchni upraw nasiennych i rozsadników warzyw i kwiatów w uprawie polowej lub upraw kwiatów i innych roślin ozdobnych w uprawie polowej, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, w wysokości co najmniej 50 % i mniej niż 70 % plonu;

3)           5500 na 1 ha powierzchni upraw nasiennych i rozsadników warzyw i kwiatów w uprawie polowej lub upraw kwiatów i innych roślin ozdobnych w uprawie polowej, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, w wysokości co najmniej 30 % i mniej niż 50 % plonu;

4)           550 000 zł na 1 ha powierzchni upraw nasiennych i rozsadników warzyw i kwiatów w uprawie pod osłonami wysokimi lub upraw kwiatów i innych roślin ozdobnych w uprawie pod osłonami wysokimi, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, w wysokości co najmniej 70 % plonu;

5)           385 000 zł na 1 ha powierzchni upraw nasiennych i rozsadników warzyw i kwiatów w uprawie pod osłonami wysokimi lub upraw kwiatów i innych roślin ozdobnych w uprawie pod osłonami wysokimi, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, w wysokości co najmniej 50 % i mniej niż 70 % plonu;

6)           275 000 zł na 1 ha powierzchni upraw nasiennych i rozsadników warzyw i kwiatów w uprawie pod osłonami wysokimi lub upraw kwiatów i innych roślin ozdobnych w uprawie pod osłonami wysokimi, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, w wysokości co najmniej 30 % i mniej niż 50 % plonu;

7)           400 zł na 1 ha powierzchni upraw ozimych wysianych w 2024 r. zniszczonych w wyniku wystąpienia powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej;

8)           3000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych innych niż określone w pkt 1–7, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, w wysokości co najmniej 70 % plonu;

9)           2000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych innych niż określone w pkt 1–7, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, w wysokości co najmniej 50 % i mniej niż 70 % plonu;

10)         1000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych innych niż określone w pkt 1–7, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, w wysokości co najmniej 30 % i mniej niż 50 % plonu.

Pomoc za straty materialne

W przypadku szkód spowodowanych wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, pomoc jest udzielana w wysokości szkód:

1)           w zapasach ziemiopłodów

2)           w paszy dla zwierząt gospodarskich

3)           w zwierzętach gospodarskich innych niż pszczoły – pomoc jest udzielana w  wysokości szkód w tych zwierzętach

4)           w budynkach lub budowlach służących do produkcji rolnej – pomoc jest udzielana w wysokości szkód oszacowanych w tych budynkach lub budowlach i wykazanych w protokole oszacowania szkód, jednak nie więcej niż 30 000 zł na jeden budynek lub nie więcej niż 30 000 zł na jedną budowlę;

5)           w maszynach, urządzeniach oraz wyposażeniu służących do produkcji rolnej –pomoc jest udzielana w wysokości 50 % wartości szkód oszacowanych w tych maszynach i urządzeniach oraz tym wyposażeniu i wykazanych w protokole oszacowania szkód.

Pomoc dla szkółkarzy

Wysokość tej pomocy ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku powierzchni szkółek drzew lub krzewów owocowych lub drzew lub krzewów ozdobnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, i stawki pomocy.

8. Wysokość stawki pomocy wynosi:

1)           190 969 zł na 1 ha powierzchni szkółek drzew owocowych,

2)           45 738 zł na 1 ha powierzchni szkółek krzewów owocowych

3)           132 849 zł na 1 ha powierzchni szkółek drzew i krzewów ozdobnych.

Pomoc dla pszczelarzy

Przysługuje pszczelarzowi, który poniósł szkody w produkcji pszczelarskiej spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, i które zostały oszacowane przez komisję.

Wysokość pomocy wynosi:

1)           2500 zł dla pszczelarza posiadającego przed wystąpieniem powodzi do 20 rodzin pszczelich;

2)           4000 zł dla pszczelarza posiadającego przed wystąpieniem powodzi od 21 do 50 rodzin pszczelich;

3)           6000 zł dla pszczelarza posiadającego przed wystąpieniem powodzi powyżej 50 rodzin pszczelich.

Pomoc dla hodowców ryb i rybaków

Przysługuje podmiotom prowadzącym chów, hodowlę lub połowy ryb w powierzchniowych wodach śródlądowych, w stawach lub w innych urządzeniach wodnych przeznaczonych do chowu lub hodowli ryb, które poniosły szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej.

Ma charakter pomocy de minimis. Wysokość pomocy wynosi 100 % kwoty obniżenia dochodu w wyniku szkód w produkcji ryb, a w przypadku podmiotów prowadzących połowy ryb w powierzchniowych wodach śródlądowych na podstawie umowy pomoc ustala się jako iloczyn powierzchni obwodu rybackiego oraz stawki pomocy na 1 ha tego obwodu. Wysokość stawki pomocy wynosi 500 zł na 1 ha powierzchni obwodu rybackiego.

Projekt pomocy po suszy – ostatnia wersja rozporządzenia, zwolniona z KP

Czytaj też:

605 mln zł pomocy po suszy i powodzi z 2024 r.