Komisja Europejska przedstawiła Radzie swoje propozycje dotyczące podpisania i zawarcia Umowy o Partnerstwie UE-Mercosur (EMPA) oraz Zmodernizowanej Umowy Globalnej UE-Meksyk (MGA).

Te przełomowe porozumienia stanowią kluczowy element strategii UE, której celem jest dywersyfikacja stosunków handlowych oraz wzmocnienie więzi gospodarczych i politycznych z partnerami o podobnych poglądach na całym świecie.

Partnerstwa te stworzą możliwości eksportowe o wartości miliardów euro dla unijnych firm każdej wielkości, przyczynią się do wzrostu gospodarczego i konkurencyjności, wesprą setki tysięcy europejskich miejsc pracy oraz będą promować interesy i wartości UE. Wzmocnią łańcuchy wartości i pomogą UE poszerzyć wachlarz wiarygodnych źródeł kluczowych surowców i materiałów. W czasach rosnącej niestabilności geopolitycznej umowy te zbliżają nas do strategicznie ważnych partnerów, zapewniając wspólną platformę do wzmacniania wzajemnego zaufania i stawiania czoła wspólnym globalnym wyzwaniom, w tym modernizacji globalnego systemu handlowego opartego na zasadach.

Oba porozumienia potwierdzają nasze wspólne zaangażowanie na rzecz praw człowieka, multilateralizmu oraz międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Wzmocnią one również nasze zaangażowanie w kluczowych kwestiach, takich jak zrównoważony rozwój, transnarodowa przestępczość zorganizowana i migracje.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, powiedziała: – Nasze umowy z Mercosurem i Meksykiem to ważne kamienie milowe dla przyszłości gospodarczej UE. Nadal dywersyfikujemy nasz handel, wspieramy nowe partnerstwa i tworzymy nowe możliwości biznesowe. Przedsiębiorstwa w UE i europejski sektor rolno-spożywczy natychmiast odniosą korzyści z niższych taryf i kosztów, przyczyniając się do wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. UE jest już największym blokiem handlowym na świecie, a te umowy umocnią tę pozycję.

Bezprecedensowe możliwości eksportowe i inwestycyjne UE w Mercosur

Umowa z Argentyną, Brazylią, Paragwajem i Urugwajem (Umowa o Partnerstwie UE-Mercosur) stworzy największą na świecie strefę wolnego handlu, obejmującą rynek ponad 700 milionów konsumentów. Firmy z UE będą miały przewagę pierwszego gracza, korzystając z niższych taryf w regionie, w którym większość innych krajów boryka się z wysokimi taryfami i innymi barierami handlowymi.

Szacuje się, że umowa może zwiększyć roczny eksport UE do Mercosuru nawet o 39% (49 mld euro), wspierając ponad 440 000 miejsc pracy w całej Europie. Obniży ona często zaporowe cła na eksport z Mercosuru na UE, w tym na kluczowe produkty przemysłowe, takie jak samochody (obecnie o 35%), maszyny (o 14-20%) i produkty farmaceutyczne (do 14%).

Umowa ułatwi przedsiębiorstwom z UE inwestowanie w kluczowe łańcuchy dostaw, w tym w surowce krytyczne i towary z nimi związane, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony środowiska i pracy. Może to odegrać kluczową rolę w promowaniu zielonej i cyfrowej transformacji gospodarczej obu regionów, zapewniając jednocześnie przewidywalne i stabilne łańcuchy dostaw.

Nowe możliwości dla eksportu żywności, silna obrona dla rolników z UE

Oczekuje się, że eksport produktów rolno-spożywczych z UE do krajów Mercosur wzrośnie o prawie 50%, ponieważ umowa obniża wysokie cła na kluczowe unijne produkty rolno-spożywcze, zwłaszcza wino i napoje spirytusowe (do 35%), czekoladę (20%) i oliwę z oliwek (10%). Umowa wesprze również wzrost eksportu tradycyjnych, wysokiej jakości produktów rolno-spożywczych z UE. Położy również kres nieuczciwej konkurencji ze strony produktów Mercosur, które imitują autentyczne produkty UE, poprzez ochronę 344 unijnych oznaczeń geograficznych.

Umowa zapewnia pełną i kompleksową ochronę wszystkich wrażliwych sektorów rolnych UE. Po pierwsze, ogranicza preferencyjny import produktów rolno-spożywczych z Mercosuru do ułamka produkcji UE (na przykład 1,5% wołowiny i 1,3% drobiu). Po drugie, ustanawia solidne zabezpieczenia chroniące wrażliwe produkty europejskie przed jakimkolwiek szkodliwym wzrostem importu z Mercosuru. W tym kontekście Komisja proponuje uzupełnienie umowy aktem prawnym, który wdroży rozdział Porozumienia o partnerstwie gospodarczym i społecznym dotyczący dwustronnych zabezpieczeń. Akt ten, który ma zostać przyjęty przez Parlament Europejski i Radę, ma w szczególności na celu ochronę kluczowych i najbardziej wrażliwych sektorów rolnych UE, uwzględniając obawy europejskich rolników. Komisja poruszy tę kwestię z krajami Mercosuru, aby zapewnić sprawne wdrożenie umowy.

Komisja będzie realizować szereg inicjatyw towarzyszących, w tym działania zmierzające do ewentualnego ujednolicenia norm produkcji dotyczących pestycydów i dobrostanu zwierząt, mających zastosowanie do produktów importowanych. Zgodnie z wizją dla rolnictwa i żywności, Komisja wkrótce rozpocznie ocenę skutków w tych kwestiach.

Porozumienie EMPA nie zmienia żadnych unijnych wymogów sanitarnych i fitosanitarnych (SPS) w zakresie importu. Nasze standardy zdrowia i bezpieczeństwa żywności będą nadal obowiązywać dla wszystkich produktów na rynku UE – zarówno produkowanych w UE, jak i importowanych. Zgodnie z ambicjami określonymi w Wizji dla Rolnictwa i Żywności, Komisja zaostrza również kontrole importu SPS poprzez zwiększenie liczby audytów i kontroli w państwach trzecich oraz wzmocnienie kontroli w terenie.

Wreszcie, propozycja dotycząca Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) po 2027 roku obejmuje wyodrębniony budżet w wysokości co najmniej 300 miliardów euro na wsparcie dochodów, co zapewni rolnikom w UE stałe i stabilne dochody. Komisja wprowadza również nową Sieć Bezpieczeństwa Jedności (Unity Safety Net) na potrzeby środków kryzysowych, o łącznej wartości 6,3 miliarda euro – co skutecznie podwaja obecną rezerwę rolną. To wzmocnione wsparcie pomoże chronić naszych rolników w czasach zakłóceń na rynku i rosnącej niepewności geopolitycznej.

Otwarcie rynku meksykańskiego na eksport z UE

Nowa umowa będzie wspierać wzrost gospodarczy i zwiększać konkurencyjność obu stron. Meksyk jest jednym z najdłużej współpracujących partnerów handlowych UE i drugim co do wielkości partnerem handlowym w Ameryce Łacińskiej, a pierwotna umowa została zawarta w 2000 roku. W ramach obecnej umowy handlowej UE eksportuje do Meksyku towary i usługi o wartości ponad 70 miliardów euro rocznie, wspierając ponad 630 000 miejsc pracy w UE.

Meksyk jest importerem netto żywności, dlatego umowa przyniesie znaczne korzyści eksporterom rolnym z UE. Zmodernizowana umowa UE-Meksyk zniesie pozostałe cła zaporowe na eksport unijnych produktów rolno-spożywczych do Meksyku, takich jak ser, drób, wieprzowina, makaron, jabłka, dżemy, a także czekolada i wino. Zniesienie tych ceł, które obecnie sięgają 100% w przypadku niektórych produktów eksportowanych z UE, znacznie zwiększy konkurencyjność unijnych produktów rolnych w Meksyku. Ponadto, uproszczone procedury sprawią, że eksporterzy produktów rolno-spożywczych będą mogli szybciej i taniej sprzedawać swoje produkty na rynku meksykańskim. Umowa rozszerza również ochronę przed podróbkami na 568 kultowych, tradycyjnych, wysokiej jakości europejskich produktów spożywczych i napojów (oznaczenia geograficzne).

Zmodernizowana umowa zapewni niezwykle ważny dostęp do kluczowych surowców, co przyniesie korzyści strategicznym gałęziom przemysłu w Europie. Meksyk jest czołowym dostawcą fluorytu (wykorzystywanego w szerokim zakresie procesów chemicznych, stalowych i ceramicznych), bizmutu (wykorzystywanego w produktach farmaceutycznych i kosmetycznych) oraz antymonu (wykorzystywanego na przykład w środkach zmniejszających palność, akumulatorach kwasowo-ołowiowych, szkle i ceramice).

Zmodernizowane porozumienie wzmocni zaangażowanie w zrównoważony rozwój, walkę z przestępczością, migracją i o równość płci. Promuje i chroni prawa człowieka, multilateralizm i bezpieczeństwo oraz ułatwia strategiczną współpracę w kluczowych kwestiach, takich jak ograniczanie ryzyka w łańcuchach dostaw, zabezpieczanie kluczowych surowców i przeciwdziałanie zmianom klimatu.

Następne kroki

EMPA i MGA wymagają odrębnej zgody Parlamentu Europejskiego i państw członkowskich, zanim będą mogły wejść w życie. Wnioski Komisji dotyczące zawarcia i podpisania umowy obejmują dwa równoległe akty prawne dla każdej umowy:

Umowa o partnerstwie UE–Mercosur (EMPA) i zmodernizowana umowa globalna UE–Meksyk (MGA), z zastrzeżeniem oddzielnej ratyfikacji przez wszystkie państwa członkowskie; oraz

dwie Tymczasowe Umowy Handlowe (iTA), jedną dla Mercosuru i jedną dla Meksyku, obejmujące tylko te części EMPA i MGA, które podlegają wyłącznej kompetencji UE, a które zostaną przyjęte w ramach procesu ratyfikacji wyłącznie przez UE – tj. z udziałem Parlamentu Europejskiego i Rady UE. Umowy iTA wygasną wraz z wejściem w życie EMPA i MGA.

Źródło informacji: Komisja Europejska