Nawet nierolną i będącą własnością osoby fizycznej czy prawnej nie będącej rolnikiem – jeśli tylko obejmuje ją obszar Centralnego Portu Komunikacyjnego.

To zmiana proponowana w projekcie rozporządzenia ministra rolnictwa zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i trybu dokonywania zamiany nieruchomości.

„Zmiana rozporządzenia polega na rozszerzeniu katalogu nieruchomości podlegających zamianie dokonywanej na wniosek osoby fizycznej lub osoby prawnej. Zmiana przepisu polega na dopuszczeniu możliwości dokonania zamiany, na podstawie której osoba fizyczna (a więc nie tylko rolnik) lub osoba prawna, przenosiłaby na Skarb Państwa do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa własność nieruchomości (zarówno tych, które mają charakter rolny jak i tych, które nie są nieruchomościami rolnymi), w zamian za przeniesienie przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, na ten podmiot własności nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Taka zamiana będzie dopuszczalna w sytuacjach, w których nieruchomości stanowiące własność osoby fizycznej lub osoby prawnej są położone na obszarze określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1747)” – podano w uzasadnieniu.

Chodzi o uproszczenie postępowania – należy stworzyć w obowiązujących przepisach możliwość dokonywania zamian nieruchomości rolnych bezpośrednio między uprawnionymi podmiotami a KOWR. Podkreślono, że dla wielu osób z obszaru CPK cenniejszy jest grunt niż odszkodowanie finansowe.

„Proponowane przepisy będą mieć zatem zastosowanie wyjątkowe i mają stwarzać możliwości zamiany nieruchomości na nieruchomość pochodzącą z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w sytuacji, gdy jest to uzasadnione nadrzędnym interesem publicznym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym” – podano, ale nie wyliczono skutków finansowych takich zamian. „Zmiany legislacyjne nie prowadzą do zmian w ujęciu finansowym, albowiem projektowany sposób gospodarowania nieruchomościami z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ma umożliwić zamianę nieruchomości również na nieruchomość rolną poprzez wyodrębnienie jej z Zasobu przy jednoczesnej zamianie na inną rolną lub nierolną – ekwiwalentną lub za niewielką dopłatą” – zaznaczono. Nie wiadomo więc, na ile w ten sposób zostanie uszczuplony zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa. Podano tylko, że liczba zamian jest „trudna do oszacowania” – i nie przeprowadzono nawet próby oszacowania w żadnym zakresie, chociażby podając liczbę hektarów z obszaru CPK, co do których nie ma jeszcze decyzji dotyczących pozyskania terenów.

Terminal CPK ma mieć powierzchnię ok. 450 tys. ha, jak podawano, obszar miał obejmować głównie tereny rolnicze (grunty orne zajmują 75,6% powierzchni, a łąki i pastwiska 14,8%, co oznacza, że łącznie 90,4% powierzchni to tereny rolnicze)  z dobrymi (67 proc.) w tym bardzo dobrymi glebami (30 proc. to czarnoziem). Od 2020 roku CPK realizuje dwa programy dobrowolnych nabyć: dla lotniska i kolei.

Nie wiadomo, na ile suktecznie.