Komitet Monitorujący Plan Strategiczny dla WPR na lata 2023-2027 dwa tygodnie temu, 3 listopada, podjął uchwałę zmieniającą definicję rolnika aktywnego zawodowo.

Jak się więc okazuje, do wprowadzania zmian w definicji aktywnego rolnika nie są potrzebne zmiany ustawowe, zapowiadane przez ministra Krajewskiego, o których więcej:

Ustawa o aktywnym rolniku jest gotowa

Co ciekawe, uchwałę Komitetu Monitorującego podpisał Stefan Krajewski – jako przewodniczący Komitetu Monitorującego Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.

Kto jest aktywnym rolnikiem?

Nowa definicja głosi: „Rolnik jest uznawany za aktywnego jeżeli udokumentuje, że w okresie referencyjnym:

1) poniósł koszty prowadzenia działalności rolniczej lub

2) uzyskał przychód ze sprzedaży wytworzonych przez siebie produktów rolnych

– w wysokości odpowiedniej do wielkości jego gospodarstwa wynikającej ze złożonego przez niego wniosku o przyznanie pomocy.

Udokumentowanie ww. kosztów lub przychodów nie jest wymagane w przypadku:

1) spółdzielni rolników, spółdzielni produkcji rolnej oraz grupy producentów rolnych;

2) rolnika:

a) który w okresie referencyjnym posiadał zwierzęta, których średnia liczba wynosi co najmniej 0,1 DJP na hektar użytków rolnych, lub

b) który spełnia warunki do przyznania:

− wybranych płatności związanych z produkcją, lub

− płatności w ramach wybranych ekoschematów, lub

− płatności ekologicznych, lub

− wybranych płatności rolno-środowisko-klimatycznych, lub

c) któremu w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy przyznano pomoc w zakresie:

− interwencji I. 10. 5 Rozwój małych gospodarstw, lub

− interwencji I. 11 Premie dla młodych rolników, lub

d) któremu w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy wypłacono przynajmniej pierwszą ratę pomocy w ramach interwencji I. 11 Premie dla młodych rolników, lub

e) któremu za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy przyznano dopłaty do materiału siewnego w ramach pomocy krajowej (de minimis), lub

f) który w poprzednim roku brał udział w unijnej sieci danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych (FSDN), lub

g) który rozliczał podatek VAT.

Na obszarach ONW typ górski lub ONW typ specyficzny strefa II, na których co najmniej 50% powierzchni użytków rolnych jest położonych powyżej 350 m n.p.m., dopuszcza się uwzględnienie zwierząt trawożernych będących w posiadaniu innej osoby, jeżeli rolnik udokumentuje, że trwałe użytki zielone, do których ubiega się o przyznanie pomocy zostały udostępnione do wypasu tych zwierząt.

W roku 2026 udokumentowanie ww. kosztów lub przychodów nie jest wymagane przez rolnika, który w roku 2025 otrzymał płatności bezpośrednie w wysokości nie przekraczającej równowartości w złotych kwoty 1125 euro.”

Jak z tego wynika, zapowiadane zwolnienie z dokumentowania dla małych rolników będzie obowiązywać wyłącznie w roku 2026.

Reszta w projekcie – lub jest milczeniem

A jak można będzie udowodnić prowadzenie tej odpowiedniej do wielkości gospodarstwa działalności? Tego nie podano, zapowiadając to na potem: „Do dyspozycji rolników będzie szeroki katalog dowodów, dzięki którym rolnicy będą mogli udowodnić prowadzenie działalności rolniczej. Katalog zostanie określony w przepisach wykonawczych do ustawy, niemniej jednak zakłada się, że będzie on obejmował w szczególności:

− faktury (lub inne równoważne dowody) za zakup nawozów, środków ochrony roślin, materiału siewnego i rozmnożeniowego, usług/zabiegów agrotechnicznych, ubezpieczeń,

− faktury (lub inne równoważne dowody) za sprzedaż płodów rolnych,

− dowody opłacenia czynszu dzierżawnego,

− dowody opłacenia pracy najemnej.”

Wszystko po to, aby lepiej ukierunkować wsparcie – choć w ocenie skutków finansowych podano, że proponowana zmiana nie będzie miała wpływu na plan finansowy PS WPR.

Podkreślono dużą grupę osób wyłączonych z konieczności przedkładania dowodów na prowadzenie działalności:

„Jednocześnie w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych proponuje się ustalenie szerokiej listy kryteriów, które pozwolą na uznawanie rolników automatycznie za aktywnych zawodowo, i które możliwe są do sprawdzenia z urzędu, tj. bez konieczności angażowania wnioskodawców.

Przewiduje się, że dzięki tym kryteriom ok. 570 tys. rolników zostanie zwolnionych z konieczności udowadniania prowadzenia działalności rolniczej.

Ponadto w związku z planowanym wejściem w życie nowych rozwiązań, tj. 15 marca 2026 r. (pierwszy dzień naboru wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich) proponuje się wprowadzenie rozwiązania przejściowego dla małych gospodarstw (tylko na jeden rok), które pozwoli tym gospodarstwom na przygotowanie i dostosowanie się do tych rozwiązań.”

Nie podano, jak zapowiadane rozwiązanie wpłynie na ograniczenie dostępu do wsparcia z PS dla WPR dla osób dzierżawiących posiadaną ziemię i nieprowadzących osobiście działalności rolnej – a to był przecież cel wprowadzania zmian.

Czytaj też:

Rolnik aktywny… w księgowości