Zaplanowano uruchomienie nowej interwencji: I.10.16 Inwestycje wspierające odporność gospodarstw rolnych.

Co kryje się za tą piękną nazwą?

Celem interwencji ma być wzmocnienie odporności gospodarstw rolnych na ryzyka klimatyczne, energetyczne i rynkowe poprzez:

• zabezpieczenie ciągłości produkcji rolnej poprzez zapewnienie dostępu do niezbędnych zasobów,
• ochronę produkcji rolnej przed skutkami zmiany klimatu,
• dywersyfikację źródeł dochodu i wzmacnianie lokalnych kanałów sprzedaży,
• przywracanie lub zwiększanie potencjału retencyjnego zmeliorowanych użytków rolnych.

Konieczność wdrożenia tego wsparcia wynika z nawarstwiających się kryzysów i ryzyk klimatycznych, energetycznych i rynkowych, które zachwiały stabilnością polskiej produkcji rolnej – przekonuje uzasadnienie.

Co może być objęte pomocą?

W ramach interwencji wspierane będą inwestycje mające bezpośredni związek z działalnością rolniczą prowadzoną w gospodarstwie rolnym, dotyczące:

1) zapewnienia ciągłości oraz stabilności produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym polegające na doposażeniu gospodarstw w:

– zbiorniki przeznaczone do przechowywania roztworu saletrzano-mocznikowego (RSM) lub

– zbiorniki do magazynowania oleju napędowego, lub

– agregaty prądotwórcze wraz z systemem przełączeniowym;

2) ochrony produkcji rolnej przed skutkami zmiany klimatu polegające na wyposażeniu sadów lub plantacji wieloletnich w rozwiązania chroniące przed:

– przymrozkami, w tym: systemy zraszania nadkoronowego wykorzystujące rozwiązania oszczędzające wodę, wiatraki antyprzymrozkowe, systemy lub urządzenia grzewcze, lub

– gradem – instalacje przeciwgradowe;

3) dywersyfikacji źródeł dochodu i wzmacniania lokalnych kanałów sprzedaży polegające na nabyciu urządzeń dystrybucyjnych obsługiwanych przez klienta (automatów) do sprzedaży produktów rolnych  oraz produktów nierolnych, z wyłączeniem produktów rybołówstwa i akwakultury, pochodzących z własnego gospodarstwa rolnego, przeznaczonych do spożycia przez ludzi lub stanowiących mieszanki zbóż na cele paszowe;

4) przywracania lub zwiększania potencjału retencyjnego zmeliorowanych użytków rolnych poprzez wdrożenie rozwiązań umożliwiających regulowany odpływ wód poprzez m.in:

– wyposażanie obiektów melioracyjnych w studnie drenarskie z regulatorami poziomu wody;

– montaż regulatorów odpływu w studniach drenarskich;

– wyposażanie rowów w budowle lub urządzenia do piętrzenia wody (regulowania odpływu wody);

– montaż urządzeń do monitoringu, w tym rejestratory cyfrowe.

Kto otrzyma wsparcie w poszczególnych obszarach?

Inwestycja podzielona została na:

I.10.16.1 – ochrona sadów lub plantacji wieloletnich oraz zapewnienie ciągłości oraz stabilności produkcji rolnej w gospodarstwie (obszar A i B) – oraz

I.10.16.2 – wsparcie dotyczące ochrony zasobów wodnych na zmeliorowanych użytkach rolnych (obszar C).

Obszar A – wsparcie dotyczące zapewnienia ciągłości oraz stabilności produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym oraz dywersyfikacji źródeł dochodu i wzmacniania lokalnych kanałów sprzedaży

Inwestycje mają być dostosowane do potrzeb prowadzonej w gospodarstwie działalności rolniczej, przy czym w przypadku:

a) zbiorników do przechowywania oleju napędowego pomocą będą objęte stacjonarne zbiorniki o pojemności co najmniej 2 500 l i nie większej niż 5 000 l;

b) zbiorników na RSM o pojemności co najmniej 10 000 l;

c) agregatów prądotwórczych, pomoc może zostać przyznana na inwestycje w agregaty prądotwórcze o maksymalnej mocy znamionowej nie większej niż moc umowna przypisana do Punktu Poboru Energii (PPE) obsługującego infrastrukturę produkcyjną gospodarstwa rolnego i nie mniejszej niż 10 kW,

d) urządzeń dystrybucyjnych obsługiwanych przez klienta (automatów) do sprzedaży produktów pochodzących z własnego gospodarstwa:

– wolumen sprzedaży realizowany przez urządzenie obsługiwane przez klienta ma być racjonalnie dostosowany do potencjału produkcyjnego gospodarstwa,

– beneficjent zobowiązuje się w szczególności do sprzedaży produktów za pośrednictwem urządzenia obsługiwanego przez klienta i osiągnięcia, w wyniku realizacji operacji, rocznego przychodu ze sprzedaży produktów z gospodarstwa za pośrednictwem urządzenia co najmniej na ustalonym poziomie minimalnym,

– w przypadku sprzedaży żywności, sprzedaż powinna być prowadzona w ramach rolniczego handlu detalicznego, sprzedaży bezpośredniej, dostaw bezpośrednich,

– w przypadku sprzedaży produktów nierolnych, beneficjent spełnia definicję MŚP.

Pomoc przyznaje się, jeżeli rolnik prowadzi działalność rolniczą, z której uzyskał przychód ze sprzedaży produktów rolnych wytworzonych w gospodarstwie co najmniej na ustalonym poziomie minimalnym.

Z pomocy na inwestycje dotyczące dywersyfikacji źródeł dochodu i wzmacniania lokalnych kanałów sprzedaży wyłącza się beneficjentów interwencji I.10.5 i I.10.6.1, którzy otrzymali wsparcie na tożsame urządzenia obsługiwane przez klienta.

Rolnik, który złożył wniosek o przyznanie pomocy w tym obszarze, nie może złożyć wniosku o przyznanie pomocy w obszarze B.

Obszar B – wsparcie dotyczące ochrony sadów lub plantacji wieloletnich przed skutkami zmiany klimatu i wzmocnienia odporności na inne ryzyka

W ramach tego obszaru inwestycje muszą dotyczyć wyposażenia sadu lub plantacji wieloletniej w rozwiązania służące ochronie przed przymrozkami lub gradem. Tego typu inwestycje powinny być dostosowane do powierzchni chronionej produkcji, jednak nie mogą dotyczyć powierzchni mniejszej niż 1 ha sadu lub plantacji wieloletniej.

W przypadku systemów zraszania nadkoronowego pobór wody na potrzeby ochrony produkcji odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W skład operacji wspieranej w tym obszarze mogą wchodzić również inwestycje, o których mowa w obszarze A.

Rolnik, który złożył wniosek o przyznanie pomocy w tym obszarze, nie może złożyć wniosku o przyznanie pomocy w obszarze A.

Obszar C – wsparcie dotyczące ochrony zasobów wodnych na zmeliorowanych użytkach rolnych

Operacja obejmuje inwestycje na wybranym obiekcie melioracyjnym, realizowane w sposób umożliwiający prowadzenie na nim kompleksowej gospodarki wodnej.

Wsparcie będzie dotyczyć obiektów melioracyjnych, które:

– posiadają funkcjonujące systemy odwadniające,

– mają powierzchnię nie mniejszą niż 100 ha i nie większą niż 500 ha,

– użytki rolne stanowią co najmniej 80% powierzchni obiektu melioracyjnego,

– grunty orne stanowią co najmniej 50% powierzchni obiektu melioracyjnego.

Pomoc przyznaje się spółce wodnej, która posiada dokumentację kartograficzną systemu melioracyjnego wraz z inwentaryzacją i lokalizacją urządzeń melioracji wodnych dla obiektu melioracyjnego objętego planowaną do realizacji operacją.

Pomoc przyznaje się wyłącznie na operacje niewymagające uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, realizowane na obiektach melioracyjnych zlokalizowanych poza obszarami Natura 2000.

Jak zaznaczono, szacuje się, że w ramach operacji w obszarze C na obiekcie melioracyjnym zostanie zamontowane około 1 urządzenie regulujące odpływ na 10 ha użytków rolnych. Inwestycje mają mieć charakter pilotażu.

Dla kogo i jakie wsparcie?

O pomoc może ubiegać się:

– rolnik, który prowadzi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność rolniczą w gospodarstwie (w obszarach A lub B); pomoc dotyczy gospodarstw o powierzchni użytków rolnych (UR) nie większej niż 300 ha

– spółki wodne lub związki spółek wodnych, w których więcej niż połowa członków stanowią rolnicy posiadający grunty rolne albo do rolników należy więcej niż połowa zmeliorowanych gruntów rolnych objętych działalnością tej spółki (w obszarze C).

Pomoc ma formę:

– kosztów jednostkowych, w przypadku inwestycji dotyczących zapewnienia ciągłości oraz stabilności produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym oraz inwestycji dotyczących przywracania lub zwiększania potencjału retencyjnego zmeliorowanych użytków rolnych,

– refundacji części kosztów kwalifikowalnych operacji w pozostałych przypadkach.

Maksymalna wysokość pomocy udzielonej jednemu beneficjentowi i na jedno gospodarstwo rolne w ramach tego instrumentu wsparcia w obszarach A i B w okresie realizacji PS WPR na lata 2023-2027 nie może przekroczyć 50 tys. zł.

Maksymalna wysokość pomocy udzielonej jednemu beneficjentowi w ramach obszaru C w okresie realizacji PS WPR na lata 2023-2027 nie może przekroczyć 1 mln zł.

Intensywność pomocy:

– do 50%, a w przypadku rolników, którzy mają nie więcej niż 40 lat – do 60% w obszarach A i B,

– do 80% w obszarze C.

W celu utworzenia tej interwencji dokonano realokacji 80 mln euro środków publicznych z innych instrumentów wsparcia PS WPR 2023-2027.

Czytaj też:

Plan Strategiczny dla WPR z „niedostosowanymi wysokościami alokacji”