Ministerstwo Rolnictwa zaproponowało zmiany w rozporządzeniu o dzierżawach – czy tylko porządkujące dotychczas obowiązujące zasady?

Proponowane zmiany mają charakter porządkowy i techniczny – przekonuje MRiRW w uzasadnieniu projektu rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania przetargów na dzierżawę nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Ale przecież nie wszystkie projektowane zmiany to prosty efekt długiego (15 lat) nienowelizowania rozporządzenia.

Przetarg ograniczony ogłoszony ponownie – ale tylko, gdy zwycięzca nie zawarł umowy

Nowe jest chociażby rozwiązanie: „Przetarg ograniczony do tej samej kategorii uczestników przetargu może być przeprowadzony tylko jeden raz, chyba że uczestnik przetargu, który wygrał ten przetarg, nie zawarł umowy dzierżawy”. Uzasadnienie? „Proponowana zmiana umożliwi Krajowemu Ośrodkowi przeprowadzenie kolejnego przetargu do tej samej kategorii uczestników, ale tylko w przypadku, gdy uczestnik przetargu, który wygrał przetarg, nie zawarł umowy dzierżawy. Ponowny przetarg stworzy możliwość osiągnięcia rezultatu nie tylko na skutek rozstrzygnięcia przetargu, ale i też poprzez zawarcie umowy i to przy takich samych założeniach, jak w pierwszym przetargu. Opcja kolejnego przetargu do tej samej kategorii uczestników będzie formą przeciwdziałania przypadkom uchylania się od zawarcia umowy i skutkiem czego doprowadzenia do ogłoszenia kolejnego przetargu, ale już nieograniczonego.”

To znacząca zmiana – a czy wystarczająco umotywowana?

Wadium w widełkach

„Organizator przetargu ustala wysokość wadium, które nie może być niższe niż równowartość pieniężna 10 dt pszenicy, oraz wyższe niż równowartość pieniężna połowy wywoławczej wysokości czynszu. Równowartość pieniężną odpowiedniej ilości pszenicy, w zaokrągleniu do pełnych złotych, ustala się na podstawie ostatniej średniej krajowej ceny skupu pszenicy ogłoszonej przed dniem ogłoszenia o przetargu” – określono. Dodano rozstrzygnięcie dla ponownego przetargu ograniczonego: „w kolejnym przetargu ograniczonym do tej samej kategorii uczestników przetargu można podwyższyć wysokość wadium nie więcej niż o 100% w odniesieniu do jego wysokości ustalonej w poprzednim ogłoszonym przetargu ograniczonym do tej samej kategorii uczestników przetargu”.

Jest też ważna zmiana: w przypadku wniesienia zastrzeżeń, organizator przetargu może wstrzymać zwrot wadium do czasu ich rozpatrzenia.

Czy taka wysokość wadium jest uzasadniona ze względu na koszt związany z przygotowaniem i przeprowadzeniem przetargu? Czy wstrzymanie zwrotu (wadium pozostaje nieoprocentowane) nie niesie nadmiernego ryzyka dla uczestników przetargu?

Ogłoszenie przetargu

Tu też wprowadza się ważne zmiany, podobno wynikające z tego, że „większość przetargów organizowanych jest dla rolników indywidualnych. Zatem właściwym jest, aby zindywidualizowanie warunków przetargowych następowało poprzez odesłanie do ogłoszenia o przetargu. Podobnie o sposobie złożenia oferty niech decydują warunki ogłoszenia.”

Proponuje się następujące uregulowanie ogłoszenia: „Przetarg ogłasza organizator przetargu na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Krajowego Ośrodka, w siedzibie właściwej miejscowo izby rolniczej, właściwym miejscowo urzędzie gminy oraz w siedzibie właściwego miejscowo oddziału terenowego Krajowego Ośrodka, co najmniej na 14 dni przed dniem rozpoczęcia przetargu innego niż przetarg ograniczony, a w przypadku przetargu ograniczonego, co najmniej na 14 dni przed wyznaczonym terminem na złożenie dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań podanych w ogłoszeniu o przetargu do udziału w tym przetargu.”

Natomiast: „Ofertę wraz z wymaganymi dokumentami składa się w miejscu, terminie i w sposób podany w ogłoszeniu o przetargu”.

Ważne jest też uregulowanie dotyczące ogłoszenia wyników przetargu. Otóż: „Organizator przetargu doręcza zawiadomienie uczestnikom przetargu o wyniku przetargu i zamieszcza to zawiadomienie na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Krajowego Ośrodka. Uznaje się, że zawiadomienie zostało doręczone uczestnikowi przetargu z dniem jego zamieszczenia na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Krajowego Ośrodka.”

Kto w komisji i na jakiej podstawie zdecyduje?

Przetarg przeprowadza komisja powołana przez organizatora przetargu, w skład której wchodzi co najmniej 3 członków, w tym przewodniczący, który kieruje pracami komisji. Nie wejdzie w jej skład osoba:

1) która uczestniczy w przetargu jako uczestnik przetargu;

2) której małżonek, krewny lub powinowaty do drugiego stopnia pokrewieństwa uczestniczy w przetargu jako uczestnik przetargu;

3) która jest wspólnikiem lub pełnomocnikiem uczestnika przetargu;

4) która jest pracownikiem uczestnika przetargu albo jest członkiem organu osoby prawnej będącej uczestnikiem przetargu.

Nowością jest pozostawienie „organizatorowi przetargu uprawnienia do wyznaczania terminów w procesie tak kwalifikacji do przetargu, jak i samego przetargu. Do tej pory sztywno ustalone terminy stanowiły pewne ograniczenie w kalkulowaniu procesu przetargowego” – uznano.

Niezwłocznie po zakończeniu czynności przetargowych z ich przebiegu komisja sporządza protokół, uwzględniający też wyjaśnienia i oświadczenia złożone przez uczestników przetargu.

Protokół będzie zawierał m.in. „przebieg licytacji i najwyższą wysokość czynszu osiągniętą w przetargu ustnym, a w przetargu ofert – informację o złożonych ofertach, ocenie tych ofert, wniosek w sprawie wyboru najkorzystniejszej oferty wraz z uzasadnieniem albo stwierdzenie, że nie wybrano żadnej z ofert”.

Przetarg uważa się za nierozstrzygnięty, gdy: „komisja odrzuciła wszystkie oferty, nie wybrała żadnej z ofert albo organizator przetargu nie zatwierdził wniosku komisji w sprawie wyboru najkorzystniejszej oferty”.

Dotąd zapis głosił: „Wniosek komisji w sprawie wyboru najkorzystniejszej oferty podlega zatwierdzeniu przez organizatora przetargu. W razie niezatwierdzenia wniosku organizator przetargu niezwłocznie zwraca wadium” – teraz to drugie zmianie będzie wykreślone.

Trzeba przypomnieć, że przypadki braku zwrotu wadium obecnie reguluje art. 29 ust. 3g ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

Przewiduje:

„Wadium nie podlega zwrotowi:

1) jeżeli żaden z uczestników przetargu ustnego nie zgłosi postąpienia ponad cenę wywoławczą albo żaden z uczestników przetargu ofert nie zaoferuje co najmniej ceny wywoławczej;

2) uczestnikowi przetargu, który wygrał przetarg i uchyli się od zawarcia umowy;

3) uczestnikowi przetargu, jeżeli z przyczyn leżących po jego stronie, w szczególności niespełnienia wymagania określonego w art. 28a ust. 1, zawarcie umowy stało się niemożliwe.”

Czy rozporządzenie nie przekracza ustawowego uregulowania w tym zakresie?

W art. 29 tej ustawy rozstrzygnięto też kwestie dotyczące publikacji rozstrzygnięć na wniesione zastrzeżenia – teraz proponowana zmiana sposobu zawiadomienia o wyniku przetargu i jego publikacji jest do tego rozstrzygnięcia odpowiednia – przekonuje uzasadnienie.

Czy jednak to usprawni przetargi?

Na konsultacje projektu wyznaczono 30 dni.