Komisja Europejska z zadowoleniem przyjmuje tymczasowe porozumienie polityczne osiągnięte dziś przez Parlament Europejski i Radę UE w sprawie nowych przepisów UE dotyczących roślin uzyskanych z wykorzystaniem nowych technik genomicznych (NGT).

Uzgodnione środki umożliwią bardziej innowacyjną hodowlę roślin w UE, pomagając rolnikom w uprawie roślin bardziej odpornych na zmiany klimatu i czyniąc je bardziej zrównoważonymi, ponieważ producenci będą potrzebować mniej zasobów, nawozów i pestycydów do zwalczania szkodników. Pozwoli to hodowcom i rolnikom zwiększyć konkurencyjność poprzez wyrównanie szans na arenie międzynarodowej z innymi producentami. Nowe środki znacznie zmniejszą również obciążenia administracyjne, zapewniając jednocześnie wysokie standardy bezpieczeństwa roślin i produktów NGT.

Nowe techniki genomiczne to innowacyjne narzędzia, które mogą wzmocnić sektor rolnictwa i biogospodarki, umożliwiając szybsze, bardziej ukierunkowane i precyzyjne zmiany w odmianach roślin niż konwencjonalne techniki hodowlane. Dzięki nim możliwe jest opracowanie ulepszonych odmian roślin, na przykład takich, które są odporne na zmiany klimatu, szkodniki lub zapewniają wyższe plony.

Po przyjęciu i pełnym wdrożeniu uzgodnionych dziś środków powstaną dwie odrębne ścieżki wprowadzania instalacji NGT na rynek:

* Rośliny NGT, które mogą występować naturalnie lub w wyniku hodowli konwencjonalnej (tzw. rośliny NGT kategorii 1), będą podlegać procedurze weryfikacji opartej na ustalonych kryteriach. Rośliny NGT spełniające te kryteria będą traktowane jak rośliny konwencjonalne i zwolnione z wymogów ustawodawstwa dotyczącego organizmów genetycznie modyfikowanych (GMO).

* Do wszystkich pozostałych roślin NGT („roślin NGT kategorii 2”) miałyby zastosowanie wymogi obecnych przepisów dotyczących GMO. Będą one podlegać ocenie ryzyka i procedurze autoryzacji przed wprowadzeniem na rynek. Będą musiały być identyfikowalne i oznakowane jako GMO, z możliwością dobrowolnego oznakowania wskazującego cel modyfikacji genetycznej.

Komisja będzie nadzorować przejrzystość i praktyki licencyjne związane z patentami oraz w razie potrzeby udzielać wskazówek. Oceni również wpływ patentów na dostęp hodowców do materiału genetycznego oraz rolników do odmian roślin, w celu zaproponowania w razie potrzeby dalszych działań.

Następne kroki

– Dzisiejsze porozumienie to kamień milowy w zakresie wykorzystania innowacji w rolnictwie. Nowe przepisy umożliwiają wykorzystanie kluczowych narzędzi, aby europejski sektor hodowli roślin, rolnictwa i żywności mógł konkurować na arenie międzynarodowej. Umożliwią one również UE stawienie czoła rosnącym wyzwaniom, takim jak te wynikające z nowych szkodników i chorób roślin. Dzięki tym nowym przepisom UE dostosowuje swoje przepisy do postępu naukowego. Umożliwi to dostęp do rynku dla MŚP oraz dla zastosowań NGT dostosowanych do specyficznych potrzeb europejskich, przy jednoczesnym zachowaniu wysokich europejskich norm bezpieczeństwa – ocenia Olivér Várhelyi, komisarz ds. zdrowia i dobrostanu zwierząt

Uzgodnione rozporządzenie musi zostać formalnie przyjęte przez Radę i Parlament Europejski. Zostanie opublikowane w Dzienniku Urzędowym w 2026 roku i zacznie obowiązywać dwa lata później.

Wdrożenie rozporządzenia będzie wspierane przez kompleksowy program monitorowania wpływu produktów NGT na gospodarkę, środowisko i społeczeństwo, który będzie się koncentrował między innymi na aspektach zrównoważonego rozwoju i bezpieczeństwa.

Źródło informacji: komunikat prasowy Komisji Europejskiej