Komisja Europejska z zadowoleniem przyjmuje tymczasowe porozumienie w sprawie zwiększenia obiegu zamkniętego w tekstyliach i ograniczenia marnowania żywności.

Komisja z zadowoleniem przyjmuje tymczasowe porozumienie osiągnięte między Parlamentem Europejskim a Radą w sprawie ukierunkowanej rewizji dyrektywy ramowej w sprawie odpadów. Zmieniona dyrektywa ramowa w sprawie odpadów będzie promować gospodarkę o obiegu zamkniętym w całej UE, w szczególności poprzez wspieranie innowacji i przechodzenie na bardziej zrównoważone praktyki przemysłowe i konsumenckie. Jest to znaczący krok naprzód w rozwiązywaniu problemu odpadów tekstylnych i żywnościowych, przy jednoczesnym wzmocnieniu konkurencyjności UE.

Zharmonizowane wspólne zasady

Kluczowym elementem zmienionej dyrektywy jest wspólny zbiór zasad, który zwiększy zrównoważony rozwój przedsiębiorstw i konsumentów oraz zharmonizuje jednolity rynek tekstyliów używanych i odpadowych.

Cele dotyczące redukcji marnowania żywności

Porozumienie dotyczy marnowania żywności, demonstrując zaangażowanie państw członkowskich w walkę z marnowaniem żywności w łańcuchach produkcji i dostaw, w tym w gospodarstwach domowych. Dyrektywa przyspieszy ambicje UE w zakresie osiągnięcia celu zrównoważonego rozwoju 12.3, aby zmniejszyć o połowę globalne marnowanie żywności na mieszkańca i zmniejszyć straty żywności w łańcuchach produkcji i dostaw do 2030 r. Aby wzmocnić tę pracę, państwa członkowskie muszą do 2030 r. zmniejszyć marnowanie żywności o 10% w przetwórstwie i produkcji. Powinny również zmniejszyć marnowanie żywności o 30% (na mieszkańca) łącznie w handlu detalicznym i konsumpcji, co obejmuje restauracje, usługi gastronomiczne i gospodarstwa domowe.

Komisja będzie wspierać państwa członkowskie w osiąganiu celów poprzez dzielenie się najlepszymi praktykami i naukę za pośrednictwem unijnej platformy ds. strat żywności i marnotrawstwa żywności. Będzie również finansować badania i udzielać dotacji na działania.

W kierunku redukcji odpadów tekstylnych

Dzięki zmienionej dyrektywie ramowej w sprawie odpadów każde państwo członkowskie ustanowi własny program rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR) dla wyrobów tekstylnych i obuwniczych. W ramach takich programów producenci tekstyliów będą przyczyniać się do zarządzania używanymi i odpadowymi tekstyliami. Biorąc odpowiedzialność za koniec cyklu życia sprzedawanych przez siebie produktów, producenci będą zachęcani do projektowania trwalszych produktów tekstylnych, które są łatwiejsze do ponownego użycia, naprawy i recyklingu. Ten wkład będzie również sprzyjał inwestycjom w selektywną zbiórkę, sortowanie, ponowne użycie i możliwości recyklingu. Przyczyni się to do stworzenia gospodarki o obiegu zamkniętym dla tekstyliów.

Nowe przepisy dotyczą nielegalnego eksportu odpadów tekstylnych. Dzięki jasnemu zdefiniowaniu, co stanowi „odpady” a co „ponownie użyte” tekstylia, sortowanie będzie miało miejsce przed wysłaniem zużytych tekstyliów. Ten środek uzupełnia nowe uregulowanie, które zapewnia, że ​​odpady tekstylne są eksportowane tylko wtedy, gdy można nimi zarządzać w sposób zrównoważony dla środowiska.

Następne kroki

Parlament Europejski i Rada będą teraz musiały formalnie przyjąć zmienioną dyrektywę, zanim będzie mogła wejść w życie.

Wejdzie ona w życie 20 dni po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE. Państwa członkowskie będą musiały następnie dokonać transpozycji dyrektywy do ustawodawstwa krajowego w ciągu 20 miesięcy od wejścia w życie.

*

W 2020 r. UE wytworzyła 6,95 mln ton odpadów tekstylnych, co odpowiada 16 kg na mieszkańca. Z tego tylko 1,95 mln ton odpadów tekstylnych zostało zebranych oddzielnie. Bez zwiększonego sortowania i recyklingu w Europie zbyt wiele odpadów tekstylnych zostanie spalonych, składowanych na wysypiskach lub zutylizowanych.

Obecnie w UE co roku wytwarza się ponad 59 milionów ton odpadów żywnościowych, co skutkuje emisją 252 Mt CO2 w całym łańcuchu żywnościowym. Około 10% całej żywności dostarczanej w naszym codziennym życiu jest marnowane. Szacuje się, że w kategoriach ekonomicznych rynek traci rocznie 132 miliardy euro z powodu marnowania żywności. Kwota ta obejmuje utracone zasoby dla operatorów przedsiębiorstw spożywczych, a także niepotrzebne wydatki gospodarstw domowych. Ponadto koszt zbierania i przetwarzania odpadów żywnościowych szacuje się na dodatkowe 9,3 miliarda euro.

5 lipca 2023 r. Komisja zaproponowała ukierunkowaną rewizję dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, ze szczególnym uwzględnieniem odpadów spożywczych i tekstylnych.  Dyrektywa ramowa w sprawie odpadów  to unijne ramy prawne dotyczące zapobiegania powstawaniu odpadów i gospodarowania nimi w UE. Ustanawia ona definicje związane z gospodarowaniem odpadami, w tym definicje odpadów, recyklingu i odzysku, hierarchię postępowania z odpadami i podstawowe pojęcia.

Zmiana ta stanowi realizację zobowiązania Komisji podjętego w  Strategii UE na rzecz zrównoważonych i obiegu zamkniętego tekstyliów,  dotyczącego zaproponowania środków mających na celu zharmonizowanie zasad rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do tekstyliów oraz opracowania zachęt ekonomicznych, które sprawią, że produkty tekstylne staną się bardziej zrównoważone i będą zgodne z gospodarką obiegu zamkniętego.

Źródło informacji: KE