Komisje: Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa /OSZ/ oraz Rolnictwa i Rozwoju Wsi /RRW/ rozpatrzyły informację na temat zagospodarowania odpadów pochodzących z produkcji rolno-spożywczej.

Informację przedstawili: sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Małgorzata Gromadzka oraz podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska – Anita Sowińska.

Zagospodarowanie odpadów powstających w sektorze rolno-spożywczym obejmuje zarówno wykorzystanie surowców i produktów ubocznych w procesach odzysku, jak i działania związane z zagospodarowaniem odpadów wymagających odrębnych rozwiązań systemowych.

Wskazano, iż zagospodarowanie surowców z produkcji rolno-spożywczej w głównej mierze odbywa się poprzez ich wykorzystanie do produkcji biogazu rolniczego. Zgodnie z danymi Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) w 2025 r. do wytworzenia biogazu rolniczego zostało wykorzystanych 7 696 135 ton surowców (surowców rolniczych, produktów ubocznych i odpadów), a największą frakcję stanowiły: wywar pogorzelniany (1 568 707 t), gnojowica (1 276 600 t) oraz pozostałości z owoców i warzyw (1 135 468 t).

Według stanu na dzień 8 kwietnia 2026 r. w Rejestrze KOWR zarejestrowano 208 instalacji o łącznej mocy zainstalowanej 188,3 MW. Instalacje te pozwalają na wytworzenie 835 mln m3 biogazu rolniczego oraz 10,6 mln m3 biometanu rocznie. Dodatkowo wg stanu na dzień 31 grudnia 2025 r. w Polsce funkcjonowało 79 mikroinstalacji wytwarzających energię elektryczną z biogazu rolniczego o mocy 2,9 MW.

W zakresie odpowiedzialności za powstałe odpady jedną z podstawowych zasad ochrony środowiska, w tym gospodarki odpadami jest zasada „zanieczyszczający płaci”. Resort klimatu i środowiska wskazywał również, że odpady z działalności rolniczej nie są odpadami komunalnymi.

Podczas dyskusji zwracano uwagę na odpady z tworzyw sztucznych powstające w gospodarstwach rolnych, takie jak folie rolnicze (np. kiszonkarskie), siatki i sznurki do owijania balotów oraz opakowania typu Big Bag. Odpady te nie są zaliczane do odpadów komunalnych i nie są objęte systemem ich zagospodarowania funkcjonującym na poziomie gmin.

Przedstawiciele strony społecznej podnosili problem zaprzestania finansowania przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej programu pilotażowego pt. „Usuwanie folii rolniczych i innych odpadów pochodzących z działalności rolniczej”. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stoi na stanowisku, że konieczna jest kontynuacja ww. programu oraz zabezpieczenie odpowiednich środków na ten cel.

Z kolei Ministerstwo Klimatu i Środowiska zwraca uwagę na zwiększenie poziomu ochrony środowiska i wskazuje, iż rozwiązania w zakresie zagospodarowania odpadów rolniczych powinny iść w kierunku ograniczania ilości tych odpadów. Przedstawiciele resortu klimatu i środowiska jako kierunek działań podnosili możliwość zastąpienia problematycznych materiałów np. sznurka czy folii rolniczej innymi, bardziej przyjaznymi dla środowiska materiałami. Dla przykładu w Instytucie Ogrodnictwa zostały opracowane podłoża biodegradowalne na bazie węgla brunatnego, które mogą stanowić alternatywę np. dla podłoży z wełny mineralnej i ograniczyć problemy związane z zagospodarowaniem zużytych podłoży z wełny mineralnej stosowanych do upraw bezglebowych.

Posłowie zwracali ponadto uwagę na trudności w recyklingowaniu opon rolniczych; składowania odpadów rolniczych w nielegalnych miejscach, a w konsekwencji zaśmiecania środowiska; niechęć władz lokalnych do budowy biogazowni z uwagi na odbiór społeczny; transgraniczne przemieszczanie odpadów, na które zdaniem Ministerstwa Klimatu i Środowiska nie są wydawane zgody oraz ogólne ramy działania Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (BDO).

Źródło informacji: informacja Sejmu