Dwa nowe unijne akty prawne zapewnią szybkie unijne finansowanie działań naprawczych po klęskach żywiołowych, które miały miejsce po 1 stycznia 2024 r.

Wniosek dotyczący regionalnego wsparcia odbudowy w sytuacjach nadzwyczajnych („RESTORE”) umożliwia krajom UE łatwiejsze kierowanie europejskich funduszy rozwoju regionalnego (EFRR) i funduszy spójności na odbudowę po klęskach żywiołowych. W rezultacie unijny EFRR mógłby finansować projekty odbudowy do 95% ich całkowitych kosztów.

Aby szybko zapewnić płynność finansową potrzebującym, dostępne byłoby również dodatkowe prefinansowanie w wysokości do 25% pełnej kwoty.

Przepisy umożliwiłby bardziej elastyczne wykorzystanie środków z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus do finansowania krótkoterminowych programów pracy, wspierania dostępu do opieki zdrowotnej i zapewniania podstawowych artykułów pierwszej potrzeby.

Elastyczność miałaby zastosowanie do katastrof w 2024 lub 2025 roku. Oczekuje się, że w 2025 r. proponowane zmiany zmobilizują 3 mld euro finansowania poprzez skoncentrowanie płatności na okres 2025-2027.

Odbudowa w rolnictwie i leśnictwie

Kraje UE posiadające niewykorzystane środki z programów rozwoju obszarów wiejskich będą mogły przyspieszyć ich wykorzystanie w celu zrekompensowania strat rolnikom, posiadaczom lasów i MŚP działającym w tych sektorach, które doświadczyły zniszczenia co najmniej 30% ich potencjału produkcyjnego. Pieniądze te będą wypłacane w kwotach ryczałtowych i zostaną w pełni pokryte z funduszy UE. Płatności na rzecz beneficjentów zostaną dokonane do końca 2025 r.

Andrzej BUŁA (EPL, PL), współsprawozdawca rozporządzenia RESTORE, powiedział:

– Przepisy te są bardzo ważne dla władz regionalnych i lokalnych w regionach dotkniętych klęskami żywiołowymi. Pokazują, że UE jest zdolna do szybkiej pracy i elastyczna w swoich działaniach oraz że zapewniamy realną pomoc naszym współobywatelom. Pomoc ta może być teraz szybko dostępna.

Younous OMARJEE (Lewica, FR) współsprawozdawca rozporządzenia RESTORE stwierdził:

– Po tym, jak Parlament wyraził pełne poparcie dla ofiar bezprecedensowego sztormu na Majotcie, przyjęliśmy RESTORE, aby zapewnić, że będziemy mogli pomóc ofiarom tej katastrofy i innych jej podobnych w odbudowie zniszczeń.. Musimy dostosować naszą politykę reagowania na klęski żywiołowe i politykę regionalną do nowych realiów związanych ze zmianami klimatu. RESTORE pozwoli nam szybko i skutecznie reagować na przyszłe katastrofy.

Veronika VRECIONOVÁ (ECR, CZ), sprawozdawczyni rozporządzenia związanego z Europejskim Funduszem Rolnym na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), powiedziała:

– Kilka krajów zostało dotkniętych klęskami żywiołowymi w 2024 roku, a konkretna pomoc, jakiej udziela UE, jest bardzo potrzebna zarówno krajom, jak i obywatelom. Dzisiejsza decyzja pomoże wielu państwom członkowskim szybciej uwolnić niewydane fundusze dla tych, którzy ich pilnie potrzebują.

Wniosek „RESTORE” został przyjęty 638 głosami za, 10 przeciw, 5 osób wstrzymało się od głosu.

Wniosek dotyczący pomocy z EFRROW został przyjęty 644 głosami za, 6 przeciw, 3 osoby wstrzymały się od głosu.

Kolejne kroki

Obie ustawy muszą teraz zostać formalnie zatwierdzone przez Radę. Wejdą w życie dzień po ich opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE (RESTORE) i w dniu publikacji (EFRROW).

Oba wnioski były odpowiedzią na powodzie i pożary w Europie Środkowej, Wschodniej i Południowej we wrześniu 2024 r.

Źródło informacji: PE