Dzisiaj negocjatorzy Parlamentu i Rady uzgodnili nowe przepisy mające na celu wzmocnienie pozycji umownej rolników, co ma pomóc w stabilizacji ich dochodów.

Nieformalne porozumienie osiągnięte przez współprawodawców ma na celu zapewnienie, aby ceny końcowe produktów spożywczych odzwierciedlały wiele czynników, w szczególności rzeczywiste koszty produkcji ponoszone przez rolników, które mają bezpośredni wpływ na ich dochody. Wśród uzgodnionych środków, państwa członkowskie będą zobowiązane do ustanowienia i publikowania wskaźników online, które będą wykorzystywane jako punkty odniesienia w umowach.

Uzgodniony tekst zawiera również przepisy mające na celu wzmocnienie roli organizacji producentów (OP) w organizacji rynku i negocjacjach zbiorowych, np. poprzez umożliwienie OP bezpośredniej współpracy z nabywcami i ustanowienie zasad uniemożliwiających nabywcom bezpośredni kontakt z poszczególnymi producentami.

Etykietowanie i marketing

Porozumienie tymczasowe doprecyzowuje użycie terminów „sprawiedliwy” lub „słuszny” w odniesieniu do produktów rolnych i wymienia kryteria dopuszczalności takiego etykietowania. Dzięki negocjatorom Parlamentu, kryteria te obejmowałyby na przykład wkład produktu w rozwój społeczności wiejskich i promocję organizacji rolniczych.

Uzgodniony tekst wprowadziłby również definicję „mięsa” jako „jadalnych części zwierząt” i precyzował, że nazwy takie jak „stek” i „wątróbka” muszą być zarezerwowane dla produktów zawierających mięso i nie mogą zawierać produktów hodowanych w laboratorium.

Określenie „krótki łańcuch dostaw” na etykietach lub w reklamach powinno być stosowane wyłącznie w odniesieniu do towarów produkowanych w UE przy ograniczonej liczbie pośredników między rolnikiem a końcowym konsumentem lub towarów, których przewóz odbywa się na niewielką odległość lub w krótkim czasie.

Wsparcie dla sektora mleczarskiego

Wreszcie, współustawodawcy uzgodnili środki, takie jak obowiązkowe umowy pisemne, mające na celu wsparcie dochodów producentów mleka w obliczu trudnych warunków, w jakich znajduje się sektor. Takie umowy zawierałyby klauzule rezygnacji ze wskaźników cen oraz klauzule rewizyjne.

Sprawozdawczyni Céline Imart (EPP, Francja) powiedziała:

– Osiągnięte dziś porozumienie to wielkie zwycięstwo dla naszych rolników. Zabezpieczone kontrakty zagwarantują im uczciwe miejsce w łańcuchu wartości, a wymóg wprowadzenia mechanizmu mediacji zabezpieczy ich dochody w przypadku sporu z głównym nabywcą. Przyznanie nieuznanym organizacjom producentów zwolnienia z obowiązku przestrzegania prawa konkurencji umożliwi również rolnikom lepszą organizację, wzmocnienie ich pozycji w łańcuchu wartości i ochronę dochodów. W odniesieniu do ochrony nazwy „mięso”, niniejsze porozumienie stanowi niezaprzeczalny sukces dla naszych hodowców zwierząt gospodarskich. Zastrzegając używanie terminów „stek” i „wątroba” dla produktów pochodzących od naszych hodowców zwierząt gospodarskich oraz zobowiązując współustawodawców do rozszerzenia listy w trakcie negocjacji w ramach reformy Wspólnej Polityki Rolnej, Parlament poczynił decydujący krok naprzód. Osiągnięte dziś porozumienie trójstronne uznaje wartość pracy hodowców zwierząt gospodarskich i chroni ich produkty, będące owocem unikalnego know-how, przed nieuczciwą konkurencją. Co więcej, wyraźne uwzględnienie w tekście zakazu używania nazwy „mięso” w odniesieniu do wszelkich produktów hodowanych laboratoryjnie lub na bazie komórek stanowi decydujący krok naprzód dla naszych rolników i dla zachowania dziedzictwa rolnego i spożywczego, którego bronimy.

Następne kroki

Teraz tymczasowe porozumienie musi zostać zatwierdzone przez Parlament i Radę, aby nowe przepisy mogły wejść w życie.

Tło

Odpowiadając na trudności i wyzwania, z jakimi w ostatnich latach zmagali się unijni rolnicy, Komisja przedstawiła w grudniu 2024 r. wniosek mający na celu zmianę niektórych przepisów dotyczących wspólnej organizacji rynków produktów rolnych (WOR), aby wzmocnić pozycję rolników w łańcuchu dostaw żywności.

Celem wniosku jest udoskonalenie obowiązujących przepisów dotyczących umów zawieranych z rolnikami, wzmocnienie siły przetargowej organizacji producentów, uproszczenie ich uznawania oraz ustanowienie ram zachęt dla dobrowolnych programów i inicjatyw na rzecz zrównoważonego rozwoju społecznego, przynoszących korzyści rolnikom.

Propozycja ta jest powiązana z nowym rozporządzeniem w sprawie współpracy transgranicznej w zakresie egzekwowania dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych, co również wpisuje się w działania na rzecz poprawy sytuacji rolników.

Źródło informacji: Parlament Europejski