Scroll Top
Fot. Iryna Bakurskaya z Pixabay deszcz

Jak zatrzymać wodę na dłużej?
Fot. Iryna Bakurskaya z Pixabay

Jak zatrzymać wodę na dłużej?
Fot. Iryna Bakurskaya z Pixabay

Płacić za retencję czy za suszę?

Susza znów występuje w całym kraju. Rząd szuka w UE pieniędzy na pomoc po tegorocznych klęskach i niekorzystnych zjawiskach atmosferycznych. Tymczasem NIK przypomina Sejmowi wyniki kontroli dotyczącej retencji.

Kontrola realizacji “Programu kształtowania zasobów wodnych na terenach rolniczych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie” wykazała, że realizacja tego programu była nieskuteczna i nie była prawidłowa.

Więcej o tej kontroli:

NIK o Programie kształtowania zasobów wodnych na terenach rolniczych

„Celem Programu było zwiększenie retencji korytowej o 100 mln m3, a w badanym przez NIK okresie zwiększenie retencji nastąpiło tylko o 10,1 mln m3. Szczególnie niska skuteczność dotyczyła zadań inwestycyjnych. Osiągnięto jedynie 1,1 mln m3, tj. 1,2 % planowanego zwiększenia retencji (90,7 mln m3). Z zaplanowanych środków w wysokości 161,7 mln zł wydatkowano 71,9 mln zł, tj. 44,5 %” – podaje NIK.

Ale nic straconego, przynajmniej jeśli chodzi o wydatkowanie środków – program przedłużono.

Zdaniem NIK dotychczasowa niska realizacja tych zadań, pomimo przedłużenia okresu realizacji Programu do 2025 r., stwarza ryzyko braku osiągnięcia celów Programu, czyli zwiększenia retencji korytowej oraz odtworzenie dwufunkcyjności obiektów melioracyjnych” – powątpiewa w sukces NIK. Powód niepowodzenia? Przewlekłość uzyskiwania niezbędnych zgód wodnoprawnych wydawanych przez ministra infrastruktury.

Susza zamiast retencji

Najwyższa Izba Kontroli zauważyła, że niski poziom realizacji zwiększenia retencji, przy stale występującym niedoborze wody, powodował wysokie wydatki środków na  pomoc rolnikom poszkodowanym w  wyniku suszy. W 2022 r. na tę pomoc wydatkowano ok. 600 mln zł, w 2018 – 2,1 mld zł i 2019 – 1,9 mld zł rocznie.

Wydatki na  realizację zadań w  ramach Programu kształtowania zasobów wodnych na  terenach rolniczych w  okresie objętym kontrolą, wyniosły natomiast prawie 72  mln  zł, a  średnioroczna kwota przeznaczana na zwiększenie retencji wody była 25 razy mniejsza niż pomoc suszowa wypłacona w 2022 r.   – wylicza izba. Zdaniem NIK konieczne jest zatem istotne przyśpieszenie realizacji zadań, zwłaszcza inwestycyjnych, zwiększających retencję na terenach rolnych wobec stale istniejącego zagrożenia suszą i rosnących w związku z jej skutkami wydatków.

Najwyższa Izba Kontroli skierowała wniosek dotyczący przyśpieszenia prac nad projektem ustawy o  inwestycjach w zakresie przeciwdziałania skutkom suszy mających na celu wprowadzenie do systemu prawnego rozwiązań, które pozwolą uprościć przygotowanie i realizację przedsięwzięć retencyjnych, a tym samym przyczynią się do poprawy stanu gospodarki wodnej na terenach rolnych – podano.

Dwa wnioski po kontroli trafiły do prokuratury.

Podatek od powstrzymywania retencji

Powinni go płacić od ponad pięciu lat właściciele nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m², które są zabudowane lub pokryte nawierzchnią nieprzepuszczającą wody (beton, asfalt, kostka brukowa) w więcej niż 70%, przez co następuje na nich znaczne zmniejszenie naturalnej retencji.

Powinni, ale nie płacą.

„Kontrola NIK wykazała, że cześć gmin nierzetelnie i nieskutecznie realizowała zadania mające na celu zidentyfikowanie podmiotów zobowiązanych do ponoszenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej.

Skutkowało to nienaliczeniem opłat pomimo występującego obowiązku” – podaje NIK.

Trzeba też zauważyć, że brak dbałości o retencję prowadzi również do strat w postaci dopłat do nieefektywnego systemu ubezpieczeń – pomimo dotacji do opłacanych przez rolników składek i możliwości refundacji ubezpieczycielom kosztów odszkodowań wypłacanych za suszę, wciąż faktycznie odszkodowania za suszę płaci przecież rolnikom państwo – mając zresztą ciągły problem z szacowaniem szkód, pomimo że dokłada do szacowania ich przez ubezpieczycieli.

Nic się nie da z tym zrobić?

 

Posty powiązane

error: Content is protected !!