Czas nagli, przygotowano dwa projekty rozporządzeń, usprawniających zakończenie realizacji dwóch operacji PROW.

Okres kwalifikowalności wydatków w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (PROW 2014–2020) upływa 31 grudnia 2025 r. Środki przyznane beneficjentom powinny zostać im wypłacone (po spełnieniu przez nich określonych warunków) do końca 2025 r.

Projektowane rozporządzenia wejdą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

„Młody rolnik” po liftingu

W projekcie rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu „Premie dla młodych rolników” w ramach poddziałania „Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 proponuje się zmianę przepisu określającego zobowiązanie beneficjenta do prowadzenia ewidencji przychodów i rozchodów w gospodarstwie poprzez dodanie kolejnego sposobu realizacji tego zobowiązania: proponuje się, aby beneficjent mógł realizować to zobowiązanie również przy pomocy narzędzia do oceny ekonomicznej gospodarstwa rolnego – samoliczącego skoroszytu MS Excel, który służy do zarządzania gospodarstwem rolnym i uwzględnia przychody i rozchody w gospodarstwie. Narzędzie wraz z instrukcją jego wypełniania jest dostępne do pobrania na stronie internetowej administrowanej przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy. Zmiana ma pomóc zwłaszcza tym, którzy z innych powodów (w ramach interwencji PS WPR) już z tego nowego narzędzia korzystają.

Usprawniono też zmiany wprowadzane w biznesplanie: beneficjent zamiast występować do dyrektora oddziału regionalnego ARiMR z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu będzie mógł złożyć od razu wniosek o płatność drugiej raty pomocy wraz ze zmienionym biznesplanem oraz oświadczeniem o dokonaniu zmiany założeń biznesplanów w zakresie warunków, o których mowa w § 22 pkt 4, w którym uzasadni dokonanie zmian.

„Proponowaną zmianę wprowadza się w związku z informacją z ARiMR o spodziewanej skali wniosków o zmianę założeń biznesplanu składanych w 2025 r. w tym instrumencie wsparcia (ok. 2 900) i sygnalizowanej konieczności wprowadzenia uproszczeń proceduralnych” – podano w uzasadnieniu.

Prawie w każdym przypadku, w którym beneficjent nie złożył jeszcze wniosku o płatność drugiej raty należy zakładać konieczność wydania decyzji dotyczącej zmiany biznesplanu. Zmiana pomoże więc ARiMR.

Wniosek o płatność drugiej raty składa się nie później niż do 31 sierpnia 2025 r.

„Restrukturyzacja małych gospodarstw” po doświadczeniach

Zdobyciem doświadczenia tłumaczy się projekt zmian w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu „Restrukturyzacja małych gospodarstw” w ramach poddziałania „Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020.

Jak podano, proponuje się wprowadzenie zmian wynikających z doświadczeń we wdrażaniu tego instrumentu wsparcia, uznanych za konieczne na tym etapie wdrażania, wprowadzenie korzystnych dla beneficjentów rozwiązań w zakresie ustalania sankcji za niewykonanie określonych zobowiązań oraz dodanie rozwiązania, które ma usprawnić proces wypłaty środków finansowych w ramach tego instrumentu wsparcia.

Dostosowano też odwołanie do obowiązujących aktów prawnych w miejsce tych, które zostały uchylone oraz uzupełniono rozporządzenie o odwołanie do płatności do gruntu przyznawanych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej.

W przepisie określającym, jak ustala się docelową wielkość ekonomiczną gospodarstwa, które jest w posiadaniu rolnika, postanowiono dodać odwołanie do płatności do gruntu przyznawanych w ramach PS WPR. Beneficjent instrumentu wsparcia „Restrukturyzacja małych gospodarstw” otrzymywał pomoc na operację, w wyniku realizacji której nastąpi wzrost wielkości ekonomicznej gospodarstwa do co najmniej 10 tys. euro i co najmniej o 20% w stosunku do wartości wyjściowej. Gospodarstwo powinno osiągnąć docelową wielkość ekonomiczną na określonym poziomie (warunek wypłaty drugiej raty pomocy), a następnie powinna być ona utrzymana co najmniej do dnia upływy 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy – przypomniano.

„Ze względu na to, że od 2023 r. płatności bezpośrednie i inne płatności do gruntu są przyznawane na podstawie przepisów o PS WPR, proponuje się dodać do wyżej wymienionego wyliczenia również podstawowe wsparcie dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. a rozporządzenia 2021/2115, oraz płatności do gruntów w ramach interwencji związanych ze środowiskiem, klimatem i innych zobowiązań w dziedzinie zarządzania, o których mowa w art. 69 lit. a rozporządzenia 2021/2115. Beneficjenci będą mogli ustalać wielkość ekonomiczną gospodarstwa w okresie docelowym oraz w odpowiednim roku po wypłacie drugiej raty (§ 6 ust. 5 rozporządzenia zmienianego projektowanym rozporządzeniem) z uwzględnieniem gruntów, do których przyznano im wyżej wskazane płatności w ramach PS WPR” – wskazano.

Podobnie jak młody rolnik, beneficjent będzie mógł realizować obowiązek prowadzenia ewidencji przy pomocy narzędzia do oceny ekonomicznej gospodarstwa rolnego – samoliczącego skoroszytu MS Excel, który służy do zarządzania gospodarstwem rolnym i uwzględnia przychody i rozchody w gospodarstwie.

Kolejna zmiana dotyczy wprowadzenia warunków niestosowania sankcji w postaci zwrotu wypłaconej pomocy za niezrealizowanie określonych zobowiązań przez beneficjenta. Proponuje się, aby nie wymagać zwrotu pomocy od beneficjenta, jeżeli udowodni, że pomimo niezrealizowania zakupu dokładnie tych, wskazanych w biznesplanie, obrotowych środków produkcji, dokonał zakupu innych obrotowych środków produkcji potrzebnych do prowadzenia w gospodarstwie działalności rolniczej na określoną kwotę – nie mniejszą niż ta, którą zakładał przeznaczyć na te środki w biznesplanie. Wymagać to będzie od beneficjenta przedstawienia dowodów potwierdzających dokonanie zakupów tych środków produkcji – podano.

I w tym przypadku, tak jak i wobec „Młodego rolnka”, umożliwi się składanie wniosku o zmianę założeń biznesplanu w możliwym zakresie od razu z wnioskiem o płatność drugiej raty pomocy. „Proponowaną zmianę wprowadza się w związku z informacją z ARiMR o spodziewanej skali wniosków o zmianę założeń biznesplanu składanych w 2025 r. w tym instrumencie wsparcia (ok 19 000) i sygnalizowanej konieczności wprowadzenia uproszczeń proceduralnych” – uzasadniono.