Przygotowano projekt rozporządzenia, który umożliwi przyznawanie rolnikom od kampanii 2026 r. płatności rekompensujących utracone dochody i poniesione koszty wynikające z realizacji obowiązkowych wymogów normy GAEC 2 -Ochrona torfowisk i obsz arów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo.

To następstwo zmian wprowadzonych w UE:

Ochrona torfowisk, Dobrostan zwierząt i TUZ ze zmianami

Nowa interwencja – jak przekonuje uzasadnienie projektu rozporządzenia – ma sprzyjać przekształcaniu gruntów ornych w użytki zielone, co pozwoli na zachowanie i regenerację gleb organicznych na obszarach objętych normą GAEC 2, a także przyczyni się do ograniczania lub zapobiegania emisji gazów cieplarnianych. Zmiany umożliwią rolnikom ubieganie się o przyznanie nowego rodzaju płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Interwencji 8. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo. Będzie ona składała się z trzech wariantów:

a) Wariant 8.1. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na trwałych użytkach zielonych,

b) Wariant 8.2. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach ornych,

c) Wariant 8.3. Przekształcanie gruntów ornych w użytki zielone.

Płatności w ramach wariantu 8.1. będą przyznawane do trwałych użytków zielonych, natomiast w przypadku wariantów 8.2. i 8.3. do gruntów ornych, przy czym jeżeli w trakcie realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach wariantu 8.3 grunty orne, na których dotychczas były uprawiane mieszanki traw lub mieszanki traw i innych zielnych roślin pastewnych staną się trwałymi użytkami zielonymi, zobowiązanie będzie kontynuowane, a płatności będą przyznawane do końca 5-letniego zobowiązania. Szczegółowe wymogi wariantu 8.3. dotyczą m.in. obowiązku użytkowania kośnego, kośno-pastwiskowego lub pastwiskowego, obowiązku usunięcia skoszonej biomasy, ograniczenia nawożenia, w tym zakazu stosowania gnojówki czy gnojowicy oraz zakazu wapnowania.

Zobowiązania w ramach wariantów 8.1. i 8.2. mają być zobowiązaniami rocznymi, natomiast w ramach wariantu 8.3. zobowiązania będą podejmowane na 5 lat.

Warunkiem przyznania płatności w ramach wszystkich trzech wariantów będzie położenie gruntów w dniu 15 marca pierwszego roku realizacji zobowiązania na obszarach objętych normą GAEC 2, ale w ramach wariantu 8.3. płatność nie będzie mogła być przyznana do gruntów, które stały się gruntami ornymi w wyniku nieprzestrzegania na trwałych użytkach zielonych szczegółowych warunków stosowania normy GAEC 2.

Ponadto projekt określa zasady kontynuowania wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych za zobowiązania podjęte w ramach PROW 2014-2020,  uproszczenie stosowania kar, w tym tzw. „kar wstecznych” w ramach zobowiązań rolno-środowiskowoklimatycznych oraz uznanie planów działalności rolnośrodowiskowej (lub zmian planów) sporządzonych w 2025 r. przez osoby posiadające wiedzę i doświadczenie w zakresie doradzania na potrzeby zobowiązań rolnośrodowiskowo-klimatycznych PROW 2014-2020 i PS WPR.

Przewiduje się, że beneficjentami projektu będzie do 276 tys. rolników lub zarządców.

Środki finansowe przeznaczone na realizację interwencji rolno-środowiskowoklimatycznych są ograniczone limitem budżetu dla nich określonego, który wynosi obecnie około 802,16 mln euro (łącznie z budżetu państwa i budżetu UE) – i nie wzrosną.