MRiRW uznało plany za mające ograniczone znaczenie dla rolników i uznało rezygnację z nich za możliwą i redukującą koszty.

Ma to być uproszczenie procedur administracyjnych dla rolników podejmujących zobowiązania ekologiczne oraz zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla rolników już realizujących zobowiązania. Proponowane zmiany pozwolą również zredukować koszty ponoszone przez rolników – głosi uzasadnienie przygotowanego rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027.

Obecnie plany i ewentualne późniejsze zmiany planów są sporządzane odpłatnie przez doradców rolniczych (ze specjalizacją rolnośrodowiskową lub specjalizacją rolnictwo ekologiczne). Tymczasem wprowadzone zmiany w zasadach realizacji zobowiązań ekologicznych umożliwiają teraz rolnikom większą elastyczność w realizowaniu zobowiązań, tj. swobodne podjęcie decyzji o ewentualnym przejściu na inny kierunek produkcji, co plany hamowały.

Druga ważna zmiana dotyczy systemu kar: „Obecne przepisy mogą być interpretowane w ten sposób, że w przypadku powtórnego stwierdzenia określonych uchybień zachodziłaby konieczność ponownego nałożenia kary wstecznej, tj. ponownego zwrotu płatności z lat poprzednich, pomimo, że zostały one przez rolnika już zwrócone na skutek kary za uchybienia popełnione w latach wcześniejszych. Stwarza to realne ryzyko nadmiernego karania poprzez kilkukrotne nałożenie kar na rolników w przypadkach stwierdzenia uchybień skutkujących zwrotem płatności otrzymanych w latach poprzednich. Ze względu na sposób obliczania wysokości kary problem wystąpi po raz pierwszy w kampanii 2025 r. Proponuje się wprowadzenie regulacji, zgodnie z którą w przypadku stwierdzenia uchybień w ww. obszarach wysokość sumy kar za te uchybienia nałożonych w roku ich stwierdzenia oraz sumy kar za te uchybienia nałożonych w poprzednich latach realizacji zobowiązania nie może być wyższa niż wysokość już przyznanych rolnikowi płatności ekologicznych.”

Poza tym ważna zmiana dotyczy kar w sytuacjach spowodowanych decyzją o zmianie sposobu produkcji w okresie realizacji zobowiązania ekologicznego, kiedy będą się zmieniać powierzchnie objęte poszczególnymi rodzajami zobowiązań (tj. zobowiązania na gruntach ornych – obejmującego uprawy rolnicze, warzywne, zielarskie, jagodowe i paszowe, zobowiązania obejmującego podstawowe uprawy sadownicze i ekstensywne uprawy sadownicze oraz zobowiązania obejmującego trwałe użytki zielone (TUZ)

Zaproponowano zmianę korzystną dla rolników: „Różne powierzchnie w kolejnych latach realizacji zobowiązania mogą skutkować tym, że stosowane będą różne procentowe stosunki powierzchni, na której stwierdzono uchybienie do powierzchni, na której wymóg powinien być przestrzegany.

Proponuje się, aby w takich przypadkach (tj. w odniesieniu do płatności za lata poprzednie, tj. N-1, N-2, N-3 i N-4) regułą było stosowanie niższego współczynnika spośród:

procentowego stosunku powierzchni, na której stwierdzono uchybienie w roku N do powierzchni, na której wymóg powinien być przestrzegany dla roku N, lub 2) a stosunkiem powierzchni, na której stwierdzono uchybienie w roku N do powierzchni, na której wymóg powinien być przestrzegany obliczonej dla odpowiedniego roku poprzedniego.”

Czytaj też:

Większa elastyczność dla ekologicznych rolników i sadowników