Podczas gdy rolnicy – zawiedzeni brakiem zmian w zakresie liberalizacji handlu z Ukrainą – prowadzą protesty i zapowiadają kolejne, rząd zapewnia, że problemy rozwiąże. Mają do tego przybliżać prowadzone rozmowy, tak w UE, jak i z Ukrainą.

A jak daleko do ich finału?

Światło na to rzuca odpowiedź na interpelację, podpisana 8 lutego przez Jacka Tomczaka, wiceministra rozwoju i technologii.

Jak stwierdził wiceminister, do czasu wypracowania zadowalających rozwiązań będzie utrzymany zakaz importu wprowadzony rozporządzeniem z 15 września 2023 r.

Rozmowy trwają – tak z Ukrainą, jak i w UE.

UE za przedłużeniem bezcłowego importu z Ukrainy

Stanowisko polskiego rządu w sprawie projektu rozporządzenia liberalizującego handel między Unią Europejską a Ukrainą na kolejny rok, do czerwca 2025 roku, będzie zależeć od poziomu uwzględnienia postulatów Polski przedstawionych podczas posiedzenia Rady AGRIFISH 23 stycznia 2024 r., jak również podczas spotkania z wiceprzewodniczącym KE, komisarzem ds. handlu V. Dombrovskisem 15 stycznia br. on-line oraz 22 stycznia w Brukseli – zapowiada wiceminister rozwoju w odpowiedzi na interpelację posła.

I nie jest to zapowiedź budująca – stanowisko Polski było już wcześniej, przed przywołanymi spotkaniami, negatywne wobec zapowiedzi przedłużenia importu na dotychczasowych zasadach. I nie zostało uwzględnione w UE.

Partie obecnie rządzące wskazywały przed wyborami, że ówczesny rząd był nieskuteczny w budowaniu koalicji sprzeciwu wobec niego. Teraz – po dwóch miesiącach prowadzenia polityki przez nową koalicję – widzimy powtórkę z sytuacji poprzedniej. Dla postulatów Polski nie ma wystarczającego wsparcia, o czym świadczy sam projekt przedłużający zasady handlu z Ukrainą, jak i brak koalicji państw myślących podobnie jak nasz kraj.

Czego chce Polska?

Jak wyjaśnił wiceminister, nasze postulaty dotyczą:

„- zapewnienia możliwości wprowadzenia środków ochronnych również w przypadkach, gdy import z Ukrainy powoduje zakłócenia rynkowe jedynie w pojedynczych krajach członkowskich lub regionach UE;

– zagwarantowania możliwości stosowania środków ochronnych w imporcie z Ukrainy wszystkich towarów rolnych (także tych, których import został w pełni zliberalizowany w ramach Układu o stowarzyszeniu), tym bardziej, że Układ stowarzyszeniowy z Ukrainą nie zawiera bilateralnych klauzul ochronnych;

– uproszczenia i przyspieszenia procedur wprowadzania środków ochronnych, tak aby Komisja mogła samodzielnie decydować o wprowadzeniu środków ochronnych bądź w ramach procedury doradczej;

– nieograniczania przez rozporządzenie ws. ATM prawa państw członkowskich do stosowania względem importu z Ukrainy środków niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, zdrowia ludzi, roślin i zwierząt;

– wyłączenia z zakresu rozporządzenia towarów w przypadku których miał i ma miejsce szczególnie duży wzrost importu z Ukrainy (jak mięso drobiowe, jaja, cukier) lub rozpoczęcia procedury ochronnej w imporcie tych towarów już w momencie wejścia w życie nowego rozporządzenia ws. ATM.”

Jaki wynik dotychczasowych rozmów w UE?

Z udzielonej odpowiedzi nie wynika, aby udało się zbudować koalicję popierającą Polskę.

Rozmowy ministra rolnictwa są „intensywne”. A czy skuteczne? Wiceminister podaje tylko:

„Podczas targów <Zielony Tydzień”> w Berlinie oraz na marginesie Rady UE ds. Rolnictwa w Brukseli 23 stycznia br. Minister Siekierski rozmawiał z ministrami rolnictwa Austrii, Belgii, Republiki Czeskiej, Niemiec i Litwy. W rozmowach podkreślił konieczność wypracowania reguł wsparcia dla Ukrainy, które nie będą zagrażały rynkom rolnym UE. Ponadto, na marginesie Rady UE ds. Rolnictwa w Brukseli 23 stycznia br. prowadził rozmowy także z partnerami z Grupy Wyszehradzkiej. Wskazał na potrzebę wypracowania skutecznych mechanizmów zabezpieczających przed nadmiernym importem z Ukrainy i jego negatywnymi skutkami dla sektora rolnego UE i jej państw członkowskich, maksymalne udrożnienie Korytarzy Solidarnościowych, tak aby ukraińskie produkty żywnościowe trafiały w rejony świata najbardziej potrzebujące. W czasie rozmów prezentował zastrzeżenia Polski wobec przedłużenia Autonomicznych Środków Taryfowych (ATM). Rozmowy z naszymi partnerami będą kontynuowane.”

Jaki wynik dotychczasowych rozmów z Ukrainą?

Poseł pytał: „Czy według wiedzy Pana Ministra Ukraina ma zamiar zastosować zasadę wzajemności w handlu z Unią i zawiesić cła, które mimo jednostronnego otwarcia unijnego rynku po stronie ukraińskiej dalej obowiązują bez żadnych zmian?”

Wiceminister rozwoju wyjaśnił:

„Ukraina wyrażała już zainteresowanie rozpoczęciem negocjacji nt. wzajemnej liberalizacji handlu z UE, zgodnie z art. 29 Umowy o Pogłębionej i Kompleksowej Strefie Wolnego Handlu tj. DCFTA (m.in. podczas posiedzenia Komitetu Stowarzyszeniowego UE-Ukraina w formacie handel 30 listopada 2023 r.). Również Polska od dłuższego czasu prezentuje stanowisko, zgodnie z którym liberalizacja handlowa z Ukrainą powinna być stopniowa i wzajemna, a nie jednostronna i gwałtowna jak obecne środki ATM. Uważamy, że stopniowa i wzajemna liberalizacja byłaby najlepszym sposobem na przygotowanie Ukrainy do możliwej akcesji do UE oraz wyrównałaby obecne dysproporcje w koncesjach handlowych między UE a Ukrainą. Będziemy nadal zgłaszać ten postulat w dyskusjach na unijnym i krajowym forum.”

Czy z tej odpowiedzi na interpelację wynika jakiś postęp w toczonych rozmowach?

Trzeba pamiętać, że to resort rozwoju i technologii decyduje o zasadach handlu – w tym rolnego.

Obowiązujące rozporządzenie z dnia 15 września 2023 r. w sprawie zakazu przywozu z Ukrainy produktów rolnych, które ustanawia zakaz przywozu do Polski pochodzących z Ukrainy niektórych produktów rolno-spożywczych, jest wydane przez ministra rozwoju i technologii.

Ministrem rozwoju jest obecnie Krzysztof Hetman, polityk PSL.

Czytaj też:

Siekierski „w imieniu polskich rolników” przeprasza „za akt desperacji” i „prosi o zrozumienie”

Siekierski „w imieniu polskich rolników” przeprasza „za akt desperacji” i „prosi o zrozumienie”